مرتضی مکی، کارشناس مسائل بینالملل، در گفتوگو با برنا درباره توافق احتمالی ایران و عمان اظهار کرد: یکی از بزرگترین دستاوردهای جنگ تحمیلی دوم، موضوع کنترل و نظارت ایران بر تنگه هرمز است. جمهوری اسلامی ایران همواره به دولتهای آمریکا اعلام کرده است که هرگونه اقدام علیه جمهوری اسلامی میتواند به بسته شدن تنگه هرمز منجر شود و در این خصوص نیز بحثها و تحلیلهای بسیاری در محافل سیاسی و اندیشکدههای معتبر صورت گرفته است.
وی افزود: برخی معتقد بودند ایران از توانایی لازم برای بستن تنگه هرمز برخوردار نیست و از سوی دیگر، ایران به دلیل اینکه خود بزرگترین ذینفع استفاده از این تنگه است، دلیلی برای بستن آن ندارد. با این حال، جنگ تحمیلی بسیاری از معادلات را تغییر داد. یکی از مهمترین این معادلات، موضوع کنترل و نظارت ایران بر تنگه هرمز بود که در همان روزهای نخست بسته شدن این تنگه محقق شد؛ رویدادی که نه آمریکاییها و نه هیچیک از کشورهای منطقه تصور نمیکردند ایران چنین واکنشی به تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی نشان دهد.
این کارشناس مسائل بینالملل ادامه داد: پس از این دستاورد بزرگ، آمریکاییها به روشهای مختلف تلاش کردند بازگشایی تنگه هرمز را به عنوان هدف غایی خود دنبال کنند. آنها حتی اقدام به محاصره دریایی کردند و در تلاش بودند از طریق تفاهمنامهها و راهکارهای مختلف، مسیری برای تضعیف موقعیت ایران در تنگه هرمز پیدا کنند.
مکی گفت: جمهوری اسلامی ایران با توجه به تلاش آمریکاییها برای ایجاد کریدور در سواحل عمان به منظور ایجاد نوعی نظارت و کنترل بر تنگه هرمز، واکنش نشان داد و برخوردهای شدیدی میان ایران و آمریکا شکل گرفت. با توجه به حجم موشکبارانی که ایران علیه پایگاههای آمریکا انجام داد، آمریکاییها بار دیگر به میز مذاکره بازگشتند.
وی گفت: اکنون نیز مذاکرات بسیار پیچیدهای میان ایران و عمان در جریان است. هرچند ما میگوییم این مذاکرات ارتباطی با موضوع باز کردن تنگه هرمز ندارد و موضع بازگشایی تنگه نیز به تعهدات ایران در تفاهمنامه اسلام آباد مرتبط است، اما هرگونه توافق میان ایران و عمان، قطعاً به ضمانت اجرایی آمریکا نیز وابسته خواهد بود و باید دید آمریکاییها تا چه اندازه به توافق صورتگرفته میان ایران و عمان پایبند خواهند بود.
