به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ آفت مگس مدیترانهای که طی سالهای اخیر با حمله به محصولات متنوع باغی، خسارت سنگینی به کشاورزان استان کرمان وارد کرده، اکنون با اجرای برنامههای پایش، آموزش و مبارزه تلفیقی از سوی مدیریت حفظ نباتات و مشارکت بهرهبرداران تحت کنترل قرار گرفته است. این آفت خطرناک در صورت بیتوجهی و نبود اقدامات بهموقع، توانایی نابودی کامل محصول یک باغ را دارد و از مهمترین تهدیدهای بخش کشاورزی استان بهشمار میرود.
استان کرمان بهعنوان یکی از قطبهای اصلی کشاورزی کشور، با برخورداری از سطح گسترده باغها و تنوع قابل توجه محصولات زراعی و باغی، سهم مهمی در تأمین نیازهای داخلی و صادرات محصولات کشاورزی دارد؛ با این حال، گسترش آفت مگس مدیترانهای طی سالهای اخیر به یکی از چالشهای جدی باغداران این استان تبدیل شده است.
این آفت با حمله به گونههای مختلف گیاهی، موجب لهیدگی، نرمشدن، پوسیدگی و ریزش شدید میوه میشود و در صورت نبود کنترل اصولی و بهموقع، میتواند تا ۱۰۰ درصد محصول یک باغ را از بین ببرد. گستردگی دامنه میزبانی و قدرت بالای تکثیر، مگس مدیترانهای را به یکی از خسارتزاترین آفات باغی در جهان، کشور و استان کرمان تبدیل کرده است.
بر اساس اطلاعات موجود، این آفت توانایی تولید چهار تا پنج نسل در طول یک سال را دارد و یک جفت مگس نر و ماده میتواند به یک میلیون و ۲۰۰ هزار دانه میوه خسارت وارد کند. با در نظر گرفتن وزن ۵۰ تا ۲۵۰ گرمی برای هر میوه، میزان خسارت احتمالی ناشی از فعالیت هر جفت مگس مدیترانهای بین ۵۰ تا ۲۰۰ تن میوه برآورد میشود.
مبارزه مستقیم و شیمیایی با این آفت بهسادگی امکانپذیر نیست و به همین علت، مدیریت آن باید بر پایه مجموعهای از روشهای تلفیقی انجام شود. ردیابی مگس مدیترانهای در استان کرمان نیز با استفاده از تلههای فرمونی موسوم به «تریمدلور» و تلههای تغذیهای شامل قرص «سراتینکس» صورت میگیرد تا جمعیت آفت پیش از گسترش و طغیان شناسایی شود.
مگس مدیترانهای از سال ۱۳۹۶ از مناطق جنوبی وارد استان کرمان شد و بهتدریج دامنه فعالیت آن به سایر نقاط استان گسترش یافت. طبق ارزیابیهای انجامشده، حدود ۲۰ درصد باغهای کرمان به این آفت خطرناک آلوده شدهاند؛ آماری که ضرورت تداوم پایش و مشارکت جدی باغداران را دوچندان میکند.
استان کرمان حدود ۲۰ درصد از باغهای کشور را در خود جای داده است و محصولاتی ارزشمند از جمله پسته، خرما، مرکبات، انار، انگور، زردآلو، گردو و سیب در این باغها تولید میشود. این محصولات علاوه بر تأمین نیازهای داخل استان و کشور، به بازارهای خارجی نیز صادر میشوند و ارزآوری قابل توجهی برای بخش کشاورزی دارند.
در راستای کاهش خسارت ناشی از مگس مدیترانهای، آموزش و افزایش آگاهی باغداران در دستور کار دستگاههای مسئول قرار گرفته است. آموزشهای فردی و گروهی، انتشار و ارسال اطلاعیههای تخصصی، توزیع کتابچههای آموزشی، نصب تابلوهای هشداردهنده و تولید محتواهای آموزشی از جمله اقداماتی است که برای آشنایی کشاورزان با روشهای پیشگیری و کنترل این آفت انجام میشود.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان، مگس مدیترانهای را یکی از مهمترین تهدیدهای تولید و تجارت محصولات باغی استان دانست و گفت: این آفت به دلیل برخورداری از دامنه میزبانی بسیار گسترده، قابلیت حمله به بیش از ۳۰۰ گونه گیاهی را دارد.
