همشهری آنلاین - گروه سیاسی: ریمدان در جنوب شرق ایران در ماههای اخیر بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه شبکه حملونقل منطقه قرار گرفته است؛ مرزی که تا چندی پیش عمدتا گذرگاهی برای تجارت ایران و پاکستان بود، اکنون با فعال شدن در نظام حملونقل بینالمللی جادهای (TIR)، آغاز انتقال محمولههای پاکستانی به آسیای مرکزی از خاک ایران و ایجاد مسیرهای جدید برای انتقال کالا به ایران، در حال پیدا کردن نقشی تازه در تجارت منطقه است. افزایش چندبرابری تردد کامیونها و ثبت رکوردهای روزانه در این مرز، نشانهای از این تغییر است؛ اما آمارها همزمان یک واقعیت دیگر را نشان میدهند: ریمدان هنوز با یک کریدور بزرگ ترانزیتی فاصله دارد و فعلا بیشتر یک مرز تجاری ایران و پاکستان است تا جایگزینی برای مسیرهای دریایی. ریمدان چه زمانی مهم شد؟
ریمدان در مقابل گذرگاه گبد پاکستان قرار دارد و حدود ۱۲۰ کیلومتر با چابهار فاصله دارد. این مرز در آذر ۱۳۹۹ بهعنوان دومین مرز رسمی ایران و پاکستان پس از میرجاوه افتتاح شد. با وجود این، در سالهای نخست فعالیت، ریمدان نتوانست به جایگاهی همتراز با اهمیت جغرافیایی خود برسد و بخش اصلی مبادلات آن به تجارت دوجانبه و تردد مسافری محدود بود.
نقطه تغییر در سال ۱۴۰۵ رقم خورد. در ۳۰ مارس ۲۰۲۶ (۱۰ فروردین ۱۴۰۵)، ریمدان در طرف ایرانی بهعنوان گذرگاه فعال در نظام حملونقل بینالمللی جادهای (TIR) معرفی شد و در ۱۰ آوریل (۲۱ فروردین ۱۴۰۵)، کریدور گبد–ریمدان تحت این نظام راهاندازی شد. نظام حملونقل بینالمللی جادهای در واقع یک مسیر یا کریدور نیست، بلکه یک سازوکار گمرکی بینالمللی است که امکان عبور کالا در وسایل حمل پلمبشده را میان چند کشور فراهم میکند و با کاهش تشریفات تکراری گمرکی، زمان عبور از مرزها را پایین میآورد.
این تحول از آن جهت اهمیت دارد که ریمدان را از یک گذرگاه صرفا دوجانبه به یکی از نقاط بالقوه ترانزیت میان پاکستان، ایران و آسیای مرکزی تبدیل میکند. نخستین محموله به آسیای مرکزی …
