اقتصاد۲۴- پوشیدن لباسی با طرح فلسطین توسط نوید محمدزاده کافی بود تا اتفاقی کمسابقه در اینستاگرام رقم بخورد؛ نزدیک به ۹۰۰ هزار نفر از دنبالکنندگان صفحه او، این بازیگر را آنفالو کردند.
نوید محمدزاده روز بعد تلاش کرد توضیحاتی درباره چرایی حضورش با لباس فلسطین در مجامع عمومی ارائه کند، اما این توضیحات نهتنها ابهامات را برطرف نکرد، بلکه پرسشهای بیشتری درباره انگیزه او به وجود آورد. در شرایطی که این روزها مسئله فلسطین حتی در صدر اخبار سیاسی جهان هم قرار ندارد، اقدام محمدزاده عجیب به نظر میرسید؛ اما عجیبتر از آن، واکنش گسترده کاربران ایرانی بود.
در کمتر از ۲۴ ساعت، حدود ۹۰۰ هزار نفر او را آنفالو کردند. این اتفاق پیام سیاسی و اجتماعی روشنی دارد و میتوان آن را بهعنوان یک کنش جمعی مورد تحلیل قرار داد. شاید برای برخی مسئولان نظامی و غیرنظامی قابل باور نباشد که بخش بزرگی از جامعه ایران حتی نسبت به یک نماد ساده از فلسطین چنین واکنش شدیدی نشان دهد؛ آن هم در شرایطی که آنچه در غزه رخ داده، از هر جهت جنایت جنگی است.
با این حال، واقعیت این است که بخشی از جامعه ایران حتی نسبت به پیراهن یک سلبریتی نیز حساس شده و میکوشد راه خود و ایران را از فلسطین، لبنان و هر کشور یا جریان دیگری که بهنوعی با سیاست منطقهای حاکمیت پیوند خورده، جدا کند.
این طرز فکر، فارغ از درستی یا نادرستی آن، چون در عرصه عمومی امکان بروز آزادانه و سازمانیافته ندارد، خود را در چنین موقعیتهایی نشان میدهد. ۹۰۰ هزار آنفالو در کمتر از ۲۴ ساعت را نمیتوان یک واکنش معمولی دانست؛ این یک کنش جمعی است که شایسته تحلیل و موشکافی جدی است.
سادهترین و در عین حال شاید مهمترین پرسشی که در چنین موقعیتی به ذهن میرسد این است: آیا مردم ایران در حال حرکت به سمت نوعی ناسیونالیسم افراطیاند؟ مردم ایران و ناسیونالیسم
«هرگاه وطنپرستی به دلمشغولی وسواسآمیزی تبدیل شود که علاوه بر بیگانههراسی، شما را مجبور به سرکوب عناصری در داخل و خارج از کشور کند که به زعم شما منافع ملی را تهدید میکنند، تبریک میگویم، شما یک فاشیست هستید.»
این سخن منتسب به امبرتو اکو میتواند نقطه شروعی برای بررسی این باشد که کدام اشکال ناسیونالیسم ممکن است به فاشیسمی …
