در سالهای اخیر با پدیدهای به نامِ کاهش تمایل نسل جدید (یا همان نسلZ) به بیمهشدن مواجهیم. برخی دلیل فقدان تمایل این نسل به کار رسمی و بیمهشده را نبود شناخت از سازوکارهای بیمهای و نگرش کوتاهمدت به زندگی و فقدان افق در ذهنی برای دوره میانسالی و کهنسالی ارزیابی میکنند. با این وجود، برخی کارشناسان حوزه روابط کار و تامین اجتماعی نگرشی متفاوت دارند و بازار کار را مقصر اصلی میدانند.
احسان سهرابی (فعال کارگری و عضو پیشین شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار) در این ارتباط توضیح میدهد: نسلZ و به ویژه متولدین دهه هشتاد خورشیدی، با تمام ضعفها و قوتها و تمایزهایی که با نسلهای قبل خود دارند، یک ویژگی خاص دارند و آن سواد اجتماعی و اقتصادی بالاست. آنها همچنین به شدت تجربهگرا بوده و آزمون و خطای پرداخت حق بیمه و بیمهشدن را در نسل پدر و مادر خود به وضوح میبینند.
وی افزود: وقتی پدر و پدربزرگ یک فرد متولد سال ۱۳۸۰ مدام در خانه از ناکافی بودن مستمری بازنشستگی خود میگوید و یک مادر بازنشسته از درمان تامین اجتماعی و بیمه سلامت گله میکند و از سی سال پرداخت حق بیمه پشیمان است، نمیتوان انتظار داشت که نسلZ نگاه مثبتی به پدیده بیمه اجتماعی داشته باشد. قاعدتاً این پرسش در ذهن آنها ایجاد میشود که آیا این صندوق توانسته پس از اخذ سالها حق بیمه و صرف هزینههای اداری فراوان، درمان، مستمری و خدمات ازکارافتادگی و سایر مزایای رفاهی را به شیوهای مناسب و مطلوب، برای بیمه شده فراهم کند؟ پاسخ به این سوال قاعدتاً تصمیم نسلZ را نسبت به آیندهی شغلی، تحت تاثیر قرار میدهد.
سهرابی با اشاره به این موضوع که ما فعالان کارگری نسبت به چالشهای سازمان تامین اجتماعی و ضعفهای آن آگاه هستیم، گفت: این امر حق قانونی فرد است که بیمه شود یا نشود. خود بنده به عنوان بیمه شده سازمان تامین اجتماعی با سالها سابقه کار، باید اعتراف کنم اگر راهی برای انتخاب صندوق بیمهای دیگری داشتم، قطعاً صندوقی دیگر را انتخاب میکردم.
این فعال کارگری تصریح کرد: مهمترین چیزی که وجود دارد و نسل Z برایش بسیار مهم است، حق انتخاب است. من باید انتخاب کنم که چه طرح بیمهای در کدام صندوق به چه نحوی، خواستههای من را پوشش دهد و در یک محیط شفاف، باید اینکه با پول من چه میکنند، کاملاً …
