اقتصاد۲۴- از جمله موضوعات بسیار مهمی که در این مقاله بررسی نمیشوند، میتوان به تعهدات صنعتی، تقسیم کار در تولید و انتقال فناوری اشاره کرد. همچنین ارزش فروش مجدد هواپیماها نیز خارج از محدوده این مطلب است؛ موضوعی که نمونه آن را میتوان در بازنشستگی جنگندههای F-۱۶ نروژ، دانمارک، بلژیک و هلند مشاهده کرد؛ هواپیماهایی که همچنان ارزش عملیاتی داشتند و برخی از آنها به آرژانتین و رومانی فروخته شدند و تعدادی نیز به اوکراین اهدا شدند. آرژانتین برای خرید ۲۴ فروند F-۱۶ دستدوم، ۳۰۰ میلیون دلار (معادل ۱۲.۵ میلیون دلار برای هر فروند) پرداخت کرد و ارزش کل بسته خرید نیز حدود ۷۰۰ میلیون دلار بود. هزینه خروج از کارخانه جنگندهها
وبسایت F-۳۵ ساخت شرکت لاکهید مارتین اعلام میکند: «برای سریهای تولید ۱۵ تا ۱۷، میانگین هزینه خروج از کارخانه هر فروند F-۳۵A برابر با ۸۲.۵ میلیون دلار، هر فروند F-۳۵B برابر با ۱۰۹ میلیون دلار و هر فروند F-۳۵C برابر با ۱۰۲.۱ میلیون دلار بوده است.» این سریهای تولید در سال ۲۰۲۲ نهایی شدند و تحویل آنها از سال ۲۰۲۵ آغاز شده و تا سال ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت. در سریهای تولید آینده، قیمت پایه این جنگندهها اندکی افزایش خواهد یافت.
برآوردهای تقریبی نشان میدهد قیمت Saab Gripen E سبکوزن بین ۷۰ تا ۸۰ میلیون دلار، F-۱۵EX سنگین بین ۹۵ تا ۱۰۵ میلیون دلار، Rafale F۴ حدود ۹۵ تا ۱۱۰ میلیون دلار، Eurofighter Typhoon Tranche ۴ حدود ۱۰۵ تا ۱۲۰ میلیون دلار، Super Hornet سبکتر حدود ۷۵ تا ۸۵ میلیون دلار و F-۱۶ Block ۷۰ سبک تا میانوزن حدود ۶۰ تا ۷۰ میلیون دلار برای هر فروند است که پایینترین قیمت را در میان جنگندههای اصلی غربی دارد.
در نگاه اول، F-۳۵A نهتنها یک جنگنده پنهانکار نسل پنجم با وزن بیشتر، قابلیت ادغام حسگرها، شبکهمحوری، جنگ الکترونیک و فناوریهایی فراتر از تمام رقبای موجود در بازار است، بلکه از هر جنگنده سنگین یا نیمهسنگین خط مقدم غربی نیز ارزانتر به نظر میرسد. اما اگر این موضوع بیش از حد خوب به نظر میرسد، دلیلش این است که واقعیت به این سادگی نیست. هزینه پایه تنها نقطه شروع برای ارزیابی هزینه واقعی یک توانمندی مبتنی بر جنگنده است. جنگندهای که از کارخانه خارج میشود، هنوز آماده نبرد نیست
خوشبختانه برای مقایسه، اصطلاح «هزینه خروج از …
