وابستگی بودجه‌ دانشگاه‌ها به دولت مانع تحول و تعالی آموزش عالی است

فریدون همتی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصاد ۲۴ با اشاره به ضرورت تقویت بنیه دفاعی کشور و تأثیر آتش‌بس بر بازدارندگی دفاعی، اظهار کرد: اگر در طول تاریخ جنگ‌هایی را که به وقوع پیوسته مرور کنیم و تاریخچه آنها و اتفاقاتی را که پیش، حین و بعد از جنگ رخ داده است مورد بررسی قرار دهیم، متوجه می‌شویم که شیوه و شکل جنگ‌ها تغییر کرده و امروز مدرن‌تر شده است، اما در ماهیت و ذات حادثه، تقریباً می‌توان گفت که جنگ‌ها به یکدیگر نزدیک هستند.

نایب‌رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی افزود: وقتی تاریخ جنگ‌های گذشته، به‌ویژه جنگ‌هایی را که علیه کشور خودمان در طول تاریخ رخ داده است، مرور می‌کنیم، به این نتیجه می‌رسیم که هر جا بین مسئولین ما با مردم رابطه خوبی وجود داشته، مردم در میدان بوده‌اند و مردم و حاکمیت برای دفاع از یکپارچگی کشور و مرز‌های آن در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند، حتی اگر هزینه‌های سنگینی نیز پرداخت شده باشد، جنگ در نهایت به نفع کشور تمام شده است.

همتی ادامه داد: در چنین شرایطی دشمن نتوانسته به اهداف خود دست پیدا کند و کشور نیز به اهداف دفاعی خود رسیده است. جنگ تحمیلی یکی از جنگ‌های متفاوت در دنیا بود؛ ما هشت سال جنگ داشتیم و آمریکایی‌ها، اروپایی‌ها، حتی شوروی وقت و کشور‌های حوزه خلیج فارس، همگی در کنار صدام بودند؛ دقیقاً مانند امروز که به‌جز روسیه، البته با تفاوت‌هایی، بسیاری از کشور‌ها در کنار آمریکا قرار دارند.

نایب رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران در آن دوران صرفاً با تکیه بر داخل کشور، توانمندی و ایمان مردم، روحیه مردم، حضور جوانان و مشارکت مردم، هشت سال جنگ را اداره کرد و اجازه نداد دشمن به اهداف خود دست پیدا کند.

وی با بیان اینکه جنگ همیشه نظامی نیست، گفت: امروز نیز می‌بینیم که جنگ فقط جنگ نظامی نیست؛ جنگ اقتصادی نیز وجود دارد. دشمن از ابتدای انقلاب، به بهانه‌های مختلف کشور ما را تحریم کرده و همواره از منظر اقتصادی تلاش کرده کشور را تحت فشار قرار دهد تا ما تسلیم شویم.

همتی ادامه داد: هدف دشمن این بوده که نابسامانی اقتصادی در داخل کشور ایجاد شود، این نابسامانی به نارضایتی عمومی تبدیل شود، مردم از نظام، حاکمیت و سیستم خود فاصله بگیرند و شکافی میان حاکمیت و ملت به وجود بیاید و دشمن از این شکاف برای رسیدن به اهداف خود استفاده کند؛ همان اهدافی که به دنبال بازگشت به جغرافیای ایران و تسلط بر منابع، سرنوشت و حاکمیت کشور است؛ همان شیوه‌ای که آمریکایی‌ها امروز در بسیاری از کشور‌ها دنبال می‌کنند.

