نورنیوز-گروه سیاسی: تحولات اخیر در پرونده ایران و آمریکا و مواضع جدید تهران درباره تنگه هرمز، نشان میدهد مسئله دیگر صرفاً بر سر نحوه عبور کشتیها یا سازوکار بازگشایی تنگه نیست. اظهارات اخیر دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی، بهویژه در نخستین روز آغاز مسئولیت او و همزمان با دیدار با سفیر چین، نشان میدهد هرمز در حال تبدیل شدن به یکی از محورهای اصلی معادله سیاسی پایان جنگ است.
در این چارچوب، اعلام موضع معنادار دکتر محسن رضایی را باید فراتر از یک بیانیه رسانهای درباره تنگه هرمز خواند؛ موضعی که دامنه شروط ایران برای بازگشایی تنگه را به پایان جنگ، رفع محاصره، آزادسازی داراییهای مسدودشده و پایان درگیری در سایر جبهههای منطقه پیوند میزند:
«پیام ایران واضح است: تنگه هرمز تا زمانی که ایالات متحده به جنگ و محاصره پایان ندهد، داراییهای مسدود شده ایران را آزاد نکند و جنگ در سراسر منطقه از جمله در لبنان و غزه پایان نیابد، بازگشایی نخواهد شد. تا زمانی که همه شرایط برآورده نشود، تنگه هرمز بسته خواهد ماند.»
اهمیت این موضع در تغییر سطح مسئله است. هرمز دیگر صرفاً موضوعی درباره نحوه عبور کشتیها یا رفع محاصره دریایی نیست، بلکه به بخشی از معادله بزرگتر پایان جنگ و تعیین شرایط پس از آن تبدیل شده است.
تا پیش از این، بخش مهمی از مذاکرات درباره هرمز حول یک سؤال فنی و عملیاتی متمرکز بود: کشتیها با چه سازوکاری و تحت چه شرایطی اجازه عبور خواهند داشت؟ تفاهمهای شکلگرفته در مذاکرات ایران و عمان نیز عمدتاً در همین چارچوب قابل فهم بود. اما موضع جدید دبیر شورای عالی امنیت ملی نشان میدهد از نگاه تهران، توافق فنی درباره مسیرهای عبور و نحوه مدیریت تردد، الزاماً به معنای بازگشایی تنگه نیست. میان «تفاهم درباره مدل مدیریت هرمز» و «تصمیم سیاسی برای بازگشایی آن» فاصلهای وجود دارد که باید با تغییرات واقعی در رفتار آمریکا پر شود.
این تغییر، یک پیام روشن برای واشنگتن دارد: هرمز قرار نیست در برابر یک امتیاز محدود و مقطعی باز شود. اگر پایان جنگ، رفع محاصره، آزادسازی داراییهای ایران و توقف درگیری در سایر جبهههای منطقه بخشی …
