بر اساس گزارش فایننشال تایمز، کمبود شدید روغنهای پایه با کیفیت بالا ( گروه سه ) که ماده اولیه تولید روغن موتورهای مدرن هستند، شرکتهای بزرگی چون فولکس واگن، استلانتیس و تویوتا را ناچار به جستوجوی ترکیبات جایگزین و تأمینکنندگان جدید کرده است.
منابع اصلی این روغنها در غرب آسیا قرار دارند و اختلال در مسیرهای حمل و نقل دریایی و کاهش فعالیت پالایشگاههای منطقه، عرضه را به شدت محدود کرده است.
خودروسازان در ماههای ابتدایی از ذخایر خود استفاده کردند، اما با تداوم ناآرامیها، این ذخایر رو به اتمام است و بازارهای آمریکا و اروپا که بیشترین وابستگی را به واردات از این منطقه دارند، با شوک جدی رو به رو شدهاند.
اگرچه تأمینکنندگان جایگزینی پیدا شدهاند، اما ظرفیت آنها بسیار ناچیز است و فعالان صنعت هشدار میدهند که هر گونه اختلال تازه در حمل و نقل یا توقف پالایشگاهها، بحران را حادتر میکند.
قیمت روغنهای پایه گروه سه در اروپا و آمریکا به حدود چهار هزار دلار در هر تن رسیده که سه برابر رقم پیش از جنگ است .
گابریلا توئنینگ از شرکت قیمتگذاری در بازار جهانی انرژی و کالای آرگوس مدیا گفت برخی تأمینکنندگان بزرگ خاورمیانه تمام موجودی خود را فروخته و حتی اعلام فورس ماژور کردهاند.
به گفته وی حتی با بازگشایی فوری تنگه هرمز، محمولههای جدید پیش از اکتبر ( مهر ) به اروپا و آمریکا نمیرسند.
هولی آلفانو، رئیس انجمن تولیدکنندگان روانکنندهها نیز تأکید کرده که هر گونه اختلال در کشتیرانی یا پالایشگاه،ظرف چند هفته اوضاع را از کنترل خارج میکند.
تعداد تأمینکنندگان معتبر به دلیل ادغامهای صنعتی بسیار اندک است و حتی تولیدکنندگان کره جنوبی نیز در تأمین نفت خام دچار مشکل هستند.
خودروسازان برای عبور از بحران، به دنبال ترکیبات جدید و سازگار با موتورهای مدرن هستند که نیازمند تأیید کیفیت و عملکرد از مراجع مربوطه است.
استلانتیس اعلام کرده که روانکنندههای بازترکیب شده را تأیید و محصولات جایگزین را تأمین کرده تا برنامه خدمات پس از فروش مختل نشود.
فولکس واگن اگرچه مدعی تأمین نیازهای فعلی است، اما نفسهایش برای یافتن منابع تازه به شماره افتاده و هر روز به دنبال یک تأمینکننده جدید میگردد.
تویوتا نیز با وجود اعلام مدیریت بحران، در پشت پرده دستوپای خود را برای حفظ حداقل ذخیره گم کرده و هر محموله جدید را با التماس دنبال میکند.
اما اوضاع برای سوزوکی به مراتب وخیمتر است؛ مشتریان این شرکت از ماه ژوئن پشت درهای مراکز تعویض روغن معطل ماندهاند و سوزوکی که تا دندان مسلح به نظر میرسید، اکنون درمانده و سراسیمه در حال بازبینی کل زنجیره تأمین خود است و از هر دری میزند تا شاید یک منبع جدید پیدا کند.
آثار این کمبود به مصرفکنندگان نیز رسیده است. یک شرکت تاکسیرانی در اوزاکای ژاپن گزارش داده هزینه روغنهای پایه بیش از دو برابر شده و نرخ خدمات خود را افزایش داده است.
کارشناسان هشدار میدهند که ادامه این روند، هزینههای نگهداری دورهای خودروها را گرانتر کرده و احتمال تأخیر در مراکز خدمات را در سطح جهانی افزایش میدهد.
با وجود موفقیت نسبی در تأمین جایگزینهای موقت، بازار همچنان شکننده است. هر تنش جدید در خاورمیانه یا اختلال در زیرساختهای انرژی ، میتواند کل زنجیره را با چالش مواجه کند . محدودیت پالایشگاههای تولیدکننده و وابستگی شدید صنعت خودرو به مواد اولیه وارداتی نشان میدهد که تکانههای ژئوپلیتیکی منطقه علاوه بر قیمت نفت کیفیت و هزینههای حمل و نقل روزمره مردم را نیز تحت الشعاع قرار داده است.