وی اضافه کرد: در دوران پس از انقلاب و حتی بعد از جنگ تحمیلی، ما مدام درگیر جنگ اقتصادی، فرهنگی و سیاسی با دشمن بوده‌ایم. دشمن جنگ را علیه ما ایجاد و آغاز کرده و ما نیز در مقام بازدارندگی، خنثی‌سازی و جلوگیری از رسیدن دشمن به اهدافش، با آن مقابله کرده‌ایم و در این مسیر به مردم تکیه داشته‌ایم. حضور مردم، عامل خنثی‌سازی توطئه‌های دشمن

همتی با اشاره به بروز جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان گفت: در این جنگ نیز مشخص شد که باوجود فشار‌های ۴۷ ساله دشمن در ابعاد مختلف علیه ایران، انقلاب اسلامی و ملت مبارز ما، مردمی که «نه» به آمریکایی‌ها و «نه» به اروپایی‌ها گفتند و هزینه دادند تا حاکمیت ایران به دست خود ایرانی‌ها باشد و مردم خودشان بر سرنوشت خود حاکم باشند، به خوبی ایستادگی کردند.

نایب‌رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس بیان کرد: دشمن آمریکایی ـ اسرائیلی با حمایت سایر کشورها، به‌ویژه کشور‌های حوزه خلیج فارس، با تمام توان نظامی، آخرین تکنولوژی، دانش و برتری‌های نظامی خود وارد این جنگ شد، اما آنچه توانست در مقابل این فشار‌ها مقاومت کند و دوام بیاورد، همین حضور و مشارکت مردم بود.

وی خاطرنشان کرد: مردم نگران تمامیت ارضی کشور خود بودند و به خوبی فهمیدند که دشمن چه اهدافی دارد؛ از جمله تجزیه کشور و ایجاد ناامنی. تجربه افغانستان، عراق، یمن و کشور‌های مختلف پیش روی ماست و مردم می‌دانند که آنها چگونه با مسلمانان، به‌ویژه شیعیان، رفتار کرده‌اند و چگونه می‌خواهند کشور‌های اسلامی مانند ایران را که با آنها هماهنگ و در اختیار آنها نیست، به جان یکدیگر بیندازند و زمینه خونریزی و ناامنی را فراهم کنند. مردم با وجود مشکلات معیشتی کنار کشور ایستادند

همتی با تأکید بر اینکه مردم با وجود مشکلات اقتصادی و معیشتی، کشور را تنها نگذاشتند، گفت: مردم با تکیه بر همین درک و حضور، در کنار نظام ایستادند؛ باوجود اینکه شاید ده‌ها مشکل اقتصادی و معیشتی داشته باشند، اما آنها را کنار گذاشتند، چون می‌دانند که جنگ است و جنگ دشمن همزمان نظامی، اقتصادی، فرهنگی، رسانه‌ای، سیاسی و بین‌المللی است.

وی ادامه داد: در گذشته شاید دشمن در یک یا دو جبهه با ما می‌جنگید، اما امروز همه این جبهه‌ها را به میدان آورده و جنگ نظامی مستقیم را نیز با حضور خودش آغاز کرده است. با این حال، ملت ما بیش از یک سال است که دوام آورده و توانسته است بایستد و اجازه ندهد کشور از بین برود و دشمن نیز دچار هزینه و شکست‌های روحی، اعتباری در دنیا و حتی شکست‌های نظامی شود.

همتی این وضعیت را نشانه حضور و قدرت مردم دانست و گفت: این قدرت نیرو‌های مسلح ما با تکیه بر ملت و هدایت رهبری است؛ چه رهبر شهید و چه رهبر فعلی که بعد از رهبر شهیدمان سکان هدایت کشور را به دست گرفته‌اند. دولت، نهادها، سازمان‌ها، مجلس و قوه قضاییه نیز در این مسیر نقش دارند، اما اساس و پایه، مردم هستند. آتش‌بس؛ فرصتی برای بازسازی و ارتقای توان دفاعی

نایب‌رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با اشاره به پذیرش آتش‌بس گفت: ما تا این لحظه در میدان ایستاده‌ایم و وقتی دشمن در میدان جنگ و نبرد کم آورد و درخواست توقف جنگ و آتش‌بس کرد، ما نیز بر اساس دستور اسلامی، اخلاقی و انسانی خود، زمانی که طرف مقابل درخواست توقف جنگ می‌دهد، این توقف را پذیرفتیم.

