به گزارش خبرنگار گروه بینالملل ایسکانیوز؛ دونالد ترامپ طی ماههای گذشته بارها ایران را به اقدام نظامی تهدید کرده است، اما همزمان نشانههای متعددی از تردید واشنگتن برای ورود به یک جنگ مستقیم با ایران دیده میشود. تازهترین نمونه آن، اعلام رئیسجمهور آمریکا مبنی بر توقف حملات جدید علیه ایران با هدف فراهم شدن فرصت برای دستیابی به توافق است؛ تصمیمی که بسیاری از تحلیلگران آن را صرفاً یک تاکتیک دیپلماتیک نمیدانند، بلکه آن را بازتاب هزینههای سنگین هرگونه درگیری گسترده با ایران ارزیابی میکنند.
اندیشکدهها، رسانهها و کارشناسان آمریکایی هشدار میدهند حمله به ایران میتواند آمریکا را با تلفات نظامی، جنگی طولانی، اختلال در بازار جهانی انرژی، فشار اقتصادی و حتی کاهش اعتبار راهبردی این کشور در میان متحدانش مواجه کند؛ مجموعهای از پیامدها که باعث شده گزینه نظامی، برخلاف لفاظیهای سیاسی، برای کاخ سفید تصمیمی پرهزینه و پرریسک باشد.
دونالد ترامپ، چند روز پیش اعلام کرد که به نیروهای آمریکایی دستور خواهد داد حملات جدید علیه ایران را متوقف کنند. او مدعی شد متحدان آمریکا در خاورمیانه به چارچوبهای یک توافق برای پایان دادن به جنگ پنج ماهه رسیدهاند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد ترامپ شامگاه شنبه در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت توافقی که در حال شکلگیری است، «شامل بازگشایی فوری، کامل و تمامعیار تنگه هرمز و پایان دادن به تهدید هستهای ایران خواهد بود.» به گفته او، «بر اساس این درخواست، من موافقت کردهام ـ برای منفعت آینده جهان و همچنین بقای یک ایران موفق و شکوفا ـ حمله را لغو کنم، مشروط بر اینکه بتوانیم به سرعت به یک توافق دست پیدا کنیم.» ترامپ همچنین مدعی شد اسرائیل نیز با این رویکرد همراه شده و در تلاش برای تکمیل توافقی که به پایان جنگ منجر شود، با آمریکا همکاری خواهد کرد.
رویترز نیز با انتشار گزارشی با عنوان «ترامپ میگوید حمله جدید به ایران را به امید دستیابی سریع به توافق متوقف میکند» نوشت رئیسجمهور آمریکا در شبکه اجتماعی خود اعلام کرده است که ایران و دیگر کشورهای خاورمیانه درخواست کردهاند فرصتی برای تکمیل توافقی در اختیار داشته باشند که به بازگشایی فوری، کامل و بدون محدودیت تنگه هرمز و پایان تهدید هستهای ایران منجر شود. ترامپ در این پیام بار دیگر تأکید کرد که در صورت دستیابی سریع به توافق، حمله را لغو خواهد کرد و همچنین نوشت اسرائیل نیز در این تصمیم با او همراه است؛ هرچند تلآویو بلافاصله واکنشی رسمی به این ادعا نشان نداد.
با وجود این اظهارات، پرسش مهم این است که اگر آمریکا تصمیم به حمله نظامی علیه ایران بگیرد، با چه پیامدهایی روبهرو خواهد شد؛ موضوعی که طی ماههای گذشته بارها از سوی اندیشکدهها و رسانههای آمریکایی مورد بررسی قرار گرفته است.
شورای روابط خارجی آمریکا (CFR) در یکی از تحلیلهای خود هشدار داده است که یکی از بزرگترین ریسکهای واشنگتن، استقرار نیروها و پایگاههای نظامی این کشور در خلیج فارس و قرار گرفتن آنها در برد موشکهای ایران است. به اعتقاد این اندیشکده، هرگونه درگیری گسترده میتواند به تلفات نیروهای آمریکایی، افزایش هزینههای نظامی و پیامدهایی فراتر از اهداف اولیه آمریکا منجر شود؛ از جمله بیثباتی بیشتر منطقه، فشار بر اقتصاد جهانی و پیچیدهتر شدن عملیات نظامی.
مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS) نیز معتقد است حمله آمریکا به ایران میتواند بازار جهانی انرژی را با شوک جدی روبهرو کند؛ بهویژه اگر ایران یا گروههای همپیمان آن مسیرهای انتقال انرژی در خلیج فارس را تهدید کنند. در چنین شرایطی، افزایش قیمت نفت و بنزین، تشدید فشارهای تورمی بر اقتصاد آمریکا، افزایش هزینه حملونقل و کالاها و در نهایت فشار سیاسی بر دولت آمریکا از مهمترین پیامدهای این اقدام خواهد بود.
