اقتصاد۲۴- همزمان که دونالد ترامپ مدعی مذاکره با ایران و نزدیکی توافق و باز شدن تنگه هرمز است، شاهد تحولاتی هستیم که گویی از بیاثر شدن ابزار راهبردی ایران در جنگ اخیر یعنی بستن تنگه هرمز، حکایت دارد.
تحولات نظامی و درگیریهای جاری میان ایران و ایالات متحده در پهنه خلیج فارس، بار دیگر تنگه هرمز را به التهابآورترین نقطه در نقشه انرژی جهان تبدیل کرد. اقدام ایران در بستن و اعمال محدودیتهای شدید بر عبور و مرور از این آبراه استراتژیک در جریان جنگ، اگرچه در کوتاهمدت به عنوان سنگینترین کارت فشار نظامی و ژئوپلیتیک کشور برای تقابل با فشارهای واشنگتن به کار گرفته شد و شوکهای بزرگ قیمتی به بازارهای جهانی وارد ساخت، اما در ابعاد کلان اقتصادی، پیامدهای غیرقابل بازگشتی را به همراه داشت.
توقف ناگهانی صادرات نفت از این گلوگاه و زمینگیر شدن بخش عمدهای از نفتکشها در پهنه خلیج فارس، تمامی کشورهای خریدار و تولیدکننده را به صراحت متوجه این واقعیت کرد که وابستگی مطلق به هرمز میتواند کل زیرساخت اقتصادی آنها را در یک شب فلج کند.
با فروکش کردن نسبی آتش درگیریهای حاد نظامی و ورود منطقه به یک وضعیت شکننده، اکنون چهره دیگری از این منازعه رخ نشان داده است. بازارهای جهانی و همسایگان پیرامونی، به جای انتظار برای تثبیت امنیت در هرمز، به سرعت به سمت گزینههای جایگزین حرکت کردهاند. تازهترین اخبار و توافقات نفتی در منطقه نشان میدهد که بازیگران کلیدی بدون فوت وقت در حال پیریزی شریانهای جدیدی هستند تا در درگیریهای احتمالی آینده، شریان اقتصادی خود را از دسترس تهدیدات نظامی خلیج فارس خارج کنند.
همین چند روز پیش بود که سخنان و توافقات جدید وزیر انرژی ترکیه، پرده از یک آرایش تازه و نگرانکننده برداشت. توافق آنکارا و بغداد برای امضای قرارداد جدید نفتی و برنامه جامع آنها برای افزایش ظرفیت خطوط جایگزین تا سطح ۲.۵ میلیون بشکه در روز، زنگ خطری جدی برای موقعیت ژئوپلیتیک ایران است. وقتی همسایگان شمالی و غربی ما در میان داد و ستدهای دیپلماتیک، برای خروج کامل از انحصار هرمز برنامهریزی عملیاتی میکنند، مشخص میشود که مسابقه منطقهای برای دور زدن جغرافیا و نفوذ استراتژیک ایران با سرعتی بیسابقه در جریان است. ترکیه و عراق، پروژه کاهش وابستگی به تنگه هرمز را کلید زدند
خبر …
