به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از استان همدان؛ جستوجوی عبارت فروش مو در سکوهای انتشار آگهی، کاربران را با دهها و حتی صدها پیشنهاد خرید و فروش روبهرو میکند؛ آگهیهایی که در برخی موارد قیمتهای قابل توجهی دارند و میتوانند فروش مو را به گزینهای وسوسهکننده تبدیل کنند.
انگیزه افراد برای ورود به این بازار یکسان نیست. برخی برای تامین هزینه خدمات زیبایی مانند کاشت ابرو، لمینت و اکستنشن مو، بخشی از موهای خود را میفروشند و گروهی دیگر نیز تحت تاثیر مشکلات معیشتی، این اقدام را راهی برای کسب درآمد میدانند.
در مقابل، برخی فروشندگان بدون فشار مالی و تنها با این استدلال که قصد کوتاهکردن موهای خود را داشتهاند، ترجیح میدهند به جای دورریختن آن، مبلغی دریافت کنند. همین تفاوت انگیزهها، فروش مو را به پدیدهای چندوجهی تبدیل کرده که نمیتوان آن را تنها یک معامله ساده دانست.
یک دختر جوان که تجربه فروش مو را دارد، درباره تصمیم خود گفت برای تامین هزینههای شخصی و خرید وسایل مورد نیازش، موهای خود را فروخته است. او در زمان انجام معامله، این اقدام را تصمیمی ساده میدانسته و احساس ناراحتی چندانی نداشته است.
وی افزود پس از آنکه آرایشگر موهایش را بسیار کوتاه و نامنظم کرد، بهتدریج متوجه پیامد تصمیم خود شد. به گفته او، حدود دو سال طول کشید تا موهایش دوباره رشد کند و از حالت کوتاه اولیه خارج شود.
این دختر جوان ادامه داد در ماههای پس از فروش مو، از نگاه دیگران احساس نگرانی میکرد و تصور میکرد اطرافیان از علت کوتاهی موهایش مطلع هستند. او اکنون با دیدن موهای بلند دیگران، از تصمیم گذشته خود ابراز پشیمانی میکند.
وی مبلغ دریافتی از فروش موهایش را پنج میلیون تومان اعلام کرد و گفت این پول نه آنقدر زیاد بود که مشکلاتش را برطرف کند و نه در زمان معامله آنقدر ناچیز به نظر میرسید که او را از فروش منصرف کند.
فروشنده دیگری تجربه متفاوتی دارد. او موهای خود و دختر هفتسالهاش را فروخته و با پول آن برای فرزندش تختخواب خریده است. به گفته این زن، مشکلات مالی انگیزه اصلی این تصمیم نبوده و نگهداری از موهای بلند دخترش پس از ورود به مدرسه دشوار شده بود.
وی افزود خودش نیز علاقهای به موی بلند نداشته و تصمیم گرفته است به جای کوتاهکردن و دورریختن موها، آنها را بفروشد. او این معامله را اقدامی کاربردی دانست که هم نگهداری موها را آسانتر کرده و هم درآمدی برای خانواده به همراه داشته است.
در کنار تجربههای فردی، ابعاد حقوقی خرید و فروش موی طبیعی نیز مورد توجه قرار گرفته است. رئیس کانون وکلای دادگستری استان همدان اعلام کرد فروش موی طبیعی برای افراد بزرگسال منع قانونی مشخصی ندارد و انجام آن نیازمند دریافت مجوز از وزارت بهداشت یا اتحادیه خاصی نیست.
سعید آیینهوند با اشاره به نبود قانون ویژه در این حوزه گفت این معاملات تابع قواعد عمومی حقوقی، کیفری و مالیاتی هستند. به گفته وی، در معامله با افراد زیر ۱۸ سال، رضایت والدین شرط اصلی به شمار میرود.
وی هشدار داد چنانچه فروش مو موجب ورود ضرر یا نقص به فرد نابالغ شود، مسئولیت مدنی متوجه والدین خواهد بود و آنان باید درباره پیامدهای تصمیم خود پاسخگو باشند.
رئیس کانون وکلای همدان همچنین درآمد حاصل از فروش مو را مشمول مقررات مالیاتی دانست و گفت در صورتی که این درآمد مستمر یا قابل توجه باشد، قوانین مالیاتی درباره آن اعمال خواهد شد.
آیینهوند درباره تنظیم قرارداد توضیح داد نوشتن قرارداد الزامی نیست، اما در صورت تنظیم، باید مبلغ معامله، تعهدات طرفین، نحوه پرداخت، شیوه تحویل و سایر شرایط بهطور روشن درج شود و فروشنده و خریدار رسید معتبر دریافت کنند.
