گازهای منتظر
وضعیت در آبهای خلیجفارس به این گونه است که حدود ۲۰۰کانتینر هلیوم مایع روی آب سرگردان هستند. این محمولههای گرانبها بهدلیل افزایش دما درحال تبخیر و نابودی تدریجی هستند و پنجره زمانی کوتاهی برای نجات آنها باقی مانده است. این موضوع بهطور مستقیم قطبهای فناوری جهان از جمله کره جنوبی و چینتایپه را هدف قرار داده است؛ کشورهایی که بخش اعظم تراشههای حافظه و پردازندههای پیشرفته جهان را تولید میکنند و بهشدت به هلیوم قطر وابسته هستند.
کشورهای اصلی تولیدکننده هلیوم
آمریکا: ۸۱ میلیون مترمکعب در سال
قطر: ۶۳ میلیون مترمکعب در سال
روسیه: ۱۸ میلیون مترمکعب در سال
الجزایر: ۱۱ میلیون مترمکعب در سال
ارتباط هلیوم با هوش مصنوعی رشد هوش مصنوعی باعث افزایش شدید تقاضا برای کارت گرافیک، پردازنده، تراشههای پیشرفته و ... شده است. برای تولید این تجهیزات، کارخانههای نیمههادی به مجموعهای از گازهای بسیار خالص نیاز دارند که هلیوم یکی از آنهاست. هلیوم در برخی مراحل ساخت تراشه برای کنترل دما، انتقال حرارت و ایجاد شرایط پایدار و خنثی مورد استفاده قرار میگیرد.
زنجیره
هوش مصنوعی ← نیاز بیشتر به کارت گرافیک و تراشه ← افزایش تولید نیمههادی ← افزایش اهمیت گازهایی مانند هلیوم.
نقش قطر
این کشور تقریباً یکسوم بازار را در اختیار دارد و چنین حجمی را نمیتوان در مدت کوتاه بهطور کامل جایگزین کرد. بنابراین اگرچه جایگزین برای قطر وجود دارد، اما این امر بهصورت فوری و کامل امکانپذیر نیست.
زوم
در گذشته امنیت تنگه هرمز را عمدتاً با نفت و گاز طبیعی اندازهگیری میکردیم. اما امروز اقتصاد جهانی علاوه بر انرژی به مواد اولیه صنایع High-Tech هم وابسته شده است. هلیوم نمونه بسیار خوبی است. وقتی کشوری مانند قطر تقریباً یکسوم عرضه جهانی هلیوم را در اختیار دارد، اختلال در تولید یا صادرات آن میتواند از بیمارستان و MRI گرفته تا صنعت نیمههادی و زنجیره تولید سختافزار هوش مصنوعی اثر ایجاد کند. بنابراین اهمیت ژئوپلیتیکی خلیج فارس امروز فقط مسئله انرژی نیست؛ مسئله امنیت زنجیره تأمین فناوری نیز هست. کد خبر 1059139
