همشهری آنلاین - گروه پارلمانی: در حالی طرح مقابله با نفوذ بیگانگان در مجلس شورای اسلامی در دستور بررسی قرار گرفته است که موافقان، هدف اصلی آن را ایجاد یک سازوکار شفاف، هوشمند و فنی برای رصد تعاملات خارجی و جلوگیری از سوءاستفاده بیگانگان از ارتباط با شهروندان و نخبگان میدانند؛ منتقدان اما نسبت به گسترده شدن دامنه قانون و احتمال تأثیر آن بر فعالیتهای رسانهای، علمی، فرهنگی، مدنی و اقتصادی هشدار دادهاند. طراحان طرح در پاسخ به این ابهامات تأکید دارند که رویکرد اصلی قانون، جرمانگاری فعالیتهای عادی نیست، بلکه شفافسازی ارتباطات خارجی و محدود کردن تعاملات پرخطر با بیگانگان است. طرح مقابله با نفوذ چگونه شکل گرفت؟
بر اساس توضیحات ارائهشده درباره اهداف طرح، موضوع مقابله با نفوذ بیگانگان از سال ۱۳۹۵ بهطور جدی وارد ادبیات اطلاعاتی و امنیتی کشور شد. فرآیند تدوین طرح نیز در سال ۱۴۰۰ و پس از تأکید رهبر فقید جمهوری اسلامی بر ضرورت جرمانگاری نفوذ و تعیین مجازات برای افراد نفوذی آغاز شد.
طراحان میگویند این طرح پس از بیش از یک دهه هشدار درباره خسارتهای ناشی از نفوذ و شبکههای داخلی مرتبط با آن تدوین شده و در جریان نگارش آن از تجربههای عملیاتی دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی نیز استفاده شده است.
یکی از محورهای اصلی استدلال طراحان، تغییر ماهیت تهدیدات در جهان امروز است؛ به این معنا که تهدید علیه کشورها دیگر صرفاً به جنگ نظامی، جاسوسی یا اقدامات سنتی محدود نیست و عملیاتهای ترکیبی، مداخله سیاسی، اثرگذاری فرهنگی، عملیات رسانهای، فضای دیجیتال و حتی ظرفیتهای هوش مصنوعی به ابزارهای جدید نفوذ تبدیل شدهاند.
از این منظر، طراحان معتقدند مقابله مؤثر با نفوذ تنها با برخورد پس از وقوع جرم امکانپذیر نیست و باید مسیرهای ارتباطی و نقاطی که امکان سوءاستفاده از آنها وجود دارد نیز شفاف و قابل رصد شود. شفافیت ارتباط با خارجیها محور اصلی طرح مجلس است
مهمترین سازوکار پیشبینیشده در طرح، ایجاد سامانهای برای ثبت و شفافسازی تعاملات خارجی است. بر اساس توضیحات ارائهشده، اشخاص و سازمانهای مشمول قانون در اصل موظف به اظهار و ثبت ارتباطات خود با بیگانگان هستند و در بیشتر موارد، همین ثبت اطلاعات برای قانونی بودن تعامل کفایت میکند.
در موارد …
