شیلان صلواتی، فعال رسانه به مناسبت روز جهانی مساجد در یادداشتی نوشت: مسجد در کردستان تنها یک بنای مذهبی نیست، بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی این منطقه است که در گذر زمان، علاوه بر محل عبادت، نقش مهمی در آموزش، گردهماییهای اجتماعی و انتقال فرهنگ داشته است؛ میراثی که امروز سه نمونه شاخص آن در استان، در مسیر بررسی برای حضور در پرونده ثبت جهانی «مسجد ایرانی» قرار گرفتهاند.
مساجد تاریخی کردستان در طول سدههای گذشته، بخشی جداییناپذیر از بافت شهرها و روستاهای این منطقه بودهاند؛ بناهایی که معماری آنها در کنار کارکرد مذهبی، روایتگر بخشی از تاریخ، هنر و سبک زندگی مردم این منطقه است.
در این میان، سنندج از دیرباز به دلیل تعدد مساجد و منارههای خود با عنوان «شهر مسجد و مناره» شناخته شده است؛ عنوانی که نشاندهنده جایگاه مسجد در فرهنگ و زندگی اجتماعی مردم این شهر و به طور کلی در فرهنگ مذهبی کردستان است.
معماری مساجد تاریخی این منطقه نیز نمونهای از تنوع معماری ایرانی ـ اسلامی را به نمایش میگذارد، صحنهای مرکزی، ایوانها، شبستانهای ستوندار، ستونهای سنگی و چوبی، منارهها، کاشیکاری، آجرکاری و کتیبههای قرآنی از جمله عناصری هستند که در شماری از این بناها دیده میشود.
در ادامه روند تدوین پرونده ثبت جهانی «مسجد ایرانی»، سه مسجد تاریخی استان شامل مسجد دارالاحسان سنندج، مسجد خسروآباد گروس در شهرستان بیجار و مسجد آویهنگ در شهرستان سنندج در فهرست بررسیهای این پرونده قرار گرفتهاند.
دارالاحسان، شاخصترین مسجد تاریخی سنندج
مسجد دارالاحسان یا مسجد جامع سنندج یکی از مهمترین بناهای تاریخی و مذهبی کردستان است که در سال ۱۲۲۷ هجری قمری به دستور اماناللهخان اردلان، والی وقت کردستان، ساخته شد.
این مسجد علاوه بر کارکرد عبادی، در گذشته یکی از مراکز مهم آموزش علوم دینی در منطقه بوده و به همین دلیل، جایگاهی ویژه در تاریخ فرهنگی و علمی سنندج داشته است.
دارالاحسان دارای صحن مرکزی، دو ایوان شرقی و جنوبی و شبستانی با ۲۴ ستون سنگی است. کاشیکاریهای هفترنگ، آجرکاریهای ظریف، حوض سنگی، فوارهها، تزئینات ستونها و کتیبههای قرآنی، از مهمترین ویژگیهای معماری این بنا به شمار …
