اقتصاد۲۴- نوشابههای رژیمی به شیوهای که الکل، هپاتیت ویروسی یا برخی داروهای سمی باعث آسیب کبدی میشوند، موجب آسیب این عضو نمیشوند، اما در صورت مصرف بیشازحد میتوانند بهطور غیرمستقیم در بروز «بیماری کبد چرب غیرالکلی» نقش داشته باشند.
این عارضه ممکن است ناشی از شیرینکنندههای مصنوعی موجود در این نوشیدنیها یا الگوهای تغذیهای مرتبط با مصرف بالای نوشابههای رژیمی باشد. ممکن است میکروبیوم روده تغییر کند
شیرینکنندههای مصنوعی مانند آسپارتام، سوکرالوز و ساخارین میتوانند تعادل میان باکتریهای «مفید» و «مضر» روده را برهم بزنند بهویژه زمانی که بیش از حد مصرف شوند.
در پی «دیسبیوز» روده (عدم تعادل در جمعیت میکروبی روده)، باکتریهای مضر میتوانند به بافتهای روده آسیب برسانند و باعث نشت آنها شوند. ممکن است واکنش بدن به انسولین تغییر کند
شیرینکنندههای مصنوعی موجود در نوشابههای رژیمی گاهی اوقات میتوانند باعث افزایش ناگهانی انسولین (هورمونی که قند خون را تنظیم میکند) شوند. با گذشت زمان، مصرف بیش از حد میتواند منجر به مقاومت به انسولین شود که در این وضعیت، بدن کمتر به انسولین واکنش نشان میدهد و همین امر باعث افزایش سطح قند خون میشود.
مقاومت به انسولین یک عامل خطر اصلی برای بیماری کبد چرب غیرالکلی است که در آن، قند خون بالا به تدریج به کبد آسیب میرساند و باعث تجمع چربی در محلهای آسیب میشود. این خطر در افراد چاق بیشتر است و در افرادی که از قبل دیابت نوع ۲ دارند، بدتر میشود. ممکن است اشتها و میزان کالری دریافتی شما افزایش یابد
به گزارش «وری ول هلث»، مصرف منظم نوشابههای رژیمی میتواند باعث شود برخی افراد کالری بیشتری دریافت کنند، چه از این موضوع آگاه باشند و چه نباشند. دلایل زیستی و رفتاری متعددی برای این پدیده وجود دارد:
اختلال در مسیرهای پاداش مغز: شیرینیِ بدون کالری در شیرینکنندههای مصنوعی، سیستم پاداش مغز را بهطور کامل فعال نمیکند و مغز را در وضعیتی ناراضی باقی میگذارد. این امر میتواند احساس گرسنگی را تشدید کرده و باعث شود برای دریافت شیرینی بیشتر به سراغ خوراکیهای حاوی قند بروید.
ترشح انسولین: شیرینیِ شیرینکنندههای مصنوعی میتواند موجب ترشح انسولین شود، اما از آنجا که قند واقعی برای رفع گرسنگی وجود ندارد بدن همچنان برای تأمین انرژی، هوسِ قند واقعی میکند.
دیسبیوز روده: حتی التهاب خفیف ناشی از نشت روده میتواند در توانایی مغز برای پردازش سیگنالهای سیری یا واکنش به اثرات هورمون گرلین (هورمون گرسنگی در بدن) اختلال ایجاد کند. احتمال افزایش خطر ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی وجود دارد
اگرچه ارتباط میان شیرینکنندههای مصنوعی و بیماری کبد چرب غیرالکلی یکسان و قطعی نیست و برخی افراد بیش از دیگران در معرض خطر قرار دارند، اما نتایج مطالعهای که در سال ۲۰۲۵ در «کنفرانس اروپایی گوارش» ارائه شد، نشان میدهد که مصرف زیاد نوشیدنیهای بدون قند ممکن است تقریباً به اندازه نوشیدنیهای حاوی قند برای کبد مضر باشد.
این پژوهش ۱۰ ساله که روی بیش از ۱۲۳ هزار نفر (که در ابتدا فاقد بیماری کبدی بودند) انجام شد، نشان داد مصرف روزانه بیش از ۳۳۰ گرم از نوشیدنیهای حاوی قند یا بدون قند، خطر ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی را به ترتیب ۶۰ و ۵۰ درصد افزایش میدهد. خطر ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی ممکن است کاهش یابد
شاید از شنیدن این نکته آخر تعجب کنید، اما در واقع نقش شیرینکنندههای مصنوعی و کبد چرب غیرالکلی اغلب متناقض است و در برخی افراد به ویژه افراد مبتلا به چاقی و سندرم متابولیک ممکن است خطر ابتلا به بیماری کبد چرب افزایش یابد، اما در برخی دیگر ممکن است اثر معکوس داشته باشد.
در مقایسه با نوشابه معمولی، نوشیدن نوشابه رژیمی در صورت مصرف متعادل میتواند بار کبد را کاهش دهد.
بر اساس پژوهشهای کنونی، نوشیدن یک قوطی نوشابه رژیمی در روز، خطر ناچیزی برای کبد به همراه دارد. با این حال، افراد مبتلا به چاقی، دیابت کنترلنشده یا بیماریهای کبدیِ ازپیشموجود، باید با متخصص یا ارائهدهنده خدمات درمانی خود درباره میزان مصرف مجاز مشورت کنند. منبع: ایسنا
