همشهری آنلاین- فاطمه عباسی: اما یک پژوهش جدید، پرده از روی دیگری از این سکه برداشته و نشان میدهد این آرامش خودساخته ممکن است ما را به سمت انتخابهای جسورانهتر و حتی خطرناک سوق دهد.
محققان دانشگاه پزشکی شاریتی برلین در مطالعهای شگفتانگیز، دریافتند که بازدمهای طولانی و آهسته، برخلاف تصور رایج، لزوماً ما را محتاطتر نمیکنند. در این تحقیق، از ۴۱ داوطلب سالم خواسته شد تا در حین اسکن مغزی (fMRI)، در یک بازی قمارگونه با شانس برد و باخت پنجاه-پنجاه شرکت کنند. این آزمایش یک بار با تنفس عادی و بار دیگر با الگوی تنفسی کنترلشده (دو ثانیه دم و هشت ثانیه بازدم) انجام شد.
نتایج، یک تضاد جالب را آشکار کرد: همانطور که انتظار میرفت، تنفس آهسته ضربان قلب شرکتکنندگان را پایین آورد و نشانگرهای فیزیولوژیک آرامش را فعال کرد. اما همین افراد آرامشده، در بازی قمار، ریسکهای بزرگتری را پذیرفتند. اما چرا؟
تحلیل دقیقتر دادهها و اسکنهای مغزی، راز این رفتار را فاش کرد. بازدم طولانی، باعث نمیشد افراد خطر باخت را نادیده بگیرند؛ بلکه صرفاً حساسیت مغزشان را به «پاداش احتمالی برد» افزایش میداد. به بیان ساده، چشمانداز پیروزی برایشان درخشانتر و وسوسهانگیزتر از قبل به نظر میرسید. این پدیده با افزایش فعالیت در دو ناحیه کلیدی مغز همراه بود: بخشی مسئول ارزشگذاری انتخابها (قشر پیشپیشانی شکمی-میانی) و بخشی مرتبط با خودآگاهی و درک سیگنالهای بدن (پیشگوه).
دانشمندان این ارتباط مستقیم میان تنفس، قلب و مغز را «مسیر عصبی-احشایی» مینامند. این یافته توضیح میدهد چرا تکنیکهای تنفس آهسته در آموزش نیروهای ویژه و پلیس برای حفظ خونسردی در شرایط بحرانی کاربرد دارد و میتواند راهی برای درمان اختلالاتی نظیر افسردگی (که در آن سیستم پاداش مغز ضعیف شده) باشد.
با این حال، محققان هشدار میدهند که این یک مطالعه مقدماتی با نمونه آماری کوچک است و نباید نتایج آن را به تصمیمهای حیاتی در دنیای واقعی تعمیم داد. اما یک نکته قطعی است: ارتباط بدن و ذهن ما بسیار پیچیدهتر از یک توصیهی ساده است. شاید دفعه بعد که برای یک تصمیم مالی مهم نفس عمیق کشیدید، به این فکر کنید که این آرامش، شما را محتاطتر میکند یا جسورتر؟ …
