اقتصاد۲۴- روز خبرنگار بیش از آنکه زمان تبریک باشد، فرصتی برای گفتوگوی صریح با خودمان است؛ با حرفهای که سالهاست زیر بار مشکلات ساختاری خم شده، اما گاهی خود نیز بر زخمهایش نمک میپاشد.
نمیتوان از خبرنگاری حرفهای سخن گفت، اما از فاصله عمیق نظام رسانهای ایران با استانداردهای حقوقی و حرفهای جهان چشم پوشید. رسانهای که در محدودیتهای گوناگون فعالیت میکند، خبرنگاری که برای دسترسی به اطلاعات، امنیت شغلی، اختیارات حرفهای و حتی ابتداییترین امکانات با دشواری روبهروست، چگونه میتواند همپای جریان جهانی روزنامهنگاری حرکت کند؟ این شکاف، در شهرستانها عمیقتر و فرسایندهتر است؛ جایی که خبرنگار، هم عکاس است، هم گزارشگر، هم دبیر، هم فیلمبردار و گاهی حتی هزینه انجام مأموریتش را نیز از جیب خود میپردازد. اما اگر همه تقصیر را به گردن ساختار بیندازیم، به خودمان خیانت کردهایم.
جامعه رسانهای ما نیز سالهاست به بیماریهایی مبتلا شده که کمتر جرئت سخنگفتن از آنها را داریم. رقابت حرفهای، جای خود را به رقابتهای فرسایشی و گاه شخصی داده است. بهجای همافزایی، شبکهسازی و تولید قدرت جمعی، جزیرههای کوچک و پراکنده ساختهایم. بسیاری از ما بیش از آنکه دغدغه تولید یک روایت عمیق و اثرگذار را داشته باشیم، درگیر مسابقه انتشار نخستین خبر یا تکرار دهها باره خبرهای مشابه شدهایم؛ گویی سرعت جای کیفیت را گرفته و تکثیر جای تولید را.
تلختر آنکه بخشی از جامعه رسانهای در برابر آموزش، پژوهش، یادگیری زبانهای نوین رسانه، ژورنالیسم داده، هوش مصنوعی، روایتگری نو و استانداردهای روز دنیا مقاومتی عجیب نشان میدهد؛ انگار تجربه چندساله، جایگزین دانش شده است. درحالیکه خبرنگاری حرفهای است که اگر هر روز نیاموزی، هر روز از آن عقب میمانی.
واقعیت دیگر نیز انکارشدنی نیست؛ مشکلات اقتصادی، بسیاری از خبرنگاران را ناگزیر کرده بخش عمده انرژی خود را صرف تأمین معاش کنند. این واقعیت را نمیتوان نادیده گرفت، اما نباید اجازه داد این چرخه، ضعف حرفهای را به یک عادت تبدیل کند. رسانهای که اسیر …
