هوشمندسازی و مردمیسازی نظام مالیاتی یکی از مهمترین مسیرهایی است که میتواند رابطه میان دولت و مؤدیان مالیاتی را از یک رابطه صرفاً مبتنی بر «پرداخت مالیات» به رابطهای مبتنی بر مشارکت، شفافیت و اعتماد تبدیل کند. در همین چارچوب، اجرای طرح «نشاندار کردن مالیات» برای سومین سال، اقدامی قابل توجه است که میتواند نگاه مردم به مالیات و نحوه هزینهکرد درآمدهای مالیاتی را تغییر دهد. در این طرح، مؤدیان این امکان را پیدا میکنند که محل مصرف مالیات پرداختی خود را از میان طرحها و پروژههای مشخص انتخاب کنند و به این ترتیب، ارتباطی ملموس میان مالیات پرداختشده و نتیجه هزینهکرد آن برقرار شود.
اهمیت این رویکرد در آن است که مالیات دیگر صرفا مبلغی نیست که مؤدی پرداخت میکند و سرنوشت آن برایش نامشخص میماند؛ بلکه مؤدی میتواند ببیند منابع پرداختی او در چه طرحی هزینه میشود و چه اثری در توسعه زیرساختهای کشور دارد. چنین تغییری، گامی در مسیر مردمیسازی نظام مالیاتی است؛ زیرا شهروند را از جایگاه صرفاً پرداختکننده مالیات به جایگاه مشارکتکننده در تصمیمسازی درباره تخصیص بخشی از منابع عمومی ارتقا میدهد.
یکی از مهمترین مزایای طرح نشاندار کردن مالیات، افزایش شفافیت و نظارت مردمی در فرآیند هزینهکرد درآمدهای مالیاتی است. یکی از عواملی که میتواند به کاهش اعتماد عمومی به نظام مالیاتی منجر شود، فاصله میان زمان پرداخت مالیات و مشاهده نتیجه آن توسط مؤدی است. فرد یا فعال اقتصادی مالیات خود را پرداخت میکند، اما معمولاً نمیداند این منابع در نهایت در کدام بخش اقتصاد و برای اجرای کدام پروژه هزینه خواهد شد. همین فاصله میتواند زمینهساز ابهام، برداشتهای نادرست و حتی شکلگیری تصورات منفی درباره نحوه مصرف درآمدهای مالیاتی شود. نشاندار کردن مالیات میتواند این فاصله را کاهش دهد و امکان مشاهده نتیجه پرداخت مالیات را برای مردم فراهم کند.
وقتی مؤدی بداند بخشی از مالیاتی که پرداخت کرده برای تکمیل یک مدرسه، راه، مرکز درمانی، پروژه عمرانی یا زیرساخت مورد نیاز یک منطقه اختصاص یافته است، ارتباط میان پرداخت مالیات و منافع عمومی برای او ملموستر میشود. در واقع، شفافیت در اینجا صرفاً به معنای انتشار آمار درآمد و هزینه نیست، بلکه به معنای ایجاد امکان مشاهده اثر واقعی مالیات در زندگی مردم است. هرچه این شفافیت افزایش پیدا کند، زمینه برای ابهامزدایی و اصلاح برخی تصورات نادرست درباره نظام مالیاتی نیز بیشتر فراهم خواهد شد.
نشاندار کردن مالیاتها برای سومین سال اجرایی میشود
ولیالله بیاتی سخنگوی کمیسیون امور داخلی و شوراهای مجلس در گفتوگو با خبرنگار برنا در خصوص اجرایی شدن طرح نشاندار کردن مالیاتها در سال سوم دولت برای سومین بار با حمایت مستقیم وزیر اقتصاد در این زمینه گفت: طرح نشاندار کردن مالیاتها اقدام بسیار مهم و کلیدی دولت در زمینه مشارکت دادن مردم در نحوه توزیع و مصرف مالیات پرداختی خود است که امسال با پیگیری وزیر اقتصاد و سازمان امور مالیاتی، به عنوان سومین سال شروع به کار دولت برای سومین سال عملیاتی خواهد شد. در این سازوکار، مودی در تعیین نحوه هزینهکرد مالیات پرداختیاش سهم دارد و این امر به افزایش اعتماد مودیان به نظام مالیاتی کشور میانجامد.
وی ادامه داد: به ویژه نشاندار کردن مالیاتها به این دلیل اهمیت دارد که زمینه را برای سوق دادن اعتبارات به مناطق محروم مهیا میکند. زیرا مودیان محدودیتی برای انتخاب پروژه موردنظر در استان دیگر ندارند. مثلاً یک مودی در تهران میتواند انتخاب کند که مالیات پرداختیاش در یک پروژه در منطقهای محروم به کار گرفته شود.
این نماینده مجلس در خصوص این موضوع که مودیان در پروژههای عمرانی و زیرساختی متعددی مشارکت داشتند و نتایج بسیار مهم و کلیدی در دو سال اخیر در حوزه تامین مالی پروژههای مختلف در دست اجرای کشور با نشاندار کردن مالیات توسط خود مودیان انجام شده است، تصریح کرد: به کار افتادن مالیات مودیان با نظر خودشان در پروژههای زیرساختی موضوع مهمی است و زمینه را برای تحرکبخشی به اقتصاد ملی فراهم میکند. بخش مرتبط با پروژههای توسعه راهها و جادههای کشور یکی از محورهای مهم عملکردی در این بخش این بوده است که بیش از ۶۴ هزار مودی در مجموع یک هزار و ۲۴۲ میلیارد تومان مالیات خود را به ۱۸۷ طرح مرتبط با راهسازی اختصاص دادهاند
وی ادامه داد: استفاده از سازوکارهایی مانند تبصره ماده ۱۰۰ برای دریافت مالیات نیز تکمیلکننده مشارکت مردم در هزینهکرد مالیات است. در این چارچوب، مودیان در یک روند شفاف و منضبط اقدام به پرداخت مالیات میکنند و از مزیتهایی مانند پرداخت اقساطی مالیات بهره میبرند.
انتهای پیام/
