وی افزود: مردم حق دارند درباره مسائل مختلف حوزههای اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، فرهنگی و خدماتی مطالبهگر باشند و از مسئولان بخواهند درباره تصمیمها، برنامهها و عملکرد خود توضیح دهند. مطالبهگری بهمعنای تقابل با مسئولان نیست، بلکه راهی برای تقویت ارتباط میان مردم و مدیران و فراهمکردن زمینه خدمترسانی بهتر است.
این فعال اجتماعی با بیان اینکه بسیاری از مشکلات بهدلیل نبود پیگیری مستمر، شناسایی دقیق و انعکاس مناسب در زمان لازم باقی میمانند، ادامه داد: زمانی که مردم و رسانهها مشکلات را بهصورت مستند، دقیق و محترمانه مطرح میکنند، مسئولان نیز بهتر میتوانند اولویتها را شناسایی کرده و برای حل آنها برنامهریزی کنند.
وی تصریح کرد: مطالبهگری زمانی اثرگذار خواهد بود که از بیان کلی و احساسی فاصله بگیرد و با ارائه اطلاعات روشن، بیان خواسته مشخص و پیشنهاد راهکار همراه باشد. طرح یک مشکل بدون ارائه جزئیات و پیگیری نتیجه، نمیتواند به اصلاح امور منجر شود؛ اما مطالبهای که مستند، منطقی و مستمر باشد، زمینه پاسخگویی و اقدام عملی را فراهم میکند.
این فعال اجتماعی با تأکید بر ضرورت پاسخگویی مدیران گفت: مسئولان باید مطالبات مردم را تهدید تلقی نکنند. نقد و مطالبه عمومی، فرصتی برای شناسایی نقاط ضعف، اصلاح روندها و ارتقای کیفیت خدمات است. مدیری که بهصورت شفاف با مردم سخن میگوید و درباره اقدامات انجامشده یا موانع موجود توضیح میدهد، اعتماد عمومی را افزایش میدهد.
وی بیان کرد: از سوی دیگر، مطالبهگران نیز باید به اصول اخلاقی و قانونی پایبند باشند و از انتشار اخبار نادرست، اتهامزنی، تخریب شخصیت افراد و طرح مطالبات شخصی به نام منافع عمومی پرهیز کنند. مطالبهگری واقعی باید به حل مسأله کمک کند، نه اینکه موجب ایجاد تنش، بیاعتمادی یا انحراف افکار عمومی شود.
وی ادامه داد: نقش رسانهها در این زمینه بسیار مهم است. رسانه میتواند صدای مردم را بهصورت دقیق و منصفانه به گوش مسئولان برساند و در مقابل، عملکرد دستگاهها و میزان تحقق وعدهها را نیز برای افکار عمومی تشریح کند. این روند، موجب شکلگیری یک چرخه سالم میان مردم، مسئولان و رسانهها میشود.
این فعال اجتماعی گفت: پیگیری مطالبات نباید تنها در زمان بروز بحران یا هنگام انتشار یک خبر مورد توجه قرار گیرد. بسیاری از مسائل نیازمند پیگیری مستمر هستند و باید تا رسیدن به نتیجه مشخص دنبال شوند. استمرار در مطالبهگری، موجب میشود موضوعات مهم از اولویت مسئولان خارج نشود و اقدامات انجامشده نیز مورد ارزیابی قرار گیرد.
وی با اشاره به اهمیت مشارکت جوانان و نخبگان در عرصه مطالبهگری افزود: جوانان، دانشجویان، تشکلهای مردمنهاد و گروههای تخصصی میتوانند با ارائه دیدگاههای کارشناسی، شناسایی ظرفیتهای موجود و پیشنهاد راهکارهای عملی، به مسئولان در تصمیمگیری بهتر کمک کنند. استفاده از ظرفیت جامعه، روند حل مشکلات را کوتاهتر و تصمیمها را واقعبینانهتر میکند.
وی اظهار کرد: مطالبهگری باید از سطح بیان مشکلات فراتر برود و به مطالبه برنامه، زمانبندی و نتیجه مشخص تبدیل شود. مردم انتظار دارند بدانند یک مشکل در چه مرحلهای قرار دارد، چه دستگاهی مسئول پیگیری آن است و چه زمانی میتوانند شاهد نتیجه باشند. پاسخهای کلی و وعدههای بدون زمانبندی، موجب کاهش اعتماد عمومی میشود.
