نشست «سینمای زیرزمینی ایران» با هدف بررسی پدیدهای برگزار شد که در سالهای اخیر با تولید و انتشار فیلمهایی خارج از چارچوبهای رسمی سینمای ایران، حضور پررنگتری پیدا کرده و بخشی از این آثار نیز در جشنوارههای بینالمللی دیده شده و جایزه گرفتهاند. در ابتدای نشست تأکید شد که فیلمهایی مانند «بیداد»، «کیک محبوب من» و «یک تصادف ساده» بهانهای برای پرداختن به پدیدهای گستردهتر هستند؛ پدیدهای که علاوه بر سینما، با مسائل فرهنگی، اجتماعی، رسانهای و حتی نحوه بازنمایی ایران در جهان ارتباط پیدا میکند.
داوود طالقانی پژوهشگر علوم اجتماعی درباره ریشههای شکلگیری سینمای زیرزمینی بیان کرد: این پدیده را نمیتوان صرفا در قالب «سینمای مستقل» توضیح داد، زیرا به اعتقاد من، نوعی اقتصاد نامرئی در پشت این سینما وجود دارد.
وی با اشاره به هزینه بالای تولید فیلم سینمایی، این پرسش را مطرح کرد که سرمایه تولید این آثار چگونه تأمین و در نهایت چگونه بازمیگردد و جشنوارههای خارجی، جوایز و همکاری با نهادهای خارج از ایران را از جمله مسیرهای احتمالی این چرخه دانست.
این پژوهشگر تصریح کرد: بخشی از سبکهای زندگی و واقعیتهای اجتماعی که در جامعه وجود دارند، در بازنمایی رسمی و سینمای رسمی امکان نمایش پیدا نمیکنند و همین مسئله به شکلگیری یک جریان موازی کمک کرده است. وجود این شکاف نباید به معنای نادیده گرفتن دیگر واقعیتهای اجتماعی باشد و نمیتوان همه مسائل جامعه را صرفاً در چند موضوع مشخص خلاصه کرد.
در ادامه این نشست زهرا اردکانیفرد تحلیلگر سینما و زنان نسبت دادن مسائل زنان به فمینیسم یا جریانهای خارج از کشور را رویکردی خطرناک دانست و گفت: مسائل زنان در ایران واقعی هستند و برچسبزدن به این مسائل میتواند مانع جدی گرفته شدن آنها شود. نباید صرفاً به دلیل وجود ارتباط یا حمایت خارجی در برخی موارد، اصل مطالبات زنان را نادیده گرفت.
وی همچنین فیلم «بیداد» را از زاویه بازنمایی زنان بررسی و اظهار کرد: برای فهم این فیلم باید آن را …