وی تفاوت فروش مو با فروش خون یا اعضای بدن را در نبود قانون و آییننامه اختصاصی دانست و افزود برای فروش مو تنها چند فتوا درباره جواز آن وجود دارد، در حالی که خون و برخی اعضای بدن تابع مقررات ویژه هستند.
به گفته او، هرگونه سوءاستفاده از تصاویر، مشخصات یا اطلاعات فروشنده نیز براساس قوانین عمومی و جرائم رایانهای رسیدگی میشود. کلاهبرداری، عرضه غیربهداشتی و تخلفات مشابه نیز تفاوتی با جرائم مرتبط با دیگر کالاها ندارند.
در بخش دیگری از بررسی این پدیده، یک روانشناس اجتماعی، گسترش بازار فروش موی زنان را متاثر از فشارهای اقتصادی و نیازسازیهای کاذب در فضای مجازی دانست و نسبت به عادیشدن چنین رفتارهایی هشدار داد.
علیرضا شریفییزدی گفت فروش مو به صنعتی پولساز در فضای مجازی تبدیل شده، اما بسیاری از افراد همچنان از بیان حضوری و آشکار تجربه خود پرهیز میکنند.
این استاد دانشگاه، افزایش اهمیت ظاهر نسبت به ویژگیهای درونی و تبدیل نیازهای اقتصادی به فرصتهای درآمدزایی را از ریشههای اصلی این پدیده دانست.
وی با اشاره به اثر رژ لب قرمز در اقتصاد توضیح داد در دورههای کاهش قدرت خرید، گرایش به کالاها و خدمات کوچک و تزئینی افزایش مییابد و برخی زنان، حتی با وجود نیازهای اساسی مانند مسکن و خدمات پزشکی، بخش قابل توجهی از درآمد خود را صرف تغییر ظاهر میکنند.
شریفییزدی افزود برخی افراد برای تامین هزینه خدماتی مانند بوتاکس، تزریق ژل یا اکستنشن، به فروش موی خود روی میآورند و این تصمیم در مواردی میتواند نتیجه فشار اقتصادی و تبلیغات ایجادکننده نیازهای غیرضروری باشد.
وی فروش مو را تنها یک موضوع اقتصادی ندانست و هشدار داد عادیشدن فروش بخشهایی از بدن ممکن است حساسیت اجتماعی را نسبت به بازارهای مشابه کاهش دهد.
این روانشناس اجتماعی همچنین به جایگاه فرهنگی مو در برخی مناطق غرب کشور اشاره کرد و گفت در استانهایی مانند لرستان و کردستان، مو از جایگاه نمادین و هویتی برخوردار است و فروش آن برای برخی خانوادهها تحقیرآمیز تلقی میشود.
وی دوگانگی نگاه به فروش مو و خرید اکستنشن را متاثر از ذهنیتهای مردسالارانه دانست؛ بهگونهای که فروش موی زن ممکن است با مخالفت روبهرو شود، اما خرید موی دیگران برای زیبایی همان فرد، اقدامی مثبت تلقی شود.
شریفییزدی، فروش مو تحت فشار اقتصادی را نوعی خشونت پنهان و غیرمستقیم توصیف کرد و گفت این تجربه میتواند به احساس تحقیر، سرخوردگی، افسردگی و پرخاشگری منجر شود.
به گفته وی، آثار روانی چنین تصمیمهایی ابتدا متوجه فرد، سپس خانواده و در نهایت جامعه خواهد شد و مقابله با این روند نیازمند سیاستهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی همزمان است.
این پژوهشگر حوزه خانواده، حمایت از دهکهای پایین جامعه بهویژه زنان سرپرست خانوار، بهبود شرایط اقتصادی، فرهنگسازی از طریق آموزش و پرورش و رسانهها و نظارت بر تبلیغات فضای مجازی را از راهکارهای کاهش آسیبها دانست.
فروش موی زنان را نمیتوان در همه موارد نتیجه اجبار اقتصادی یا تصمیمی آسیبزا دانست، زیرا برخی افراد با انتخاب شخصی و بدون فشار مالی وارد این معامله میشوند. با این حال، آگاهی از پیامدهای روانی، اجتماعی، حقوقی و اقتصادی میتواند زمینه تصمیمگیری مسئولانهتر را فراهم کند.
خبرنگار: نازنین مولائی منظر
انتهای پیام./
