اقتصاد۲۴- بازار جهانی رمزارزها در نخستین روزهای مردادماه ۱۴۰۵، یکی از پیچیدهترین و حساسترین دورههای تحلیلی خود را تجربه میکند. همزمانی افزایش بیسابقه ریسکهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه و گمانهزنیها درباره رویارویی نظامی میان ایران و ایالات متحده، با تصمیمات سختگیرانه پولی در واشنگتن، معاملهگران کریپتو را در یک بلاتکلیفی عمیق فرو برده است. در حالی که برخلاف رفتارهای گذشته، شوکهای سیاسی این بار نتوانستند بیتکوین را به عنوان یک «طلای دیجیتال» وارد یک رالی صعودی هیجانی کنند، کل بازار داراییهای دیجیتال شامل اتریوم و آلتکوینهای مطرح، زیر فشار خروج نقدینگی و احتیاط معاملهگران خرد و نهادی قفل شدهاند. بیتکوین در محاصره ابهام
بیتکوین به عنوان رهبر و شاخص اصلی بازار رمزارزها، روز شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ در محدوده ۶۴،۱۲۱ دلار معامله شده و همچنان در یک کانال نوسانی رنج گرفتار شده است. طی روزهای اخیر و همزمان با داغ شدن اخبار احتمال حمله به زیرساختهای حیاتی خاورمیانه، انتظارات اولیه برخی فعالان بازار بر این بود که نقدینگی سرگردان جهانی برای فرار از ریسکهای سنتی به سمت بیتکوین گسیل شود. اما رفتار قیمتی نشان داد که ساختار کلان بازار کریپتو در شرایط بحران واقعی جنگ، همچنان رفتار یک «دارایی پرریسک» را بروز میدهد تا یک «پناهگاه امن».
واکنش منفی بیتکوین پس از برخورد به مقاومت سنگین ۶۶ تا ۶۷ هزار دلار و عقبنشینی آن به محدوده ۶۴٫۸ و سپس ۶۴٫۱ هزار دلار، نشاندهنده غلبه احتیاط بر تصمیمات معاملهگران است. تحلیل تکنیکال تایمفریم روزانه بیتکوین گواهی میدهد که این دارایی فعلاً بین دو محدوده حیاتی محبوس شده است؛ از یک سو حمایت معتبر ۶۱٫۵ تا ۶۲٫۵ هزار دلار مانع از ریزشهای سنگینتر شده و از سوی دیگر، سد محکم ۶۶ تا ۶۷ هزار دلار اجازه بازسازی ساختار صعودی را نمیدهد.
تا زمانی که معاملهگران نهادی با حجم سنگین موفق به شکستن و تثبیت بالای مقاومت ۶۷ هزار دلار نشوند، صحبت از شروع یک موج صعودی جدید در بیتکوین بیشتر به یک رویاپردازی هیجانی شباهت دارد. در مقابل، اگر سایه ریسکهای نظامی سنگینتر شده و حمایت ۶۱٫۵ هزار دلار از دست برود، باید منتظر عقبنشینی قیمت به کانال ۵۸٫۵ تا ۶۰ هزار دلار باشیم. سیگنالهای منفی از واشنگتن
عامل دیگری که به اندازه اخبار احتمال جنگ بر بازار رمزارزها سایه افکنده و جانی برای صعود بیتکوین باقی نگذاشته، تصمیم اخیر کمیته بازار باز فدرال رزرو است. فدرال رزرو در نشست اخیر خود نرخ بهره را در محدوده ۳٫۵ تا ۳٫۷۵ درصد حفظ کرد، اما لحن بیانیه و مواضع مقامات بانک مرکزی آمریکا بسیار سختگیرانه و انقباضی (هاوکیش) بود. تاکید صریح فدرال رزرو بر خطر پایداری تورم و خطنشان کشیدن سه عضو کمیته برای افزایش ۰٫۲۵ درصدی نرخ بهره، آبی سرد بر پیکر بازار رمزارزها ریخت.
