در دنیای امروز که حجم گستردهای از اطلاعات در کوتاهترین زمان ممکن منتشر میشود، مسئولیت خبرنگاران نیز سنگینتر از گذشته است. انتشار اخبار بدون راستیآزمایی یا بازنشر اطلاعات نادرست، میتواند اعتماد عمومی را خدشهدار کند. از همین رو، پایبندی به اصول حرفهای همچون صداقت، بیطرفی، دقت، انصاف و صحت در انتشار اخبار، مهمترین سرمایه یک خبرنگار و یک رسانه محسوب میشود.
خبرنگاران در بسیاری از مواقع در خط مقدم اطلاعرسانی قرار دارند. از پوشش حوادث و بحرانهای طبیعی گرفته تا رویدادهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و حقوقی، آنها تلاش میکنند تصویری واقعی از اتفاقات ارائه دهند تا شهروندان بتوانند بر پایه اطلاعات صحیح، تصمیمهای آگاهانهتری بگیرند. این مسئولیت، خبرنگاری را به یکی از اثرگذارترین و حساسترین حرفههای جامعه تبدیل کرده است.
با گسترش فناوریهای نوین، شبکههای اجتماعی و ابزارهای هوشمند، شیوه فعالیت رسانهها نیز دستخوش تغییر شده است. اگرچه این تحولات، سرعت و گستره اطلاعرسانی را افزایش دادهاند، اما در مقابل، مسئولیت خبرنگاران برای مقابله با اخبار جعلی، راستیآزمایی اطلاعات و حفظ اعتماد مخاطبان دوچندان شده است. خبرنگار امروز باید علاوه بر مهارت در خبرنویسی، از قدرت تحلیل، سواد رسانهای و توانایی استفاده صحیح از فناوریهای نوین نیز برخوردار باشد.
از سوی دیگر باید گفت؛ عدالت تنها در دادگاهها معنا پیدا نمیکند؛ گاهی یک گزارش دقیق، یک پرسش مسئولانه یا انتشار یک حقیقت، میتواند آغازگر احقاق حق، اصلاح یک رویه نادرست و دفاع از حقوق شهروندان باشد. از این منظر، خبرنگاری و حقوق دو مسیر متفاوت با هدفی مشترک هستند؛ پاسداری از حقیقت، شفافیت و حقوق مردم.
رسانههای مسئول با طرح پرسشهای دقیق، انعکاس واقعیتها و پیگیری مطالبات عمومی، نقش مهمی در تقویت پاسخگویی و شفافیت ایفا میکنند. بسیاری از مسائل اجتماعی زمانی مورد توجه قرار میگیرند که خبرنگاران با تعهد و مسئولیتپذیری آنها را روایت میکنند. از همین رو، آگاهی عمومی را میتوان نخستین گام در مسیر تحقق عدالت دانست.
در کنار این رسالت، خبرنگاری نیز مانند هر حرفه دیگری نیازمند پایبندی به اصول اخلاقی و حقوقی است. احترام به حقوق اشخاص، حفظ حریم خصوصی، پرهیز از انتشار اطلاعات نادرست و رعایت انصاف، از مهمترین اصولی است که اعتبار رسانهها را حفظ میکند. بیان رسانهای زمانی ارزشمند خواهد بود که در کنار سرعت، بر پایه حقیقت، دقت و مسئولیت اجتماعی استوار باشد.
رسانه و حقوق دو بازوی مکمل برای ساختن جامعهای آگاه، قانونمدار و پاسخگو هستند؛ یکی با اجرای قانون و دیگری با آگاهیبخشی و مطالبهگری. هرچه این دو نهاد مسئولانهتر عمل کنند، زمینه برای افزایش اعتماد عمومی، مشارکت شهروندان و توسعه پایدار بیش از پیش فراهم خواهد شد.
روز خبرنگار تنها فرصتی برای قدردانی از فعالان این عرصه نیست، بلکه یادآور ضرورت حمایت از رسانههای مسئول، تقویت دسترسی آزاد به اطلاعات و فراهم کردن بستر مناسب برای فعالیت حرفهای خبرنگاران است. جامعهای که خبرنگاران آن بتوانند با استقلال، دقت و مسئولیتپذیری فعالیت کنند، از شفافیت بیشتر، پاسخگویی بهتر مسئولان و مشارکت آگاهانهتر شهروندان بهرهمند خواهد شد.
خبرنگار: مهدیا عابدکریمی
انتهای خبر./
