تا پیش از جنگ اخیر، نوعی معادلۀ امنیتی و بازدارندگی در غرب آسیا شکل گرفته بود که محور ضدایرانی منطقه، با تمام لفاظیها و تهدیدها، اما خط قرمز تهران را رعایت کرده و حتی رفتوبرگشتهای امنیتی خود را با ایران در همان چهارچوب مدیریت میکردند. این معادلۀ قدرت، با دو تهاجم اخیر، جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، عملاً از هم پاشیده شد. فضای فعلی پساجنگ، از نوعی است که هرچند ضرباتی جدی بر پیکرۀ ائتلاف امریکایی – اسرائیلی وارد شده است، اما هنوز معادلۀ جدیدی هم شکل نگرفته که کشور را بیمه و سایۀ جنگ را از ایران عزیز دور کند.
جمهوری اسلامی ایران، با تجربۀ جنگ ۴۰ روزۀ اخیر، در سطوح راهبردی تغییراتی در نظام محاسباتی خویش به عمل آورد. اجرای دقیق راهبرد جنگ منطقهای و ضربه به هر نقطهای که مبدأ تجاوز به حریم ایران باشد، در کنار تجربۀ بعضی اقدامات تهاجمی دقیق و عمیق در عمق اهداف دشمن، راهبرد خویشتندارانۀ سه دهۀ گذشتۀ ایران را به سمت یک راهبرد تهاجمی و از موضع قدرت تغییر داده است. بعضی قرائن این تغییر را از اتفاقات چند هفتۀ اخیر هم میتوان رصد کرد. جمهوری اسلامی ایران، راه اصلی دور کردن سایۀ جنگ از کشور را برقراری یک نظام و معادلۀ امنیتی جدید میداند که سطوح جدیدی از بازدارندگی را مبتنی بر رفتار راهبردی پساجنگ ۴۰ روزه برقرار کند.
در این نگاه، تنگۀ هرمز دیگر صرفاً یک ابزار فشار یا اهرمی برای امتیازگیری نیست. ایران این مفهوم را دال مرکزی نظم امنیتی جدید منطقه غرب آسیا تعریف کرده است. هندسۀ جدید امنیتی و نظامی غرب آسیا بر مبنای نقطۀ کانونی تنگۀ هرمز تعریف میشود. در این منطق، اگر قرار باشد دشمن فرامنطقهای به ایران تجاوز کند، باید تبعات این تجاوز را هم بپذیرد و این تبعات لزوماً از جنس اقدام نظامی نیستند. هر مصداقی که بتواند گلوی دشمن را بفشارد، بخشی از راهبرد نظامی و امنیتی ایران خواهد بود. در این نگاه، تنگۀ هرمز یک کانون مهم برای برقراری هندسۀ امنیتی حول منافع ایران تعریف شده است. رفتار قدرتمندانۀ نیروهای مسلح در جنگ ۴۰ روزه و کنترل این تنگۀ راهبردی، حالا برای ایران خلق قدرت کرده تا با اتکای بر آن، نظام امنیتی خویش را در منطقه طراحی کند.
بر همین مبناست که ایران مدام تأکید دارد تنگۀ هرمز دیگر هیچگاه به وضعیت پیش از جنگ ۴۰ روزه برنخواهد گشت. تجربۀ اخیر نشان داد که خویشتنداری سیواندی سالۀ ایران مانع از تهاجم و تجاوز نمیشود. در منطقه، کسی میتواند از منافع خود دفاع کند که دست قدرتمندتری برای اعمال ارادۀ خویش داشته باشد و حالا تجربۀ جنگ نشان داده که ایران این توانایی را داراست. تنگۀ هرمز نه یک کارت موقت بازی، بلکه محور و سکوی اصلی برقراری نظام امنیتی و معادلۀ بازدارندگی جمهوری اسلامی خواهد بود. بر همین مبنا هم نه فقط ائتلاف امریکایی – اسرائیلی، بلکه همۀ دنیا باید با وضعیت پیش از جنگِ تنگۀ هرمز خداحافظی کنند. هرمز به وضعیت سابق بر نخواهد گشت. این عارضۀ خدادادی سوقالجیشی، بخشی از طرح و توان نظامی و دفاعی ایران خواهد شد تا دشمن دیگر اجازۀ تعدی به آب، خاک و آسمان ایران را به خود ندهد.
ایران از تنگۀ هرمز دست نخواهد کشید. این را امریکاییها باید هر روز با خود تکرار کنند. امریکاییها باید با نظم پیشین امنیتی منطقه خداحافظی و وداع کنند. دنیای جدید، دنیای ارادهها، نظمها و واقعیتهای جدید و نوین است و ایران تمام اینها را روی مفهوم هرمز بنا خواهد کرد.
صدای ایران
