آیا توهم توطئه داریوش آینه ای برای دیدن عادتهای فکری جامعه است یا روایتی که با نادیده گرفتن نقش قدرت و سیاست انگشت اتهام را به سمت مردم گرفته است؟
به گزارش عصر ایران به نقل از پایگاه خبری تاریخ نویس، آهنگ توهم توطئه از داریوش اقبالی در مرداد ۱۴۰۵ منتشر شد و خیلی زود فراتر از یک ترانه موسیقی به موضوعی سیاسی و اجتماعی تبدیل شد.
دلیلش هم روشن است ترانه درباره یکی از قدیمیترین و حساسترین عادت های ذهنی و فرهنگی ایرانیان حرف میزند؛ اینکه بسیاری از اتفاقات را پشت پرده قدرتهای خارجی دشمنان یا توطئه دیگران جست وجو کنیم و سهم خودمان را در شکل گیری وضعیت موجود کمتر ببینیم در متن ترانه داریوش از جامعه ای میگوید که دوست و دشمن را به سادگی جابه جا میکند برای هر اشتباهی دنبال مقصر بیرونی میگردد و حتی موفقیت دیگری را با سوءظن نگاه میکند.
اما جنجال اصلی از جایی آغاز شد که بعضی مخاطبان احساس کردند این آینه بیش از اندازه به سمت مردم گرفته شده است. منتقدان گفتند در شرایطی که مردم ایران دهه ها با سرکوب فساد بحران اقتصادی زندان و خشونت سیاسی روبه رو بوده اند سخن گفتن از «توهم» و دشمن سازی ممکن است به معنای نادیده گرفتن واقعیتهای سیاسی باشد.
از نگاه این گروه مشکل فقط ذهنیت مردم نیست ساختارهای قدرت و تصمیم های حکومت ها نقش تعیین کننده ای در وضعیت امروز ایران داشته اند و نمیتوان مسئولیت آنها را در کنار خطاهای فرهنگی جامعه هم وزن قرار داد برخی منتقدان حتی زبان ترانه را سرزنش آمیز و از بالا به پایین دانستند و گفتند داریوش به جای همدردی با مردم آنها را در جایگاه متهم نشانده است.
در مقابل مدافعان ترانه برداشت دیگری دارند. آنها میگویند نقد یک جامعه لزوماً به معنای سرزنش آن نیست. اتفاقاً اگر جامعه ای قرار است از چرخه استبداد و خشونت سیاسی بیرون بیاید باید بتواند علاوه بر نقد حکومت رفتارها و عادتهای خودش را هم نقد کند بی اعتمادی دو قطبی یا با من یا علیه من تخریب مخالف نپذیرفتن اشتباه و مقصر دانستن همیشگی دیگران.
از این منظر ترانه تا زمانی که این الگوهای رفتاری باقی بمانند بخشی از مشکلات جامعه ممکن است دوباره تولید شوند. بعضی طرفداران نیز معتقدند همین پیام باعث شده گروه های سیاسی مختلف هر کدام بخشی از خودشان را در ترانه ببینند.
خود داریوش هم پس از بالا گرفتن انتقادها توضیح داد که توهم توطئه قرار نیست جامعه را محکوم کند و تأکید کرد که نقد الگوهای فرهنگی و اجتماعی به معنای انکار نقش دولتها و قدرتهای خارجی نیست او گفت جامعه ایران سالها زیر فشار بوده و طبیعی است که از این تجربه آسیب دیده باشد اما خطر زمانی ایجاد میشود که همان الگوهای دشمن سازی و حذف صدای متفاوت در میان خود مردم نیز بازتولید شود.
به این ترتیب شاید بتوان جنجال «توهم توطئه» را نه فقط اختلاف بر سر یک آهنگ بلکه اختلاف بر سر یک سؤال قدیمی دانست در توضیح وضعیت امروز ایران سهم «قدرت» بیشتر است یا سهم فرهنگ و رفتار جامعه؟ پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر ادعای دو مقام آمریکایی: مذاکرات ایران و عمان بر سر تنگه هرمز شکست خورد نظرات کاربران خبر قبل اشتراک گذاری : ژاپن میراث ناملموس را به اقتصاد خلاق پیوند زد بیشتر بخوانید: یک ترانه در دنیای وارونه!/ دفاع وزیر فرهنگ سابق جمهوری اسلامی از داریوش اقبالی و حمله سلطنت طلبان به او کویتی پور: من از نوجوانی با صدای داریوش بزرگ شده ام الان هم با صدای داریوش نفس می گیرم (فیلم) دهن کجی سریال بازنده به داریوش خواننده با مجوز صداوسیما داریوش: در کولهپشتی سربازان خارجی آزادی پیدا نمیشود (فیلم) تماشاخانه چیتگر؛ رد یک جنایت عجیب میان درختان / درختها قبل از مرگ زخمی شده بودند حریق مرموز در قلب گرگان؛ از سیمکشی فرسوده تا شایعات داغ / ببینید گرگان چه چیزی را از دست داد؟ فیلم های دیگر عضویت در اینستاگرام عصر ایران ۱۵ سال پیش در چنین روزی این لحظه با حافظ گلستان سعدی آموزش زبان انگلیسی آپارات عصر ایران اپلیکیشن عصر ایران
