به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کهگیلویه و بویراحمد؛ لیلا پور دیانت مدرس دانشگاه در گفت و گو با خبرنگار ایسکانیوز گفت: روز جهانی مسجد، فرصتی مغتنم برای بازاندیشی در کارکردهای متکثر و پویای این نهاد مقدس در جامعه امروز است. هنگامی که از مسجد سخن میگوییم، نباید آن را صرفاً در چارچوب یک ساختمان با کاربری عبادی محدود محصور کنیم.
وی گفت: در نگاه تاریخی و تمدنی، مسجد همواره قلب تپنده یک اجتماع بوده است؛ جایی که نه تنها پیوند میان خالق و مخلوق مستحکم میشود، بلکه شبکه ارتباطی میان اعضای جامعه نیز شکل میگیرد. در واقع، مسجد در ذات خود، یک نهاد اجتماعیساز است که میتواند با تکیه بر ظرفیتهای آموزشی، مشاورهای و فرهنگی، به حل چالشهای روزمره مردم بپردازد.
وی اظهار کرد: اگر بخواهیم از زاویه دید جامعهشناختی به مساجد نگاه کنیم، درمییابیم که این مکانها در سطوح مختلف زیست انسانی نقشآفرینی کردهاند. اولین و مهمترین کارکرد، بازآفرینی سرمایه اجتماعی است. در فضای مسجد، افراد با پیشینههای فکری و طبقاتی متفاوت، در جایگاهی برابر گرد هم میآیند. این تجربه زیسته مشترک، حس تعلق به یک جامعه واحد را تقویت میکند.
وی خاطر نشان کرد: در جهان پرشتاب امروزی که فردگرایی افراطی، پیوندهای عاطفی و گروهی را دچار گسست کرده است، مسجد میتواند همچون لنگرگاهی برای بازگشت به ارزشهای جمعی و همبستگی انسانی عمل کند.
پور دیانت گفت: در بحث مدیریت مساجد، باید به این نکته کلیدی توجه داشت که امروزه جوانان و نوجوانان، با پرسشها و دغدغههایی کاملاً متفاوت از نسلهای پیشین مواجه هستند. بنابراین، روشهای سنتی تبلیغ یا تعامل، دیگر به تنهایی پاسخگو نیست. مسجد تراز اسلامی در دنیای مدرن، نیازمند هوشمندی فرهنگی است. امام جماعت یا هیئتامنای مسجد، باید بیش از هر زمان دیگری، درک عمیقی از روانشناسی نسل جدید، تکنولوژیهای ارتباطی و مسائل روز جامعه داشته باشند.
وی تصریح کرد: اگر مساجد بخواهند همچنان مرجعیت خود را حفظ کنند، باید به پاتوقهای فکر و گفتوگو تبدیل شوند. جایی که در آن، مسائل اقتصادی، اخلاقی و علمی با رویکردی منطقی و اقناعگرانه بررسی شود.
وی گفت: یکی دیگر از ابعاد مهم مسجد، کارکرد آموزشی و توانمندسازی آن است. مسجد میتواند به عنوان یک کانون کارآفرینی و مهارتآموزی در محلات عمل کند. برپایی کلاسهای آموزشی، حمایت از اقشار کمبرخوردار در قالب خیریههای شفاف و نظاممند، و همچنین ایجاد پایگاههای مشاوره خانواده، از جمله اقداماتی است که مسجد را به عنصری حیاتی در زندگی روزمره شهروندان تبدیل میکند.
ایشان افزود: در واقع، وقتی مردم حس کنند که مسجد در حل مشکلات واقعی زندگیشان از کاهش آسیبهای اجتماعی گرفته تا افزایش سواد رسانهای نقشآفرین است، با اشتیاق بیشتری به آن روی میآورند و آن را به خانه دوم خود تبدیل میکنند.
وی گفت: نکته حائز اهمیت دیگر، معماری مسجد است. فضای فیزیکی مسجد باید به گونهای طراحی شود که حس آرامش، امنیت و پذیرا بودن را به مخاطب منتقل کند. معماری اسلامی، سرشار از هندسه نور و سکوت است که میتواند در هیاهوی زندگی شهری، فضایی برای خلوت روحی افراد ایجاد کند. با این حال، کارکرد کالبدی مسجد نباید مانع از دسترسی آسان و حضور فعال اقشار مختلف شود. مسجدی که درهای آن تنها برای ساعات نماز باز است و در سایر اوقات کارکرد فعالی ندارد، در واقع بخش بزرگی از ظرفیت تمدنساز خود را از دست داده است.
وی در پایان گفت: جایگاه مسجد در الگوی پیشرفت جامعه، جایگاهی راهبردی است. ما برای عبور از بحرانهای اخلاقی و اجتماعی، بیش از آنکه به سازههای بتنی بزرگ نیاز داشته باشیم، به احیای روح مسجد در کالبد شهر نیازمندیم. این به معنای بازگشت به الگوی مسجد محلهمحور است؛ مسجدی که در آن امام مسجد، امین مردم است و مردم در کنار یکدیگر، برای آبادانی شهر و جامعهشان گام برمیدارند.
روز جهانی مسجد باید تلنگری برای همه ما باشد تا از خود بپرسیم: آیا مساجد ما توانستهاند با تغییرات زمانه همگام شوند؟ آیا توانستهایم فضای مساجد را برای پرسشگری صادقانه جوانان آماده کنیم؟ پاسخ به این پرسشها در گرو نوسازی نگاه ما به این نهاد دیرپا است. مساجد فردا باید کانونهایی برایاندیشهورزی، همدلی و پویایی باشند؛ نهادی که هم به نیازهای روحی و معنوی انسان عصر تکنولوژی پاسخ میدهد و هم پایگاه استواری برای اخلاق، عدالت و سبک زندگی سالم است. امیدوارم بتوانیم با همافزایی نخبگان، متولیان و مردم، مساجدی را شاهد باشیم که در تراز تمدن نوین اسلامی، پیشگام تحولآفرینی در ابعاد مختلف حیات بشری باشند.
خبرنگار: مهشید مرتضویان
انتهای خبر /