وی افزود: این فاصله و توقف نبرد فرصت خوبی برای ما ایجاد کرد. درست است که دشمن نیز در این فاصله خود را تجهیز می‌کند، اما ما نیز متقابلاً فرصت پیدا می‌کنیم در ابعاد مختلف توانمندی‌های خود را ارتقا دهیم، سازماندهی کنیم و ضعف‌هایی را که داشته‌ایم کاهش داده و برطرف کنیم.

نایب رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس تصریح کرد: بنابراین، این فرصت‌های توقف جنگ برای ما نیز فرصت خوبی است و باید لحظه‌به‌لحظه آنها را غنیمت بشماریم و از این فرصت‌ها به بهترین شکل استفاده کنیم. از نظر نظامی و در زمینه عوامل، تجهیزات و امکانات نیز باید از این فرصت برای تقویت توان دفاعی کشور استفاده کنیم.

وی ادامه داد: توقف نبرد فرصت خوبی برای ماست تا خودمان را قوی کنیم، سازماندهی کنیم و نفس جدیدی در مجموعه‌های مختلف خود بدمیم تا اگر دشمن دوباره عملیات جنگی را آغاز کرد، ما نیز متقابلاً قدرت بازدارندگی، ایستادگی و مقاومت در مقابل آن را داشته باشیم؛ بنابراین باید این فرصت‌ها را غنیمت بشماریم، اما هیچ‌گاه به دشمن اعتماد نخواهیم داشت؛ چرا که دشمن در طول تاریخ ثابت کرده است که قابل اعتماد نیست.

همتی گفت: ضمن اینکه به دشمن اعتماد نداریم، قواعد اخلاقی و بین‌المللی را نیز رعایت می‌کنیم. هر جا دشمن توقف دهد، ما نیز توقف می‌کنیم و هر جا دشمن جنگ را شروع کند، ما نیز برای دفاع وارد میدان می‌شویم. دفاع ما دفاع از خانه‌مان است و آنچه دشمن انجام می‌دهد، جنگ و تهاجم به خانه ماست.

نایب‌رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس ابراز امیدواری کرد: امیدوارم به همین رویه‌ای که ما اکنون بیش از یک سال است در مقابل جنگ مستقیم دشمن، پایدار، مقاوم و سرافراز ایستاده‌ایم و کشور را در مقابل دشمن محفوظ نگه داشته‌ایم، ادامه دهیم. همین مسئله قدرتی است که دشمن نیز روی آن حساب می‌کند. وی خاطرنشان کرد: امیدواریم دشمن عقلش را به کار بگیرد و دیگر با ملت ما سر به سر نگذارد؛ چرا که هرچه بیشتر با ملت ما مقابله کند، ضرر، زیان و خسارتی که متحمل خواهد شد، به مراتب بیشتر از خسارتی خواهد بود که ممکن است به کشور ما وارد شود.

همتی در پایان با تأکید بر اهمیت وحدت و همدلی گفت: وحدت، همدلی و همراهی بسیار مهم است. قدرت واقعی ما همین‌هاست؛ قدرت واقعی ما ملت است. قدرت واقعی ما تبعیت ملت از رهبری است و قدرت واقعی ما هماهنگی میان نیرو‌های مسلح و ملت است. نیرو‌های مسلح ما از متن مردم هستند و همین مسئله باعث شده است که ملت با تمام وجود از تمامیت ارضی کشور، از حاکمیت و امنیت کشور دفاع کند.