این فعال اجتماعی تأکید کرد: مسئولان نیز باید در برابر مطالبات عمومی، رویکردی تعاملی و پاسخگو داشته باشند و حتی در مواردی که امکان اجرای فوری یک خواسته وجود ندارد، دلایل آن را شفاف برای مردم توضیح دهند. گاهی توضیح صادقانه درباره محدودیتها و موانع، بهتر از سکوت یا ارائه وعدههای غیرقابل تحقق است.
وی گفت: تجربه نشان داده است هرجا مطالبهگری منطقی، رسانهای و مستمر وجود داشته، روند رسیدگی به مسائل با جدیت بیشتری دنبال شده است. پیگیری مطالبات عمومی میتواند موجب تسریع در اجرای طرحهای عمرانی، بهبود خدمات اداری، افزایش نظارت بر عملکرد دستگاهها و جلوگیری از فراموششدن مشکلات مردم شود.
این فعال اجتماعی با تأکید بر نقش نخبگان و متخصصان ادامه داد: ما نیازمند یک نسل از مطالبهگران هستیم که با تکیه بر دانش خود، مطالبات را مطرح کنند. برای مثال، وقتی نگران کیفیت زیرساختهای آموزشی هستیم، مطالبه نباید تنها به صورت یک اعتراض کلی باشد؛ بلکه باید شامل ارائه گزارش از کمبود امکانات، پیشنهاد راهکارهای مالی و درخواست نظارت بر بودجههای تخصیصی باشد. این نوع مطالبه، مسئول را بهجای حالت تدافعی، به حالت برنامهریزی و اقدام سوق میدهد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت شفافیت اشاره کرد و گفت: مطالبهگری زمانی به اوج کارآمدی خود میرسد که با شفافیتِ اطلاعاتی همراه باشد. اگر مردم بدانند بودجهها چگونه تخصیص مییابند، پروژهها در چه مرحلهای هستند و چرا یک تصمیم خاص اتخاذ شده است، مطالبههای آنها بسیار دقیقتر و کارآمدتر خواهد بود. در واقع، شفافیت، زمینه را برای مطالبهگریِ مسئولانه فراهم میکند و مطالبهگری نیز، خود را ملزم به دنبال کردن شفافیت میسازد؛ این یک چرخه مثبت و رو به رشد است.
این تحلیلگر با اشاره به چالشهای موجود در مسیر پاسخگویی گفت: یکی از موانع اصلی بهبود کارها، نوع نگاه برخی مسئولان به نقد است. اگر نقد را به معنای دشمنی یا ضعف تلقی کنیم، هرگونه حرکت به سمت اصلاح متوقف خواهد شد. مسئولان باید درک کنند که مطالبات مردم، نشاندهنده زنده بودن جامعه و پیوند عمیق شهروندان با فرآیند مدیریت است. یک جامعه بیصدا و بیمطالبه، جامعهای است که یا دچار بیتفاوتی شده و یا ازامید به تغییر ناامید گشته است.
وی با اشاره به ضرورت رعایت اصول اخلاقی در مطالبهگری افزود: یکی از ارکان اصلی موفقیت در این مسیر، حفظ کرامت انسانی و رعایت ادب در نقد است. مطالبهگر باید بداند که هدف، حل مسأله است، نه تخریب چهرهها. وقتی مطالبه بااتهامزنی، نشر اکاذیب یا تمرکز بر تخریب شخصیتها گره میخورد، از ماهیت سازنده خود خارج شده و به جای اصلاح امور، موجب ایجاد تنشهای اجتماعی و بیاعتمادی میان مردم و دولت میشود. مطالبهگری اصیل، بر پایه حقیقت و دلیل استوار است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: جامعهای که در آن مردم نسبت به مسائل پیرامون خود بیتفاوت نباشند و مسئولان نیز از نقد سازنده استقبال کنند، مسیر پیشرفت را با سرعت بیشتری طی خواهد کرد. مطالبهگری مسئولانه، سرمایه اجتماعی را تقویت میکند و باعث میشود تصمیمها و اقدامات اجرایی بیش از گذشته در مسیر منافع عمومی قرار گیرد.
خبرنگار: سعیده صداقت نژاد
انتهای خبر/
