خطر بازگشت به جنگ گسترده

به گزارش مشرق، منابع مطلع روز جمعه به وقت محلی در مقر سازمان ملل گفتند: در دومین دور رای گیری غیرعلنی شورای امنیت درباره انتخاب دبیرکل جدید سازمان ملل، «رودریگز بیرکت» از «ربکا گرینسپن» معاون پیشین رئیس جمهوری کاستاریکا که در دور نخست پیشتاز بود، پیشی گرفته است.

در این رای گیری غیررسمی، رودریگز بیرکت ۸ رای، خانم گرینسپن ۷ رای و رافائل گروسی نیز ۷ رای بدست آوردند و به این ترتیب، شورای امنیت سازمان ملل نتوانست بر سر یک نامزد برای دبیرکلی سازمان ملل به اجماع برسد.

سایر نامزدهای دبیرکلی سازمان ملل، مکی سال ۶ رای، اولارا اوتوننو ۵ رای، خانم ماریا فرنانداس اسپینوسا گارس ۴ رای و خانم میشل باشله ۲ رای موافق، بدست آوردند. نامزد جدید دبیرکلی سازمان ملل نیز هیچ رای موافقی بدست نیاورد بلکه ۸ رای مخالف و هفت رای ممتنع کسب کرد!

شورای امنیت سازمان ملل متحد روز جمعه برای دومین بار رای‌گیری غیررسمی را برگزار کرد تا میزان حمایت از نامزدهای جانشینی آنتونیو گوترش، دبیرکل کنونی سازمان ملل را بررسی کند که در پایان سال جاری میلادی دومین دوره پنج‌ساله خود را به پایان خواهد رساند.

هشت نامزد دبیرکلی سازمان ملل برای تصدی این سمت در حالی رقابت می‌کنند که این نهاد بین المللی با شکاف‌های عمیقی در درون خود مواجه است. حتی اگر یکی از نامزدها ۹ رای لازم را در شورای امنیت ۱۵ عضوی به دست آورد ــ شورایی که دبیرکل آینده سازمان ملل را انتخاب و سپس نام او را برای تایید به مجمع عمومی ارائه می‌کند ــ آن نامزد باید از وتو شدن نیز در امان بماند.

خانم ایوون ای باکی، دیپلمات و سیاستمدار ۷۵ ساله اکوادوری، به‌عنوان هشتمین نامزد دبیرکلس سازمان ملل سفیر کشورش در واشنگتن فعالیت کرده که روابط نزدیکی با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، برقرار کرده است.

او که از سوی کشور تونگا برای این سمت نامزد شده، ارتباطات گسترده‌ای در منطقه خلیج فارس دارد و پیش‌تر سفیر اکوادور در قطر بوده است. باکی که از والدینی لبنانی متولد شده، در میانجیگری برای برقراری گفت‌وگو میان اکوادور و پرو پس از جنگ کوتاه مرزی دو کشور در سال ۱۹۹۵ نقش مهمی داشت. او در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «من ویرانی‌های جنگ را از نزدیک تجربه کرده‌ام. آماده‌ام برای احیای وعده بنیادین منشور سازمان ملل، یعنی نجات نسل‌های آینده از بلای جنگ، کمک کنم.» هر کسی که در ژانویه ۲۰۲۷ سکان هدایت سازمان ملل را به دست بگیرد، باید این سازمان را از میان آشفتگی‌های ژئوپلیتیکی و بحران مالی عبور دهد؛ آن هم در شرایطی که حتی دیپلمات‌ها و مقام‌های سازمان ملل مستقر در نیویورک نیز آشکارا درباره میزان ارتباط و اهمیت این سازمان در امور جهانی تردید دارند. اما هنگامی که سازمان ملل رهبر جدیدی انتخاب می‌کند، پرسش درباره نقش این سازمان در جنگ و صلح ناگزیر دوباره به مرکز توجه بازخواهد گشت.

ملاحظات و فشارهای دیگری نیز در محاسبات کشورهای عضو نقش خواهند داشت. یکی از آنها تلاش چند دهه‌ای برای آن است که سازمان ملل نخستین زن را به مقام دبیرکل منصوب کند. عامل دیگر، اصرار کشورهای آمریکای لاتین است که دبیرکل بعدی سازمان ملل از این منطقه باشد؛ موضوعی که با یک عرف غیرالزام‌آور و البته نه‌چندان منظم و دقیقا رعایت‌شده همخوانی دارد؛ عرفی که بر اساس آن، این سمت باید میان مناطق مختلف جهان به‌صورت دوره‌ای جابه‌جا شود.

آخرین دبیرکل پیشین سازمان ملل که از آمریکای لاتین بود، خاویر پرز د کوئیار بود که از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۱ در این سمت خدمت کرد. اینکه این عوامل در جریان رقابت انتخاباتی چگونه بر نتیجه اثر خواهند گذاشت، هنوز مشخص نیست.

برخی دیپلمات‌ها هشدار می‌دهند که ممکن است نامزدهای زن به‌طور ناعادلانه در قالب کلیشه‌هایی قرار گیرند که آنها را کمتر از رقبای مرد ، خود را مناسب مدیریت مسائل صلح و امنیت می‌دانند. همچنین این تصور وجود دارد که ایالات متحده، موضع خود را درباره آنچه آن را مبارزه با «ایدئولوژی جنسیتی» و «ایدئولوژی تبعیض‌آمیز برابری» می‌نامد، در تعارض با تلاش‌ها برای پیشبرد انتخاب یک زن به‌عنوان دبیرکل سازمان ملل خواهد دید.

دیپلمات ها می گویند: ترجیحات دولت دونالد ترامپ نیز قطعا بر موضع‌گیری سایر کشورهای عضو و همچنین نامزدها، پیش از ورود آنها به این مسیر دشوار انتخاباتی تاثیر خواهد گذاشت. اما جدا از این مسائل، آنچه اهمیت اساسی خواهد داشت، توانایی اثبات‌شده هر نامزد برای انجام این وظیفه است.هر نامزد باید با مجموعه‌ای از ایده‌ها و طرح‌های مشخص وارد رقابت شود که هدف آنها تقویت اعتبار سازمان ملل در زمینه صلح و امنیت بین‌المللی باشد. این موضوع باید بخش محوری راهبرد او برای کمک به سازمان ملل در عبور از این دوره فشار شدید ژئوپلیتیکی باشد.