از دیرباز و در باور شیعی، «زیارت» فراتر از یک سفرِ زمینی؛ سفری روحانی است که تداوم همان پیمان ازلی و یادآور حضور انبیا و اولیاست. در فرهنگ ناب اسلام، زیارت و دیدار مؤمنان از یکدیگر، نه تنها محبت را در دلها میرویاند، بلکه عامل اصلی ایجاد وحدت و الفت در جامعه اسلامی است. در حقیقت، زیارت عامل تقویت ریشه و اصل محبت است که دین اسلام به عنوان پاداش رسالت پیامبر خود بر گردن امّت نهاده است. روایات ما، زیارت را تجدید عهد و پیمان با ائمه و حقّ ایشان بر گردن مؤمنان میدانند. امام رضا علیهالسلام در این باره میفرمایند: «برای هر امامی حقی بر گردن شیعیان است که وفای به آن، جز با زیارتِ (بارگاه) ایشان ممکن نیست.» این سلوک عارفانه، حلقه اتصال زمین و آسمان و تجلّی عینی ولایت و توسّل است؛ چرا که انسان مؤمن، همواره برای تعالی روح خویش، به کشتی نجاتی نیاز دارد که او را از تیرگی غفلت به ساحل نور برساند. زیارت، دقیقاً همان طریقتِ نجاتبخش است.
زیارت، صرفاً یک مناسک ظاهری یا یک حرکت فیزیکی نیست. زیارت، «نسبت» است؛ نسبتی که میانِ دلِ شکسته و مهربانی بیکران برقرار میشود. وقتی از حرم سخن میگوییم، از یک بنای گنبدی و کاشیکاریهای فیروزهای حرف نمیزنیم. حرم، آن نقطه عطفی است که درماندگی بیپناهمان در سختیها را به پناهگاهی ابدی گره میزند. حرم، جایی است که نام معشوق را بر زبان جاری میکنی و پاسخی بیصدا، اما بیتردید، در عمق وجودت طنینانداز میشود. در شلوغی روزمرگی، گاهی چنان در گرداب مشغلهها غرق میشویم که فراموش میکنیم دلی داریم تشنه، دردی داریم بیدرمان و پناهی داریم همیشه باز. زیارت، یادآوری این حقیقت فراموششده است که ما تنها نیستیم و این عالم، جز به اراده الهی و اولیای او تدبیر نمیشود. این همان «نسبتِ» ارزشمندی است که هر انسانی برای زنده ماندن روح خویش، به آن نیاز مبرم دارد.
در صورتی که انسان قصد آن داشته باشد تا دریچه این نسبتها را به روی خود بگشاید، چه جایگاهی بهتر از حرم هشتمین اختر تابناک ولایت، حضرت علیبنموسیالرضا علیهالسلام. امام مهربانی که نه فقط یک پیشوای دینی، بلکه امام امت است؛ فارغ از هر نژاد و دین و مذهب و قومیت! و کهکشانی است از رأفت و کرامت و بخشش و رضا! امام رضا علیهالسلام، تجلیگاه تمام صفات حسنهای است که یک دل شیفته، در جستوجوی آن است. در حرم مطهر حضرت ایشان، همه چیز جمع است: هم پناه درماندگان است، هم مأوای دلهای شکسته، هم قبلهگاه عاشقان علم و هم ملجأ غریبانی که از غربت روزگار به ستوه آمدهاند! امام، چونان خورشید تابانی است که جهان را با نور خود روشن میکند؛ راهنمای به سوی هدایت، نجاتبخش از هلاکت، همدمی مهربان و پدری دلسوز که پناهگاه بندگان در سختیهای بزرگ است و با دست کریمانه خود، غبار یأس را از دلهای مؤمنان میزداید. زیارت ایشان، یعنی رسیدن به آن نقطه مرکزی که در آن، تمام نسبتهای آسمانی به هم میرسند: نسبت فرزند با پدر، نسبت عاشق با معشوق، نسبت گنهکار با بخشنده و نسبت غریب با همدمی مهربان. اگر در جستوجوی جایی هستیم که هم آرامشبخش دل باشد و هم پاسخگوی پرسشهای بیپاسخِ وجود، این حرم، در ارض اقدس توس، زیر سایه گنبدی طلایی، با آغوشی باز، منتظر ماست.
زمان آن رسیده که با خود بیندیشی... شاید امروز، بیش از هر زمان دیگری، دل ما نیاز به یک «نسبتِ» ناب دارد؛ نسبتی که ما را از خودِ کوچک، فراتر ببرد و به افق بیانتهای مهربانیِ الهی متصل کند. سفر زیارت، یک هزینه مالی یا یک رفت و آمد ساده نیست؛ این سفر، سرمایهگذاری برای ابدیت روح ماست. کاش این فرصتِ طلایی را غنیمت شماریم؛ کولهبارِ دل را ببندیم و رهسپار دیار مهربانی شویم تا در کنار ضریح سیمین فامِ مونس جانها و همدم روانها، آن جواب بیصدای بیتردید و آن آرامش دست نایافتنی را در اعماق وجودمان احساس کنیم. امام رضا علیهالسلام میفرمایند: «هر کس مرا در غربتم زیارت کند، در روزی که همه درماندهاند، من او را دست گیرم.» امروز، روز انتخاب ماست؛ فرصت نزدیک شدن به این نسبتِ بزرگ!
*بازنشر مطالب شبکههای اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکهها منتشر میشود.