به گزارش برنا، نشست کارگروه هماهنگی اجرایی‌سازی استقرار نظام بودجه‌ریزی و پرداخت مبتنی بر عملکرد در دستگاه‌های اجرایی، به ریاست محمدجعفر قائم‌پناه معاون اجرایی رئیس‌جمهور و با حضور نمایندگان سازمان اداری و استخدامی کشور، رئیس دیوان محاسبات کشور، نماینده سازمان برنامه و بودجه، نماینده خزانه‌دار کل کشور و نمایندگان وزارتخانه‌های تعاون، کار و رفاه اجتماعی، علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و آموزش و پرورش برگزار شد.

قائم‌پناه در این نشست با تاکید بر ضرورت ورود دستگاه‌های اجرایی به مرحله عملیاتی اجرای این نظام، گفت: اقدامات پیش‌نیاز اجرای کامل آیین‌نامه از جمله تنظیم توافق با دستگاه سیاست‌گذار، تعیین دستگاه اجرایی، تنظیم موافقت‌نامه، تعیین واحد‌های مجری و سایر دستگاه‌های منتخب باید در یک بازه زمانی مشخص انجام و حداکثر ظرف دو هفته تعیین تکلیف شود.

وی افزود: باید به‌طور دقیق مشخص شود هر وزارتخانه چه تعداد دستگاه اجرایی و واحد مجری دارد و مسئولیت اجرای این طرح در هر بخش بر عهده کدام واحد خواهد بود. همچنین مقرر است دستگاه‌های اجرایی دقیق چهار وزارتخانه منتخب مشخص و گزارش آن حداکثر تا ماه آینده ارائه شود.

آغاز اجرای عملیاتی در دانشگاه‌ها، مراکز درمانی، مدارس و مجموعه‌های تابعه وزارت کار

معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به توافق انجام‌شده با چهار وزارتخانه گفت: مقرر شده است اجرای این طرح در حوزه‌های مشخص و قابل اندازه‌گیری آغاز شود. از جمله در دانشگاه‌ها و مراکز وابسته به وزارت علوم، مراکز درمانی و مجموعه‌های تابعه وزارت بهداشت، مدارس و واحد‌های آموزشی وزارت آموزش و پرورش و مجموعه‌هایی مانند سازمان بهزیستی، کمیته امداد و سازمان فنی و حرفه‌ای در حوزه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی.

قائم‌پناه تاکید کرد: باید در هر یک از این دستگاه‌ها دقیقاً مشخص شود چه بخش‌هایی مشمول اجرای نظام بودجه‌ریزی و پرداخت مبتنی بر عملکرد خواهند بود.

وی اظهار کرد که این موضوع را در دولت مطرح خواهد کرد تا وزرا با سرعت بیشتری اجرای آن را دنبال کنند و حداقل در سال جاری سازوکار اجرایی آن شکل بگیرد و از سال آینده امکان اجرای کامل‌تر این نظام فراهم شود.

قائم‌پناه یکی دیگر از الزامات اجرای موفق این طرح را آموزش بودجه‌ریزی عملیاتی به مدیران و کارشناسان دستگاه‌ها دانست و گفت: پیش از امضای تفاهم‌نامه‌ها باید آموزش‌های لازم به دستگاه‌های اجرایی ارائه شود، چرا که صرف امضای تفاهم‌نامه بدون درک دقیق مفهوم بودجه‌ریزی عملیاتی نمی‌تواند به اجرای واقعی آن منجر شود.

وی پیشنهاد کرد برای چهار وزارتخانه منتخب، کارگاه‌های آموزشی در بالاترین سطح مدیریتی برگزار شود و ضمن تبیین اهمیت موضوع برای وزرا، معاونان و مدیران دستگاه‌ها نیز آموزش‌های تخصصی و عملیاتی دریافت کنند.

قیمت تمام‌شده خدمات باید مبنای بودجه‌ریزی قرار گیرد

معاون اجرایی رئیس‌جمهور همچنین با تاکید بر ضرورت محاسبه قیمت تمام‌شده خدمات و فعالیت‌های دستگاه‌های اجرایی گفت: یکی از نخستین اقدامات در بودجه‌ریزی عملیاتی باید مشخص شدن قیمت تمام‌شده باشد به‌گونه‌ای که هر دستگاه بتواند با عدد و رقم مشخص اعلام کند ارائه هر خدمت یا نگهداری هر واحد از منابع چه میزان هزینه در بر دارد.