بیشتر بخوانید: قیمت بیتکوین دوباره ۱۲۶ هزار دلاری میشود؟
این سیاست پولی در واقع شیر نقدینگی را که شریان حیاتی رشد بازارهای کریپتو محسوب میشود، نیمهبسته نگه داشته است. بازار رمزارزها برای جهشهای بزرگ نیازمند تزریق دلارهای ارزان و نرخ بهره پایین است، اما وقتی احتمال افزایش دوباره نرخ بهره در نشست سپتامبر مطرح میشود، سرمایهگذاران بزرگ ترجیح میدهند داراییهای خود را در اوراق قرضه یا حسابهای کمریسک دلاری نگه دارند. تلاقی این سیاست انقباضی با جهش قیمت نفت به دلیل تنشهای خاورمیانه، یک گره کور برای بیتکوین ایجاد کرده است؛ چرا که جهش قیمت نفت خود به عنوان یک محرک تورمی عمل کرده و دست فدرال رزرو را برای کاهش نرخ بهره در آینده نزدیک کاملاً میبندد. اتریوم و آلتکوینها در وضعیت اضطراری
اگر بیتکوین تحت فشار سیاستهای پولی و ریسکهای سیاسی در حال درجا زدن است، وضعیت در بازار آلتکوینها به مراتب نگرانکنندهتر گزارش میشود. بررسی قیمتی بازار در ۱۰ مرداد نشان میدهد که اتریوم، دومین رمزارز بزرگ جهان، در نرخ ۱،۸۹۵ دلار زمینگیر شده است. عدم توانایی اتریوم برای بازگشت به کانالهای بالاتر و فاصله گرفتن آن از سطوح روانی ۲ هزار دلار، نشان از کاهش شدید کارمزد شبکه، افت فعالیت در اکوسیستم دیفای و خروج سرمایهگذاران از این پلتفرم دارد.
در همین حال، سایر آلتکوینهای مطرح بازار نیز ریزشها و بیرمقی شدیدی را تجربه میکنند. سولانا که در ماههای گذشته موتور پیشران بازار بود، امروز در سطح ۷۳٫۳۲ دلار تثبیت شده و با نقاط اوج خود فاصله زیادی دارد. بایننس کوین با نرخ ۵۶۸٫۵۰ دلار، کاردانو با سقوط به نرخ خرد ۰٫۱۶ دلار و سایر پروژههای لایه اول و لایه دوم، همگی در یک رکود عمیق فرو رفتهاند. این رفتار بازار نشاندهنده پدیدهای است که در ادبیات کریپتو به عنوان «پرواز به سمت نقدینگی» شناخته میشود؛ در شرایط بحران، سرمایهگذاران ابتدا آلتکوینهای پرریسکتر را میفروشند، سپس به بیتکوین یا استیبلکوینها -همچون تتر - پناه میبرند تا در صورت بروز زلزلههای ناگهانی در بازارهای جهانی، کمترین آسیب را ببینند. رکود در بازار استیبلکوینها و شاخص دامیننس
تحلیل حجم مبادلات و ورودی و خروجی استیبلکوینها در صرافیهای بزرگ داخلی و خارجی، زوایای پنهان دیگری از بازار رمزارزها را آشکار میسازد. در روزهای اخیر، رشد چشمگیری در حجم ورود پول جدید به مارکت کریپتو دیده نمیشود. نقدینگی در صرافیها عمدتاً به صورت تتر یا یواسدی کوین پارک شده است. معاملهگران کریپتو نه حاضرند در قیمتهای فعلی دست به خرید ریسکی بزنند و نه تمایل دارند کاملاً از بازار خارج شوند؛ آنها در وضعیت «انتظار و تماشا» خیمه زدهاند.
از سوی دیگر، بررسی شاخص دامیننس (تسلط) بیتکوین بر کل بازار نشان میدهد که سهم بیتکوین از ارزش کل بازار رمزارزها همچنان بالا باقی مانده یا در حال افزایش است. این مسئله دقیقاً ناشی از ریزش شدیدتر آلتکوینها در مقایسه با بیتکوین است. وقتی دامیننس بیتکوین در شرایط رکودی بالا میرود، به این معناست که آلتکوینها در حال لهشدن زیر پای بلاتکلیفی بیتکوین هستند و هیچ سرمایهگذاری جرئت ورود به پروژههای کوچکتر را ندارد. این وضعیت باعث شده تا حتی پروژههای قوی بنیادین نیز تحت تأثیر جو کلی منفی بازار، امکان رشد و بازیابی قیمتی را از دست بدهند. رفتار معاملهگران ایرانی؛ جهش تتر در تلاقی با ریسک جنگ و تحریم
در بازار داخلی ایران، معاملات رمزارزها دارای یک بعد مضاعف و پیچیدهتر است. تلاقی اخبار احتمال درگیری نظامی، هشدار سفارتخانهها و گمانهزنیها درباره بسته شدن شریانهای تجاری یا محدودیتهای شبکه اینترنت، باعث شده تا بازار رمزارزها در ایران رفتاری دوگانه نشان دهد. از یک سو، تقاضا برای خرید استیبلکوینها (بهویژه تتر) به عنوان ابزاری برای حفظ ارزش داراییها و خروج سرمایه در شرایط بحرانی افزایش یافته که این امر موجب خروج نقدینگی از آلتکوینها به سمت تتر در صرافیهای داخلی شده است.
