همشهریآنلاین - پروانه بندپی: سازمان غذا و دارو از جمعآوری چند محصول شستوشو و مراقبت از پوست که بدون مجوز قانونی در بازار عرضه شدهاند، خبر داده و از مردم خواسته که از خرید و مصرف آنها خودداری کنند.
این سازمان دلیل این موضوع را نامشخص بودن منشأ تولید، ترکیبات و شرایط ساخت این محصولات اعلام کرده است؛ موضوعی که یک سؤال مهم را به ذهن میآورد؛ محصولاتی که قرار است روی پوست استفاده شوند، اگر از مسیر نظارت رسمی عبور نکرده باشند، چه خطرات و آسیبهایی میتوانند برای پوست داشته باشد؟ در کشور ما این مشکل مضاعف است
البته غیرمجاز بودن یک محصول لزوما به معنای آسیبزا بودن آن نیست. مسئله این است که چنین محصولی الزامات قانونی و نظارتی لازم را طی نکرده و درنتیجه، مصرفکننده نمیتواند با اطمینان از اصالت، ترکیبات واقعی، کیفیت مواد اولیه، شرایط تولید و نگهداری یا حتی امکان ردیابی آن در صورت بروز مشکل مطمئن باشد.
متخصصان پوست و زیبایی میگویند استفاده از هر فرآوردهای که مستقیما با پوست تماس دارد، در صورت نامشخص بودن ترکیبات میتواند با ریسک همراه باشد. برخی مواد موجود در محصولات مراقبت از پوست ممکن است در افراد حساس موجب تحریک یا واکنش آلرژیک شوند؛ از جمله قرمزی، خارش، سوزش، التهاب یا تورم. این واکنشها حتی در محصولات استاندارد و مجاز هم ممکن است در بعضی افراد رخ دهد، اما در محصولی که ترکیبات یا کیفیت مواد اولیه آن قابل اطمینان نیست، مصرفکننده امکان ارزیابی دقیقتری از این خطر ندارد.
دکتر کیانا فرهی، متخصص پوست، مو و زیبایی در گفتگو با همشهری در این زمینه به نکات بسیار مهمی اشاره میکند و میگوید: یکی از دلایل ممنوعیت عرضه بعضی محصولات پوستی توسط سازمان غذا و دارو این است که هر محصولی در هر جای دنیا اگر از طریق قانونی و به اصطلاح از طریق نمایندگی وارد نشود، نظارتی بر چرخه ورودش وجود ندارد.
به گفته فرهی، در تمام کشورهای دنیا محصولاتی که از مبادی غیرقانونی بدون نظارت و در بعضی موارد بدون رعایت چرخه سرد یا شرایط درست نگهداری وارد کشور میشوند، اینها غیرمجاز شناخته میشوند. در کشور ما با توجه به شرایط تحریمی و وجود کارگاههای تولید غیرمجاز و حتی لیبلزنی بعد از تولید، این مشکل مضاعف میشود. این اتفاق در تمام دنیا رخ میدهد
یک دلیل دیگر هم برای ممنوعیت عرضه وجود دارد که به گفته فرهی در تمام دنیا اتفاق میافتد و مختص ایران نیست: معمولا وقتی دارو یا محصولی وارد بازار مصرف میشود، ممکن است بعد از مدتی عوارضی مشاهده یا مشخص شود که در فرمولاسیون آن مسئلهای وجود دارد که در وهله اول دیده نشده یا لحاظ نشده یا عوارضش خودش را نشان نداده است. گاهی هم تجربه مصرف در بازار نشان میدهد که محصول آن کارکردی را که در تحقیقات اولیه برایش در نظر گرفته بودند، ندارد. پس در تمام دنیا محصولاتی هستند که بعد از ورود به بازار جمعآوری میشوند و این فقط مخصوص کشور ما نیست.
این متخصص پوست میگوید: گاهی هم محصولی که در ابتدا مضر شناخته نشده، بعد از مدتی و با انجام تحقیقات بیشتر، مشخص میشود که میتواند عوارضی داشته باشد. تحقیقات جدید ممکن است اثرات یک محصول را روی افراد مختلف بهتر مشخص کند. همچنین ممکن است شرکتهای تولیدکننده بعد از مدتی در فرمولاسیون محصولاتشان تغییراتی ایجاد کنند. اینها هم از عواملی هستند که باعث میشوند یک محصول از بازار جمعآوری شود. به همین دلیل، حتی خود شرکتهای تولیدکننده هم ممکن است بعد از مدتی تولید یک محصول را متوقف کنند. خارجی بودن به معنی ایمن بودن نیست
اما ماجرا در کشور ما یک پیچیدگی دیگر هم دارد؛ تحریمها و دشواری واردات رسمی باعث شده بخشی از محصولات خارجی از مسیرهای غیررسمی، از جمله به صورت مسافری یا اصطلاحاً چمدانی، وارد کشور شوند. خیلی از این محصولات ممکن است اصل و متعلق به برندهای شناختهشده باشند، اما چون خارج از مسیر رسمی وارد شدهاند، شرایط نگهداری آنها قابل اطمینان نیست.
