به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از اصفهان، در سالهای اخیر، افزایش ورود خودروهای دو دیفرانسیل به مناطق کویری، سازمان حفاظت محیطزیست و سازمان منابع طبیعی را به سمت اعمال محدودیتها و ممنوعیتهای گستردهتر سوق داده است. پرسش اساسی اینجاست؛ آیا ممنوعیت آفرود راهحل نهایی است یا ضعف مدیریت، دلیل اصلی بحران امروز کویرهای ایران؟
کویر؛ اکوسیستمی که ترمیم آن دههها زمان میبرد
برخلاف تصور عمومی، کویر تنها مجموعهای از شن و ماسه نیست. این زیستبوم، میزبان گونههای ارزشمند گیاهی و جانوری و پوشش گیاهی حساسی است که در تثبیت خاک، جلوگیری از فرسایش بادی و حفظ تعادل اکولوژیک مناطق بیابانی نقش اساسی ایفا میکند.
کارشناسان معتقدند عبور خودروهای آفرود از خارج از مسیرهای مشخص، موجب تخریب پوسته بیولوژیک خاک، از بین رفتن پوشش گیاهی، برهم خوردن زیستگاه جانوران و تشدید فرسایش بادی میشود. آثار لاستیک خودروها نیز ممکن است سالها بر سطح کویر باقی بماند و روند طبیعی احیای این اکوسیستم را مختل کند.
قانون چه میگوید؟ از منظر حقوقی، حفاظت از محیطزیست در ایران یک تکلیف قانونی است. اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصریح میکند که حفاظت از محیطزیست وظیفهای عمومی است و هرگونه فعالیت اقتصادی یا غیراقتصادی که با آلودگی یا تخریب غیرقابل جبران محیطزیست همراه باشد، ممنوع است.
همچنین بر اساس قانون حفاظت و بهسازی محیطزیست مصوب ۱۳۵۳، سازمان حفاظت محیطزیست مسئول حفاظت از مناطق تحت مدیریت خود بوده و ورود یا انجام فعالیت در این مناطق بدون مجوز قانونی میتواند با برخورد قانونی همراه باشد.
از سوی دیگر، قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع نیز هرگونه تخریب منابع طبیعی و پوشش گیاهی را ممنوع دانسته و برای متخلفان ضمانت اجرا در نظر گرفته است. بنابراین ورود خودروهای آفرود به مناطق حفاظتشده یا عرصههای حساس طبیعی، در صورت ایجاد خسارت، میتواند مسئولیت قانونی و حتی کیفری برای افراد به همراه داشته باشد.
حسن اکبری، معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیطزیست، با اشاره به پیامدهای ورود خودروهای آفرود به عرصههای طبیعی گفته است: «افرادی که در جادههای خاکی و مسیرهای مشخص حرکت میکنند، اصول طبیعتگردی را رعایت میکنند؛ …
