نورنیوز-گروه بینالملل : هشتاد و یک سال پیش، جهان شاهد یکی از هولناکترین رخدادهای تاریخ معاصر بود؛ جنایتی که اینبار نه در میدان نبرد، بلکه بر سر مردمی بیدفاع فرود آمد و نام آمریکا را بهعنوان نخستین و تنها استفادهکننده جنگی از سلاح اتمی در تاریخ ثبت کرد. ساعت ۸:۱۵ صبح روز ۶ اوت ۱۹۴۵، بمب اتمی «پسر کوچک» بر فراز هیروشیما منفجر شد؛ انفجاری که در همان ساعات نخست دهها هزار انسان را به کام مرگ کشاند و آثار مرگبار تشعشعات آن تا دههها ادامه یافت. برآوردها شمار قربانیان هیروشیما تا پایان سال ۱۹۴۵ را حدود ۱۴۰ هزار نفر و شمار قربانیان این فاجعه در دهههای پس از آن را صدها هزار نفر برآورد کردهاند.
سه روز بعد، در صبح ۹ اوت، دومین بمب اتمی با نام «مرد چاق» بر فراز ناگازاکی فرود آمد و دهها هزار انسان دیگر را قربانی کرد. این دو حمله، تنها دو انفجار نظامی نبودند؛ آغاز عصری بودند که در آن بشر دریافت فناوری میتواند در چند ثانیه، شهری را به ویرانهای مرگبار بدل کند.
جنایتی بیکیفر؛ مسئولیتی که با گذر زمان محو نشد
تلخترین بخش این تاریخ، تنها ابعاد انسانی و زیستمحیطی آن نیست؛ بلکه پرسش بزرگی است که پس از گذشت ۸۱ سال همچنان بیپاسخ مانده است: چرا عاملان این فاجعه هرگز در برابر افکار عمومی جهان پاسخگو نشدند؟
ایالات متحده نهتنها مسئولیت اخلاقی این اقدام را نپذیرفته، بلکه همواره آن را در چارچوب «ضرورت نظامی» و پایان دادن به جنگ توجیه کرده است. حتی سیاستمدارانی که خود را پرچمدار حقوق بشر معرفی کردهاند، از جمله باراک اوباما و جو بایدن، در مناسبتهای مرتبط با سالگرد این حملات از پذیرش مسئولیت و عذرخواهی رسمی خودداری کردهاند.
مسئولیت بینالمللی دولتها با تغییر دولتها یا گذشت زمان از میان نمیرود. از همین منظر، تداوم سکوت در برابر چنین فاجعهای، پرسشی جدی درباره اعتبار سازوکارهای عدالت بینالمللی ایجاد میکند؛ بهویژه آنکه بسیاری از قربانیان و بازماندگان، آثار این جنایت را تا پایان عمر با خود حمل کردند.
از حذف نام عامل جنایت تا روایتسازی …