فرهی میگوید: اگر خوشبینانهترین حالت را در نظر بگیریم و فرض کنیم یک نفر محصولی را از یک کشور دیگر خریده و برای شما سوغات آورده، به خودی خود مشکلی ندارد. مشکل زمانی ایجاد میشود که محصول را از یک آنلاینشاپ یا فروشگاه محلی میخرید و نمیدانید در چه شرایطی نگهداری شده است. مثلاً اگر ضدآفتاب در گرمای زیاد بماند، ممکن است دوفاز شود و روغن و مواد اولیه آن از هم جدا شوند. در این شرایط، محصول کیفیت اولیهاش را از دست میدهد و ممکن است خاصیت ضدآفتابی آن هم کاهش پیدا کند.
این متخصص پوست میگوید: من شخصاً به هیچکس توصیه نمیکنم محصولات چمدانی یا محصولاتی را که از آنلاینشاپهای نامعتبر خریداری میشوند، خریداری و استفاده کند. توصیه من این است که محصولات دارویی و بهداشتی را از داروخانهها و فروشگاههای مجاز تهیه کنند؛ محصولاتی که تولیدکننده مشخص دارند و تحت نظارت هستند. تاریخ مصرف محصولات خارجی
نکته دیگر، تاریخ مصرف محصولات خارجی است. فرهی میگوید: بعضی اوقات در کشورهای مبدأ، وقتی یک یا دو ماه به تاریخ انقضای محصولات باقی مانده، این محصولات وارد حراجهای عمده و خیلی ارزان مثلا با تخفیف ۷۰ – ۸۰ درصد میشوند. درست است که ما معتقدیم تا وقتی محصول باز نشده باشد، کیفیت آن باید حفظ شده باشد، اما این موضوع قطعی نیست. ممکن است محصولی را بخرید و یک ماه بعد تاریخ مصرفش تمام شود و استفاده از آن برای شما مشکل ایجاد کند. پس یکی از مسائل مهم در خرید محصولات پوستی، کنترل تاریخ مصرف و شرایط نگهداری است.
این پزشک به نکته مهم دیگری هم اشاره میکند: مسئله دیگر این است که ما مطمئن نیستیم محصولی که به شما فروخته میشود، واقعا از همان کشوری که ادعا میشود خریداری شده و بعد با طی کردن تمام این مسیرهای ترانزیتی - مثلا هوایی - به دست شما رسیده باشد. از نظر اقتصادی هم خیلی وقتها این موضوع با توجه به بستهبندی و پکیج محصول، چندان بهصرفه نیست.
بیشتر بخوانید؛ آیا بلاگرهای اینستاگرام صلاحیت تایید یا عدم تایید ضدآفتابها را دارند؟ دخالت جدید آرایشگاهها درباره مو؛ یک متخصص پوست و مو هشدار میدهد به بلاگرهای پزشک اعتماد کنیم؟
درحالحاضر خیلی از آنلاینشاپها را پزشکان عمومی و پزشکان داروساز میگردانند و محصولات مراقبت پوستی خارجی را میفروشند و ادعا هم دارند که محصولاتشان از مسیرهای قانونی وارد کشور شده و اصل هستند. آیا به آنها میتوان اعتماد کرد؟ فرهی به عنوان متخصص پوست پاسخ میدهد: توصیه من این است که فقط به فروشگاههای معتبر و مجاز اعتماد کنید. در کشورهای مختلف دنیا هم برای فروش آنلاین دارو و محصولات دارویی و درمانی ضوابط مشخصی وجود دارد. شما نمیدانید محصولی که از آنلاینشاپ خریدهاید، در چه شرایطی نگهداری شده و اصلاً سالم به دستتان رسیده یا نه.
او اضافه میکند: حتی مسئله باز شدن بستهبندی هم وجود دارد. مثلا بعضی از محصولاتی که حالت سرمی دارند، ممکن است بستهبندیشان باز و دوباره بسته شود. بستن و بستهبندی کردن یک محصول اصلا کار سختی نیست و اگر این اتفاق بیفتد، شما اصلا متوجه نمیشوید.
فرهی میگوید: من حتی درباره مواد خوراکی هم توصیه میکنم از فروشگاههای معتبر خرید کنید؛ مثلا شکلات، نودل و... تا اگر اتفاقی برای شما افتاد، بتوانید شکایت و موضوع را پیگیری کنید. اما وقتی از یک آنلاینشاپ نامعتبر خرید میکنید، نهتنها ممکن است نتوانید شکایت کنید، بلکه ممکن است حتی به شما بگویند چرا از چنین جایی خرید کردهاید. در این صورت، دست شما برای پیگیری موضوع واقعا بسته است. کد خبر 1059337
