در نگاه اول، سقوط یک قطعه بزرگ فلزی روی ماه ممکن است فقط یک برخورد تصادفی با یک جرم آسمانی به نظر برسد، اما این اتفاق برای پژوهشگران یک فرصت علمی کمسابقه است. مرحله دوم موشک فالکون ۹ شرکت اسپیسایکس که حدود ۴ تُن وزن دارد، پس از پایان مأموریت اصلی خود در مدار باقی ماند و سرانجام مسیر آن به سمت ماه تغییر کرد.
این قطعه از موشک پس از پرتاب یک مأموریت فضایی در ژانویه ۲۰۲۵، دیگر امکان بازگشت کنترلشده به زمین یا هدایت به مسیر دیگری را نداشت. از آن زمان، تحت تأثیر نیروهای گرانشی زمین و ماه حرکت میکرد تا اینکه محاسبات مداری نشان داد برخورد با سطح ماه اجتنابناپذیر است.
قرار است این موشک با سرعتی حدود ۸۷۰۰ کیلومتر بر ساعت به سطح ماه برخورد کند؛ سرعتی که انرژی عظیمی ایجاد خواهد کرد و احتمالاً دهانهای تازه روی سطح ماه به وجود میآورد.
این برخورد در نزدیکی دهانه «آینشتین» در بخش دورتر از مرکز دید زمین رخ خواهد داد؛ منطقهای که به دلیل شرایط خاص زمینشناسی خود، مورد توجه دانشمندان قرار دارد.
اگرچه جرم این موشک در مقایسه با ابعاد ماه بسیار کوچک است، اما برخورد آن میتواند حجم زیادی از غبار و سنگهای سطحی ماه را به اطراف پرتاب کند. همین ذرات برای دانشمندان اهمیت زیادی دارند، زیرا بررسی آنها میتواند اطلاعاتی درباره ترکیب لایههای زیرین سطح ماه، میزان تراکم خاک و چگونگی شکلگیری دهانههای برخوردی ارائه دهد.
نکته جالب اینجاست که این رویداد احتمالاً برای ساکنان زمین قابل مشاهده نخواهد بود. برخلاف فیلمهای علمیتخیلی که برخوردهای فضایی را با انفجارهای درخشان نشان میدهند، سطح ماه فاقد جو قابل توجهی است و نور یا شعله بزرگی مانند برخورد در زمین ایجاد نمیشود. برای مشاهده آثار این برخورد، تلسکوپهای قدرتمند و فضاپیماهای حاضر در مدار ماه باید تغییرات سطحی ایجادشده را بررسی کنند.
این نخستین بار نیست که یک سازه ساخت بشر روی ماه سقوط میکند. در گذشته نیز بخشهایی از موشکها و تجهیزات فضایی بهصورت کنترلشده یا ناخواسته با سطح ماه برخورد کردهاند. این برخوردها به دانشمندان کمک کردهاند تا رفتار مواد در محیط کمگرانش ماه را بهتر مطالعه کنند.
دانشمندان امیدوارند دادههای این رویداد بتواند به طراحی بهتر مأموریتهای آینده کمک کند؛ مأموریتهایی که قرار است انسان و تجهیزات بیشتری را به ماه بازگردانند. یکی از نگرانیهای اصلی در برنامههای فضایی آینده، مدیریت زبالههای فضایی و جلوگیری از باقی ماندن تجهیزات کنترلنشده در مدار اجرام آسمانی است.
این برخورد همچنین توجهها را به موضوع تازهای جلب کرده است: با افزایش تعداد پرتابهای فضایی، احتمال باقی ماندن قطعات غیرقابل استفاده در فضا بیشتر میشود.
به گفته پژوهشگران، ارزش اصلی این حادثه نه در خود برخورد، بلکه در اطلاعاتی است که پس از آن به دست میآید. یک قطعه قدیمی موشک که زمانی تنها یک ابزار حمل محموله بود، اکنون به ابزاری برای مطالعه ماه تبدیل شده است؛ آزمایشی ناخواسته که میتواند بخشی از رازهای نزدیکترین همسایه زمین را آشکار کند.
منبع: فارس
