اقتصاد۲۴- تردیدی نیست که «تفاهمنامه ۱۴ مادهای اسلامآباد» از بدو نگارش تا گذشت سالهای سال با نام دولت مسعود پزشکیان گره خواهد خورد. همان اندازه که منتقدان و مغرضان سعی دارند تا این سند مهم تاریخی را وسیلهای برای تخریب دولت قرار دهند، زیر ذرهبین تاریخ، این سند و تفاهمی که از آن ناشی شد بدون شک پیوند خورده با نام و نشان دولت چهاردهم است.
هفته دولت شاید بهترین زمان برای تحلیل تفاهمنامه ۱۴ مادهای اسلامآباد در ترازوی مقایسه دستاوردهای تهران و واشنگتن باشد. تحلیلی برای مرور یک سند تاریخی و البته مهمترین دستاورد دیپلماتیک دولت مسعود پزشکیان. ارزیابی فنی این سند نشان میدهد که تیم مذاکرهکننده دولت چهاردهم با اتخاذ الگوی مذاکره مبتنی بر «محاسبه هزینه-فایده» و اتکا به توان بازدارندگی کشور، موفق شد رویکرد ابتدایی واشنگتن را خنثی و خروجی مذاکرات را به سمتی متوازن هدایت کند. برای سنجش عیار تحلیلی این دستاورد، بازخوانی طرح اولیه ارسالی از سوی امریکا ضروری است؛ طرحی ۱۵ مادهای که هدف ساختاری آن خلع سلاح تدریجی، مهار منطقهای و سلب اختیارات حاکمیتی ایران بود.
در پیشنویس اولیه واشنگتن، مطالبات سنگینی، چون برچیده شدن کامل تاسیسات هستهای (نطنز، فردو و اصفهان)، توقف مطلق غنیسازی، خروج مواد غنیشده، گنجاندن پرونده موشکی در دستور کار، قطع ارتباط با گروههای مقاومت و بینالمللیسازی مدیریت تنگه هرمز گنجانده شده بود. با این حال، خروجی نهایی مذاکرات در اسلامآباد نشان داد که دیپلماسی دولت پزشکیان توانسته است با حفظ اصول کلیدی، چارچوب بازی طرف مقابل را تغییر دهد.
سند به دست آمده، بدون عقبنشینی از خطوط قرمز هستهای و دفاعی، منافع ملموسی، چون آزادسازی داراییهای مسدودشده، تعلیق تحریمهای نفتی و پتروشیمی، ثبت رسمی تعهد عدم دخالت امریکا در امور داخلی ایران و تثبیت مدیریت کشور بر تنگه هرمز را محقق کرد. این دستاورد، نشاندهنده شیوه مدیریت دیپلماتیک دولت چهاردهم در تبدیل فشار حداکثری به یک تفاهم متوازن و حفظ توان بازدارندگی ملی است. آنچه امریکا به دست نیاورد
ارزیابی تحلیلی و تطبیقی میان پیشنویس اولیه ارسالی از سوی ایالات متحده امریکا موسوم به «طرح ۱۵ مادهای» و متن نهایی حاصلشده تحت عنوان «تفاهمنامه ۱۴ مادهای اسلامآباد»، به روشنی عقبنشینی آشکار و خطبهخط …
