به گزارش مشرق ، در دهههای اخیر، دکترین نبردهای هوایی و دریایی دستخوش تغییرات شگرفی شده است. جنگنده سوخو۳۵ اکنون با یکپارچهسازی طیف گستردهای از موشکهای ضدکشتی پیشرفته، به یک پلتفرم چندمنظوره و یک تهدید مرگبار برای ناوگانهای دریایی تبدیل شده است. این جنگنده نسل ++۴ با بهرهگیری از رادارهای قدرتمند و تسلیحات دوربرد، توانایی آن را دارد که معادلات قدرت را در پهنههای آبی تغییر دهد.
در ادامه، به بررسی فنی ساز و کار موشکهای ضدکشتی نصبشده روی این جنگنده و تاکتیکهای درگیری آن با کشتیهای جنگی میپردازیم.
تشریح فنی تسلیحات ضدکشتی
تحلیلگران تسلیحاتی، موفقیت سوخو۳۵ در نبردهای دریایی را مدیون سه سلاح کلیدی میدانند که هر یک با مکانیزم و فلسفه طراحی متفاوتی عمل میکنند:
۱. موشک مافوق صوت Kh-۳۱A
مکانیزم عملکرد: این موشک برای غلبه بر سیستمهای دفاع نزدیک نقطهای کشتیها مانند سیستمهای فالانکس طراحی شده است. از دیدگاه فنی، Kh-۳۱A پس از شلیک، از یک بوستر سوخت جامد برای رسیدن به سرعت اولیه استفاده کرده و سپس موتور رمجت آن فعال میشود.
سرعت این موشک در مرحله نهایی به بیش از ۳ ماخ (سه برابر سرعت صوت) میرسد. در چنین سرعتی، انرژی جنبشی موشک به قدری بالاست که حتی اگر سیستمهای پدافند کشتی بتوانند در ثانیههای آخر موشک را هدف قرار دهند، ترکشهای باقیمانده با سرعت مرگبار به بدنه کشتی برخورد کرده و آسیب جدی وارد میکنند. با این سیستم های فنی، زمان واکنش برای خدمه ناو در برابر این موشک به حداقل ممکن میرسد.
۲. موشک کروز Kh-۳۵، مادون صوت اما پنهانکار
مکانیزم عملکرد: برخلاف مدل قبلی، Kh-۳۵ روی سرعت تمرکز ندارد (سرعت آن مادون صوت و حدود ۰.۸ ماخ است) و بر پنهانکاری و غافلگیری تکیه دارد. این موشک دارای رادار فعال در دماغه است.
از منظر تاکتیکی، نقطه قوت این موشک پروفایل پروازی مماس با سطح آب است. موشک پس از شلیک، ارتفاع خود را به شدت کاهش داده و در فاصله ۳ تا ۵ متری از سطح امواج دریا پرواز میکند. انحنای کره زمین و پدیده افق راداری باعث میشود تا رادارهای کشتی هدف، نتوانند موشک را تا زمانی که به فاصله بسیار نزدیک (حدود ۱۵ تا ۲۰ کیلومتری) رسیده است کشف کنند. در این فاصله کوتاه، زمان برای رهگیری و انهدام موشک اندک خواهد بود.
۳. موشک دوربرد Kh-۵۹MK ،ضربه مهلک از فراز افق
مکانیزم عملکرد: این موشک نسخه تخصصی ضدکشتی از خانواده Kh-۵۹ است که با یک رادار جستجوگر فعال راداری مدل ARGS-۵۹ تجهیز شده است.
برد این موشک بیش از ۲۸۰ کیلومتر است؛ این یعنی سوخو-۳۵ میتواند خارج از چتر پدافند هوایی استاندارد ناوگان دشمن اقدام به شلیک کند. کارشناسان نظامی بر این باورند که Kh-۵۹MK برای هدف قرار دادن شناورهای سنگینتر مانند ناوشکنها و ناوهای کروز ایدهآل است. سیستم هدایت آن به گونهای است که میتواند حتی در شرایط جنگ الکترونیک شدید، روی مقطع راداری بزرگِ کشتیها قفل کند.
همافزایی سنسورها؛ رادار ایربیس-ای و چرخه هدفگیری
داشتن موشکهای پیشرفته بدون یک سیستم کشف و هدفگیری قدرتمند بیفایده است. کارشناسان راداری نقطه قوت اصلی سوخو-۳۵ در نبردهای دریایی را رادار آرایه فازی غیرفعال Irbis-E میدانند.
این رادار قدرتمند میتواند اهداف دریایی با سطح مقطع راداری متوسط (مانند یک ناوچه) را از فواصل بسیار دور (بیش از ۳۵۰ کیلومتر بسته به شرایط آبوهوایی و ابعاد ناو) شناسایی کند.
مکانیزم کار به این صورت است:
۱. کشف: رادار ایربیس-ای، ناوگان دشمن را اسکن و شناسایی میکند.
لازم به ذکر است فراتر از عملکرد خود رادار،این بخش از فرایند حمله به ناو در ساختار شبکه محور اطلاعاتی از روش های دیگر مانند ماهواره یا پهپاد هم قابل کشف است.
۲. پردازش: کامپیوتر کنترل آتش جنگنده، اطلاعات هدف شامل سرعت، جهت حرکت و نوع تقریبی شناور را پردازش میکند.
۳. تغذیه اطلاعاتی: دادههای هدف به سیستم ناوبری اینرسی و کامپیوتر موشک مانند Kh-۵۹MK منتقل میشود.
۴. شلیک و ترک منطقه : جنگنده موشک را شلیک کرده و میتواند بلافاصله برای جلوگیری از درگیری با پدافند دشمن، منطقه را ترک کند. موشک بقیه مسیر را با رادار داخلی خود پیدا خواهد کرد.
در مجموع، رهگیر پیشرفته، کشتیزن هم شد
جنگنده سوخو۳۵ با بهرهگیری از ترکیب کشنده موشکهای ضدکشتی مافوق صوت (خا-۳۱ ای)، کروزهای ارتفاع پایین (خا-۳۵)، موشکهای دوربرد (خا-۵۹ امکا)، تبدیل به یک شکارچی کشتی تمامعیار شده است که میتواند معادلات بازدارندگی را در نبرد های چندجانبه دریایی تحت تاثیر قرار دهد.