فاطمه منگلی افزود: در استان کرمان محصولاتی مانند هلو، شلیل، زردآلو، انجیر، انار، خرمالو، مرکبات، گلابی، سیب، به، انگور و برخی دیگر از میوههای باغی، همزمان با آغاز تغییر رنگ و نزدیکشدن به مرحله رسیدگی، در معرض حمله این آفت قرار میگیرند و ممکن است با خسارت قابل توجهی مواجه شوند.
وی درباره نحوه ایجاد خسارت توسط این آفت توضیح داد: حشره ماده مگس مدیترانهای با تخمریزی در زیر پوست میوه، شرایط لازم برای آغاز آلودگی را فراهم میکند و لاروهایی که از تخم خارج میشوند، با تغذیه از گوشت میوه، موجب نرمشدن، تغییر رنگ، پوسیدگی داخلی، ریزش زودرس و کاهش کیفیت و بازارپسندی محصول میشوند.
به گفته منگلی، مشاهده آثار نیش تخمریزی روی پوست میوه از نخستین نشانههای آلودگی است و پس از آن، فعالیت لاروها میتواند دامنه خسارت را بهسرعت گسترش دهد. در صورت کنترلنشدن مگس مدیترانهای، این آفت توانایی از بین بردن کامل انواع محصولات باغی را خواهد داشت.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان، کنترل نسل اول و دوم مگس مدیترانهای را بسیار مهم دانست و تصریح کرد: کاهش جمعیت آفت در ابتدای فصل میتواند از افزایش تصاعدی جمعیت و طغیان نسلهای بعدی جلوگیری کند و میزان خسارت واردشده به درختان میزبان را به حداقل برساند.
وی با تأکید بر اینکه برای همه باغها نمیتوان نسخهای یکسان تجویز کرد، گفت: باغها از نظر نوع محصول، زمان رسیدگی میوه، تراکم جمعیت آفت، شرایط بهداشتی، وضعیت اقلیمی و سابقه آلودگی تفاوت دارند و انتخاب روش مبارزه باید بر اساس نتایج پایش، شرایط هر باغ و نظر کارشناسان حفظ نباتات انجام شود.
منگلی ادامه داد: پایش مستمر باغها و نصب بهموقع تلههای جلبکننده پیش از آغاز تغییر رنگ میوه، نقش تعیینکنندهای در مدیریت آفت دارد و باغداران نباید فرصت طلایی مقابله با مگس مدیترانهای را از دست بدهند.
وی افزود: استفاده از تلههای جلبکننده برای پایش و شکار انبوه، جمعآوری و معدومسازی میوههای آلوده و ریختهشده، رعایت بهداشت باغ و در صورت لزوم، اجرای مبارزه شیمیایی هدفمند بر اساس توصیه کارشناسان، از مهمترین راهکارهای مدیریت تلفیقی این آفت بهشمار میرود.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان همچنین از آغاز مانور استانی کنترل مگس مدیترانهای در شهرستانهای مختلف خبر داد و گفت: این مانور با مشارکت مدیریتهای جهاد کشاورزی شهرستانها، کارشناسان حفظ نباتات، کلینیکهای گیاهپزشکی و بهرهبرداران در حال اجراست.
به گفته وی، افزایش آمادگی شبکه مراقبت و پیشآگاهی، تشدید پایش باغها، ارتقای سطح آگاهی باغداران، شناسایی سریع کانونهای آلودگی و اجرای بهموقع اقدامات مدیریتی برای جلوگیری از گسترش آفت، از اهداف اصلی اجرای این مانور است.
این برنامه در باغهای شهرستانهای بافت، شهربابک، سیرجان، رابر، کرمان، زرند، بم، بردسیر، کوهبنان، رفسنجان، نرماشیر، ارزوئیه و راور اجرا میشود.
منگلی تأکید کرد: باغداران باید حداقل ۲ هفته پیش از آغاز تغییر رنگ میوه نسبت به نصب تلههای جلبکننده اقدام کنند و جمعیت مگس مدیترانهای را بهطور مستمر در باغهای خود مورد رصد قرار دهند. انتخاب روش مناسب مبارزه نیز باید با توجه به میزان جمعیت آفت و پس از مشورت با کارشناسان حفظ نباتات یا کلینیکهای گیاهپزشکی منطقه انجام شود.
کرمان بهعنوان یکی از مهمترین استانهای کشاورزی کشور، در تولید محصولات راهبردی همچون پسته و خرما جایگاهی ویژه در ایران و جهان دارد و کنترل آفت مگس مدیترانهای میتواند نقش مهمی در حفظ تولید، جلوگیری از زیان باغداران و تداوم صادرات محصولات باغی استان ایفا کند.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر./
