مهرزاد علیجانی، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با برنا با تشریح این نمودار تأکید کرد که اقتصاد جهان در آستانه شکلگیری نظمی چندقطبی قرار دارد و ایران نیز در صورت اصلاح ساختارهای اقتصادی و بهرهگیری از ظرفیتهای ژئوپلیتیکی، میتواند از این جابهجایی تاریخی سهم قابل توجهی به دست آورد.
نموداری که تاریخ اقتصاد جهان را روایت میکند
علیجانی با اشاره به نمودار «دو قرن ابرقدرتهای اقتصادی» گفت: این نمودار تنها تغییر چند عدد و سهم از تولید ناخالص داخلی جهان را نشان نمیدهد، بلکه روایتگر انتقال قدرت اقتصادی میان تمدنها، امپراتوریها و دولتهای مدرن است. به گفته وی، در سال ۱۸۲۰ چین با سهم ۲۸.۶ درصدی و امپراتوری بریتانیا با ۲۳.۱ درصد، بزرگترین بازیگران اقتصاد جهان بودند، در حالی که سهم آمریکا تنها ۲.۳ درصد برآورد میشد.
وی افزود: این تصویر نشان میدهد که مرکز ثقل اقتصاد جهان طی حدود دو قرن گذشته سه بار جابهجا شده است؛ نخست از آسیا به اروپا، سپس از اروپا به آمریکا و اکنون بار دیگر به سمت آسیا در حال حرکت است.
انقلاب صنعتی، نقطه آغاز تغییر موازنه قدرت
این کارشناس اقتصادی اظهار کرد: تا پیش از انقلاب صنعتی، جمعیت و کشاورزی مهمترین عوامل قدرت اقتصادی بودند، اما با ظهور ماشین بخار، راهآهن، کارخانه، برق و سپس نفت، بهرهوری جایگزین جمعیت شد و کشورهای اروپایی توانستند با اتکا به فناوری، سرمایه و صنعت، بر اقتصاد جهان مسلط شوند.
وی افزود: بریتانیا آغازگر این تحول بود و پس از آن آلمان، فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی نیز به جمع قدرتهای صنعتی پیوستند. به همین دلیل قرن نوزدهم را باید دوران برتری فناوری و بهرهوری اروپا دانست.
قرن بیستم، عصر برتری آمریکا
علیجانی با اشاره به روند نمودار گفت: پس از دو جنگ جهانی، آمریکا با توسعه زیرساختها، بازار سرمایه، دانشگاههای پیشرو، نوآوری و قدرت دلار، جای اروپا را بهعنوان بزرگترین قدرت اقتصادی جهان گرفت. حتی در مقاطعی پس از جنگ جهانی دوم، سهم اقتصاد آمریکا به حدود ۳۰ درصد اقتصاد جهان رسید.
وی تأکید کرد: قدرت آمریکا تنها به اندازه اقتصاد آن محدود نبود، بلکه این کشور توانست تولید، فناوری، نظام مالی، دلار و نفوذ سیاسی را در قالب یک منظومه واحد به خدمت بگیرد و جایگاه خود را تثبیت کند.
بازگشت …