قائم‌پناه با ذکر نمونه‌ای از هزینه نگهداری فضای اداری اظهار کرد: اگر نگهداری یک مترمربع فضا در یک دستگاه سالانه ۱۲ میلیون تومان هزینه دارد، این رقم باید به‌صورت دقیق محاسبه، مستند و در نظام بودجه‌ریزی لحاظ شود. دانشگاه‌ها، سازمان فنی و حرفه‌ای و سایر دستگاه‌ها نیز باید هزینه تمام‌شده خدمات خود را محاسبه کنند.

وی تصریح کرد: این محاسبات باید به مطالبه‌ای مشخص از دستگاه‌های اجرایی تبدیل شود و صرفا در حد یک دستور یا تفاهم‌نامه باقی نماند.

پرداخت مبتنی بر عملکرد باید از احکام پراکنده پرداختی جدا شود

قائم‌پناه با تاکید بر اینکه نظام مدیریت عملکرد صرفا یک نظام پرداخت پول نیست، گفت: تشویق و تنبیه نیز بخشی از نظام مدیریت عملکرد است و همه ابزار‌های مدیریت عملکرد الزاما مالی نیستند. در مواردی که عملکرد فرد یا دستگاه مناسب نیست، می‌توان از ابزار‌های مدیریتی و انضباطی نیز استفاده کرد.

وی بر ضرورت اصلاح آیین‌نامه‌ها و نظام پرداخت تاکید کرد و گفت: احکام متعدد و پراکنده پرداختی باید در چارچوب نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد سامان پیدا کند.

معاون اجرایی رئیس‌جمهور با اشاره به تاکیدات رئیس‌جمهور بر پرداخت مبتنی بر عملکرد افزود: اگر برای اجرای این سیاست نیاز به اصلاح قانون وجود دارد، باید لایحه لازم تهیه و با فوریت دنبال شود تا بخشی از پرداخت‌ها بر اساس عملکرد واقعی افراد و دستگاه‌ها تعریف شود.

قائم‌پناه تاکید کرد: اجرای پرداخت مبتنی بر عملکرد نباید به معنای کاهش حقوق کارکنان باشد، بلکه می‌توان برخی اقلام پرداختی را در چارچوب نظامی شفاف و مبتنی بر عملکرد تنظیم کرد و آیین‌نامه‌های مربوط را به نحوی اصلاح کرد که پرداخت‌ها متناسب با عملکرد واقعی انجام شود.

چرا اجرای یک قانون باید ۲۵ سال طول بکشد؟

وی با انتقاد از طولانی شدن روند اجرای برخی احکام قانونی گفت: اگر دانش، سازوکار و اراده لازم برای اجرای قانون وجود داشته باشد، نباید اجرای یک قانون ۲۵ سال طول بکشد.

معاون اجرایی رئیس‌جمهور افزود: هدف این است که نظام بودجه‌ریزی و پرداخت از یک سازوکار کلی و غیرشفاف به نظامی مشخص، قابل اندازه‌گیری و مبتنی بر نتایج تبدیل شود.

قائم‌پناه در ادامه با اشاره به شاخص‌های ارزیابی عملکرد گفت: شاخص‌هایی از جمله میزان رعایت قانون اساسی، کیفیت خدمات، قیمت تمام‌شده، سرعت ارائه خدمات، میزان الکترونیکی‌شدن خدمات و رضایتمندی مردم از دریافت خدمات باید در ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها مورد توجه قرار گیرد و نتایج ارزیابی نیز به‌صورت شفاف ارائه شود.

