نورنیوز-گروه سیاسی : بر اساس مفاهیم نظری در موازنه تهدید استیون والت به عنوان ستون فقرات تحلیلی این یادداشت، دولتها برای مقابله با تهدیدات مشترک به سمت ائتلافسازی حرکت میکنند. اهمیت ائتلافها در تقویت بازدارندگی و موازنهسازی ازآن جهت است که بازیگران منطقهای بهتنهایی قادر به مقابله با تهدیدات پیش رو نیستند و با تجمیع توانمندیهای خود، هزینههای تهاجم را برای رقبا افزایش میدهند و از بروز جنگ جلوگیری میکنند.
توافقنامه دفاع مشترک پاکستان، عربستان و ترکیه که در 7 اوت 2026 با امضای میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان شکلگرفته، در نگاه اول اقدامی راهبردی برای ایجاد یک ائتلاف در برابر تهدیدات منطقهای به نظر میرسد. هر یک از این سه کشور، ظرفیتهایی در حوزههای نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک دارند که میتواند به تقویت بازدارندگی جمعی کمک کند. ناظران و تحلیلگران بینالمللی فراتر از بحثهای حقوقی، قرائتهای متفاوت و گاه متناقضی از این پیمان ارائه دادهاند. برخی آن را بستر ایجاد ناتوی اسلامی میدانند که ممکن است با پیوستن ایران و مصر نیز گسترش یابد. برخی دیگر آن را یک ائتلاف سنی در برابر ائتلاف شیعی تحت رهبری ایران تلقی میکنند. عدهای آن را ائتلافی تحت حمایت مستقیم آمریکا و عدهای دیگر، ائتلافی موازی با آمریکا بهدلیل عدم اطمینان کامل به حمایت واشنگتن از متحدانش ارزیابی میکنند. برخی تحلیلگران نیز این پیمان را ائتلافی موقت برای از بین بردن تهدیدات در تنگه هرمز و بابالمندب میدانند. در سوی دیگر، برخی این پیمان را تلاش ترکیه و پاکستان برای کاهش تنشها و جلوگیری از ادغام اسرائیل در اقدام علیه ایران تفسیر میکنند و برخی نیز با خوشبینی آن را ائتلافی علیه اسرائیل میدانند.
با این حال، تجارب تاریخی بخصوص در خاورمیانه نشان میدهند که موفقیت ائتلافها در تحقق اهدافی همچون بازدارندگی، منوط به رعایت الزامات مشخصی است. در غیاب این الزامات، ائتلافها به جای ابزاری کارآمد برای تأمین امنیت جمعی به نهادهایی ناقص، کوتاهمدت و نمادین بدل میشوند که توانایی ایجاد بازدارندگی …
