همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: پژوهشگران در مطالعهای تازه به سازوکاری دست یافتهاند که میتواند یکی از بزرگترین معماهای تاریخ مریخ را توضیح دهد؛ اینکه چگونه سیارهای که زمانی احتمالا دارای جوی ضخیم و آب مایع روی سطح خود بوده، به دنیایی سرد، خشک و بیجان تبدیل شده است.
به گزارش گیزمودو، نتایج این پژوهش نشان میدهد طوفانهای مهیب خورشیدی با ایجاد امواج غولپیکر در لبههای اتمسفر مریخ، ذرات جوی این سیاره را به تدریج به فضا منتقل کرده و باعث تحلیل رفتن جو آن شدهاند.
مریخ برخلاف زمین، میدان مغناطیسی قدرتمندی ندارد تا از جو خود در برابر جریان دائمی ذرات باردار خورشید محافظت کند. به همین دلیل، باد خورشیدی مستقیما با جو این سیاره برخورد میکند و به مرور زمان بخشی از گازهای آن را از بین میبرد.
دانشمندان سالها میدانستند که ابرهای بزرگی از پلاسما در جو فوقانی مریخ عامل اصلی خروج ذرات جوی هستند، اما منشأ شکلگیری این ابرها مشخص نبود. اکنون گروهی از محققان با استفاده همزمان از دادههای فضاپیمای MAVEN ناسا و مأموریت Tianwen-1 چین موفق شدهاند منشأ این پدیده را شناسایی کنند.
بر اساس این تحقیق، امواجی موسوم به «کلوین-هلمهولتز» در مرز میان باد خورشیدی و جو مریخ شکل میگیرند. این امواج زمانی ایجاد میشوند که دو جریان با سرعتهای متفاوت در کنار یکدیگر حرکت کنند؛ پدیدهای که روی زمین نیز هنگام وزش باد روی سطح آب و ایجاد موج دیده میشود. در مریخ، همین سازوکار باعث میشود بخشهایی از جو سیاره به صورت تودههای پلاسما از آن جدا شده و به فضا فرار کنند.
بیشتر بخوانید: آیا مریخ زمانی زنده بوده است؟ | مهمترین سرنخ حیات باستانی روی سیاره سرخ عکس روز ناسا از مریخ در حال کمک به فضاپیمای ناسا اسرار مریخ که دانشمندان تازه فاش کردند؛ از خاک عجیب تا نشانههای وجود حیات
پژوهشگران همچنین دریافتند این فرآیند در سراسر مریخ به یک اندازه رخ نمیدهد، بلکه شدت آن به جهت میدان الکتریکی باد خورشیدی بستگی دارد و عمدتا در یک سمت سیاره مشاهده میشود.
به گفته محققان، شناخت این سازوکار میتواند تصویر روشنتری از تحول اقلیمی مریخ ارائه دهد و به درک بهتر روند تکامل سایر سیارههایی که مانند مریخ میدان …