وی با اشاره به تجربه ارزیابی عملکرد استانداران گفت: برای نخستین بار شاخص‌های مشخصی برای ارزیابی عملکرد استانداران تعریف شد و عملکرد استان‌ها بر اساس شاخص‌هایی مانند کاهش نرخ بیکاری، کاهش جمعیت بازمانده از تحصیل، توسعه انرژی خورشیدی، میزان صادرات و سایر شاخص‌های قابل اندازه‌گیری مورد بررسی قرار گرفت.

به گفته وی عملکرد هر استان در مقایسه با سال قبل سنجیده شد تا میزان پیشرفت یا عقب‌ماندگی آن مشخص شود.

قائم‌پناه ادامه داد: علاوه بر این، شاخص‌هایی مانند میزان هم‌راستایی با سیاست‌های دولت، استفاده از ظرفیت‌های استان و میزان تحقق نتایج مورد انتظار نیز می‌تواند مبنای ارزیابی قرار گیرد. همین الگو را می‌توان برای وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی نیز به کار گرفت.

ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها نباید به‌صورت یکسان و بدون توجه به مأموریت آنها باشد

معاون اجرایی رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: ابتدا باید برای هر وزارتخانه شاخص‌های عملکردی مشخص، دقیق و قابل اندازه‌گیری تعریف و ابلاغ شود و سپس عملکرد دستگاه بر اساس همان شاخص‌ها مورد ارزیابی قرار گیرد.

وی افزود: ارتباط ارزیابی عملکرد با حقوق کارکنان باید با دقت طراحی شود و پاداش عملکرد دستگاه از حقوق و مزایای جاری کارکنان تفکیک شود. همچنین باید میزان منابع، نحوه تخصیص و سازوکار پرداخت پاداش به‌طور شفاف مشخص باشد.

تفاوت امکانات رفاهی دستگاه‌ها باید در طراحی نظام پرداخت مورد توجه قرار گیرد

قائم‌پناه همچنین با اشاره به تفاوت سطح امکانات و منابع رفاهی دستگاه‌های اجرایی گفت: برخی دستگاه‌ها امکانات رفاهی بسیار بیشتری نسبت به سایر دستگاه‌ها دارند و این تفاوت می‌تواند موجب ایجاد نابرابری در اجرای نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد شود؛ بنابراین وضعیت موجود دستگاه‌ها باید پیش از طراحی سازوکار نهایی به‌صورت دقیق بررسی شود.

وی افزود: دستگاه‌هایی مانند شرکت ملی نفت، سازمان برنامه و بودجه، سازمان اداری و استخدامی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سایر دستگاه‌های بزرگ، از نظر ساختار، تعداد کارکنان، میزان پرداخت‌ها و امکانات رفاهی شرایط متفاوتی دارند و نمی‌توان بدون شناخت این تفاوت‌ها، یک نسخه واحد برای همه آنها تعیین کرد.

هدف نهایی؛ حرکت از نظام پرداخت غیرشفاف به نظام مبتنی بر نتیجه

معاون اجرایی رئیس‌جمهور در پایان اظهار کرد: وضعیت موجود دستگاه‌ها، تعداد کارکنان، میزان پرداخت‌ها، امکانات رفاهی، هزینه تمام‌شده خدمات و سایر شاخص‌های مرتبط باید به‌صورت دقیق احصا شود و پس از آن، سازوکار واحد و در عین حال متناسب با مأموریت دستگاه‌ها برای ارزیابی و پرداخت مبتنی بر عملکرد طراحی شود.

وی گفت: هدف نهایی این است که نظام پرداخت و ارزیابی عملکرد از حالت کلی و غیرشفاف خارج و به نظامی مشخص، قابل اندازه‌گیری و مبتنی بر نتایج تبدیل شود. به‌گونه‌ای که دستگاه‌ها و کارکنان بدانند عملکرد آنها بر اساس چه شاخص‌هایی سنجیده می‌شود و چه ارتباطی میان عملکرد، ارزیابی و پاداش وجود دارد.

انتهای پیام/