همشهری آنلاین- فاطمه عباسی: این لامپ که در سال ۱۹۰۱ توسط شرکت «شلبی الکتریک» ساخته و نصب شد، اخیراً ۱۲۵ سالگی خود را جشن گرفت و با بیش از یک میلیون ساعت کارکرد، نامش را در کتاب رکوردهای گینس به عنوان بادوامترین لامپ تاریخ ثبت کرده است. اما این نور کوچک و پایدار، بیش از یک قرن است که سایهای بزرگ از یک تئوری توطئه جنجالی را بر سر غولهای صنعتی جهان انداخته است.
ماجرا از این قرار است که طرفداران این تئوری معتقدند شرکتهای بزرگ تولید لامپ، عمداً محصولاتی با عمر کوتاه میسازند تا فروش خود را تضمین کنند. آنها به کارتل بدنام «فوبوس» اشاره میکنند که در سال ۱۹۲۵ توسط شرکتهایی مانند فیلیپس و جنرال الکتریک تشکیل شد و عمر استاندارد لامپها را به ۱,۰۰۰ ساعت محدود کرد. از نگاه آنها، لامپ سنتنیال مدرک انکارناپذیری است که نشان میدهد فناوری ساخت لامپهای بادوام از ابتدا وجود داشته اما برای سود بیشتر سرکوب شده است.
اما علم فیزیک، روایتی متفاوت و بسیار سادهتر را آشکار میکند. راز طول عمر این لامپ نه در یک توطئه، بلکه در یک مصالحه اساسی در طراحی لامپهای رشتهای نهفته است: …