رویترز نیز در گزارشی با استناد به نظر کارشناسان آمریکایی نوشت که اگرچه دونالد ترامپ بارها از گزینه حمله به ایران سخن گفته است، اما اجرای چنین تهدیدی بیش از آنکه با محدودیتهای نظامی روبهرو باشد، تحت تأثیر هزینههای سنگین یک جنگ جدید در خاورمیانه قرار دارد. به نوشته این خبرگزاری، حمله به زیرساختهای راهبردی ایران یا تلاش برای کنترل مناطقی مانند جزیره خارک میتواند آمریکا را با خطر تلفات نظامی، گرفتار شدن در یک جنگ فرسایشی، افزایش قیمت انرژی و پیامدهای سیاسی گسترده مواجه کند؛ مسائلی که ممکن است محاسبات کاخ سفید را تغییر دهد.
رویترز همچنین نوشت ترامپ استدلال میکند که هدف اعلامشده او، یعنی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، افزایش موقت قیمت سوخت را توجیه میکند؛ اما همزمان افزایش هزینههای اقتصادی ناشی از جنگ، فشار سیاسی بر دولت او را برای یافتن راهی جهت پایان دادن به درگیری افزایش داده است. این گزارش میافزاید نگرانیهای صنعت انرژی با تهدیدهای اخیر متحدان حوثی ایران در یمن علیه تنگه بابالمندب نیز تشدید شده است؛ گذرگاهی راهبردی در دریای سرخ که در کنار کانال سوئز یکی از مسیرهای مهم صادرات نفت عربستان به شمار میرود.
در همین زمینه، شبکه NBC News به نقل از کریستین امری، استاد دانشگاه کالج لندن و متخصص روابط آمریکا و ایران، گزارش داد حمله به جزیره خارک یک «قمار» بزرگ برای واشنگتن خواهد بود. به گفته امری، این فرض که قطع درآمدهای نفتی ایران بتواند تهران را وادار به تسلیم کند، تضمینشده نیست و موفقیت نظامی آمریکا نیز قطعی نخواهد بود. او هشدار داد حتی اگر آمریکا موفق به تصرف این جزیره شود، حفظ آن بسیار دشوار خواهد بود؛ زیرا نیروهای آمریکایی برای تأمین و پشتیبانی از این موقعیت به طور مداوم در معرض حملات موشکی، پهپادی و توپخانهای قرار خواهند گرفت و خطر گسترش دامنه جنگ افزایش خواهد یافت.
در همین حال، نیویورکتایمز در گزارشی نوشت از نگاه متحدان آمریکا، جنگ ترامپ علیه ایران که اکنون وارد ششمین ماه خود شده، به سمت یک شکست راهبردی پیش میرود. به نوشته این روزنامه، تحلیلگران معتقدند تغییر مداوم اهداف اعلامی ترامپ باعث شده واشنگتن بخشی از اعتبار نظامی و دیپلماتیک خود را از دست بدهد.
رابین نیبلت، مدیر پیشین اندیشکده چتمهاوس لندن، در گفتوگو با نیویورکتایمز این جنگ را «یک شکست راهبردی و یک شرمساری» توصیف کرده و گفته است: «برای متحدان آمریکا و کشورهایی که امنیت خود را به واشنگتن وابسته کردهاند، این جنگ تأییدی است بر اینکه نمیتوان به آمریکا اعتماد کرد.»
نیویورکتایمز همچنین گزارش داده است که کمبود شدید سامانههای دفاع هوایی و موشکهای پاتریوت، پیامدهای این جنگ را فراتر از خاورمیانه برده است. این مسئله بر روند جنگ اوکراین نیز اثر گذاشته و به روسیه، چین و حتی متحدان ناتو این پیام را منتقل کرده است که آمریکا ممکن است برای سالها توان کمتری برای تأمین تسلیحات متحدان خود یا حضور در یک جنگ طولانیمدت داشته باشد.
فرانسوا هیسبورگ، تحلیلگر امنیتی فرانسوی، نیز معتقد است این جنگ به اتحاد راهبردی آمریکا و اسرائیل آسیب وارد کرده است. به باور او، اشغال یا کنترل اهدافی مانند جزیره خارک یا حفظ حضور نظامی گسترده در منطقه، میتواند آمریکا را وارد درگیری طولانی، فرسایشی و پرهزینهای کند که هزینههای نظامی، اقتصادی و سیاسی آن بسیار فراتر از برآوردهای اولیه خواهد بود.
انتهای پیام/ نسترن صائبی صفت