از سوی دیگر، نگرانی از اختلالات احتمالی در زیرساختهای ارتباطی یا سختتر شدن فشار تحریمها بر روی آدرسهای ایرانی، نوعی ترس و احتیاط شدید را میان معاملهگران ایرانی ایجاد کرده است. رسانههای اقتصادی و تحلیلی داخل کشور به معاملهگران توصیه میکنند که در شرایط فعلی از نگه داشتن داراییهای خود در صرافیهای متمرکز متصل به خارج خودداری کرده و از اهرمهای بالا در معاملات فیوچرز کاملاً پرهیز کنند؛ چرا که نوسانات ناگهانی برخاسته از یک خبر سیاسی یا نظامی میتواند در چند ثانیه حسابهای معاملاتی را کالمارجین و صفر کند. سناریوهای پیشرو؛ چشمانداز بازار کریپتو در کوتاهمدت و میانمدت
با کنار هم قرار دادن تازهترین دادههای قیمتی، تحلیلهای تکنیکال بیتکوین و دادههای فاندامنتال پولی و سیاسی، میتوان سه سناریوی اصلی را برای آینده نزدیک بازار رمزارزها ترسیم کرد:
سناریوی اول؛ خروج از بلاتکلیفی با غلبه دیپلماسی (صعودی محدود). یعنی اگر اخبار نظامی در روزهای آینده فروکش کرده و مشخص شود که هیاهوی اخیر صرفاً یک عملیات روانی برای امتیازگیری بوده است، هیجان منفی از بازار کریپتو تخلیه خواهد شد. در این صورت، بیتکوین میتواند با حمایت نقدینگی پارکشده، بار دیگر برای شکستن مقاومت ۶۶ تا ۶۷ هزار دلار اقدام کند. شکست این سطح، راه را برای حرکت اتریوم به سمت ۲ هزار دلار و تنفس دوباره آلتکوینها باز خواهد کرد، اگرچه سایه فدرال رزرو مانع از یک سقفشکنی بزرگ خواهد بود.
سناریوی دوم؛ وقوع درگیری نظامی و شوک نقدینگی (نزولی شدید). در صورت بروز هرگونه تقابل نظامی مستقیم میان ایران و آمریکا و وقوع ناامنی در زیرساختهای انرژی، خروج اضطراری نقدینگی از تمامی داراییهای پرریسک جهان کلید خواهد خورد. در این سناریو، بیتکوین حمایت ۶۱٫۵ هزار دلار را از دست داده و میتواند تا سطوح ۵۸٫۵ یا حتی پایینتر سقوط کند. آلتکوینها در این حالت ضربات مهلکتری خواهند خورد و افتهای ۲۰ تا ۳۰ درصدی را تجربه خواهند کرد.
سناریوی سوم؛ تداوم فرسایش و انجماد قیمتی (ادامه وضعیت موجود). سناریویی که در کوتاهمدت محتملتر به نظر میرسد، تداوم جنگ اعصاب و بازی در لبه پرتگاه است. در این حالت، بیتکوین در محدوده ۶۲ تا ۶۵ هزار دلار نوسانات فرسایشی خواهد داشت و اتریوم و آلتکوینها در همین قیمتهای فعلی (اتریوم زیر ۱۹۰۰ دلار و سولانا در محدوده ۷۰ دلار) کمحجم و بیرمق باقی میمانند تا زمانی که تکلیف نشستهای پولی شهریورماه و تحولات میدانی خاورمیانه به طور قطعی روشن شود.
