به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، آموزش عالی ایران در آستانه تغییراتی قرار دارد که نمیتوان با اصلاحات جزئی و حفظ الگوهای موجود به استقبال آن رفت. کاهش جمعیت جوان، تغییرات سریع بازار کار، گسترش هوش مصنوعی، افزایش اهمیت یادگیری مادامالعمر و تغییر شیوههای تولید و دسترسی به دانش، بسیاری از پیشفرضهای سنتی دانشگاه را با پرسش مواجه کرده است. دانشگاهی که زمانی مهمترین مرجع آموزش و صدور مدرک تخصصی برای ورود به بازار کار بود، در آینده با گروههای متنوعتری از یادگیرندگان، رقبای جدید آموزشی و انتظارات متفاوت جامعه روبهرو خواهد شد.
در چنین شرایطی، مسئله فقط استفاده از فناوریهای جدید یا توسعه آموزش آنلاین نیست؛ بلکه باید درباره مأموریت دانشگاه، شیوه ارزیابی شایستگی، نقش استاد، ساختار رشتهها و نسبت دانشگاه با جامعه و صنعت بازاندیشی کرد. دانشگاه آینده قرار نیست صرفاً محل تولید مقاله و مدرک باشد؛ بلکه باید بتواند شهروندانی توانمند، مسئول و برخوردار از قدرت تحلیل و یادگیری مستمر تربیت کند و در عین حال، در قبال مسائل جامعه نقش علمی و هشداردهنده خود را ایفا کند.
با توجه به این تحولات، این پرسش مطرح است که دانشگاه ایرانی در افق ۲۰۵۰ چه شکلی خواهد داشت و برای رسیدن به آن، چه تغییراتی باید از امروز آغاز شود؟ در این زمینه با رضا حافظی عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور گفتوگو کردیم که در ادامه میآید؛ اگر بخواهید سه تحول تعیینکننده آموزش عالی ایران تا سال ۲۰۵۰ را پیشبینی کنید، آنها چه خواهند بود و کدامیک بیشترین تأثیر را بر دانشگاهها خواهد گذاشت؟
برای آغاز گفتوگو لازم است زاویه دید خودم را روشن کنم. من دانشگاه را یک جامعه یا سیستم اجتماعی میدانم. این سیستم مرزهای خودش را دارد و نباید دیوارهای دانشگاه تا صنعت و جامعه ادامه داشته باشد. البته دانشگاه باید در قبال جامعه پاسخگو باشد.
به نظر من، آموزش عالی ایران تا سال ۲۰۵۰ سه تحول مهم را تجربه خواهد کرد. تحول اول، شکسته شدن انحصار و اعتباربخشی دانشگاه بر آموزش است. در گذشته افراد با گذراندن آموزشهای دانشگاهی تا سالها از آموزش بینیاز میشدند و بعد با آموزشهای ضمن خدمت بهروز میشدند؛ اما امروز سرعت تحولات بهگونهای است که افراد باید بتوانند دانستههای قبلی خود …
