برخلاف تمام پیشبینیها، این اتفاق هرگز رخ نداد. صلاح پس از پایان قراردادش با لیورپول به عنوان بازیکن آزاد پیشنهاد حضور در فوتبال ترکیه را پذیرفت؛ تصمیمی که برای بسیاری از تحلیلگران فوتبال غافلگیر کننده بود. کشوری که طی سالهای اخیر حتی با مشکلات مالی و تأخیر در پرداخت دستمزد بازیکنان نیز روبرو بوده، توانست ستارهای را جذب کند که سالها یکی از مهمترین اهداف پروژه جاهطلبانه فوتبال عربستان محسوب میشد.
این انتقال تنها یک تصمیم شخصی از سوی صلاح نبود، بلکه نشانهای از تغییر رویکردی بزرگ در فوتبال عربستان به شمار میرود؛ تغییری که نشان میدهد دوران قراردادهای نجومی و هزینههای بیحساب برای جذب ستارههای فوتبال جهان، دستکم به شکل گذشته رو به پایان است.
پایان عصر خریدهای بیمحابا
در نخستین سال اجرای پروژه توسعه فوتبال عربستان، باشگاههای تحت حمایت صندوق سرمایهگذاری عمومی این کشور (PIF) با هزینههایی سرسامآور بازار نقلوانتقالات را تحت تأثیر قرار دادند. ستارههایی مانند کریستیانو رونالدو، نیمار، کریم بنزما، سادیو مانه، ریاض محرز، انگولو کانته و دهها بازیکن مطرح دیگر با قراردادهایی بیسابقه راهی لیگ عربستان شدند.
اما مرور فعالیت باشگاههای سعودی در پنجره نقلوانتقالات تابستان 2026 نشان میدهد شرایط دیگر مانند گذشته نیست. برخلاف دو فصل قبل که باشگاههای بزرگ این کشور صدها میلیون یورو برای خرید بازیکنان هزینه میکردند، امسال تنها چند انتقال قابل توجه انجام شده و خبری از رقابت برای جذب فوق ستارههای فوتبال اروپا نیست.
همین تغییر رفتار باعث شد بازیکنانی مانند محمد صلاح، روبرت لواندوفسکی و کاسمیرو نیز برخلاف پیشبینیها راهی لیگ عربستان نشوند. حتی صلاح که بدون پرداخت مبلغ رضایتنامه در دسترس بود، نتوانست باشگاههای عربستانی را برای ارائه قراردادی مشابه پیشنهادهای گذشته متقاعد کند.
اصلاحات اقتصادی، نه کمبود پول
این تغییر البته به معنای پایان توان مالی عربستان نیست. دولت این کشور همچنان سرمایهگذاری گستردهای روی ورزش انجام میدهد و خود را برای میزبانی جام جهانی 2034 آماده میکند اما سیاستهای اقتصادی جدید مسیر متفاوتی را ترسیم کرده است.
در ماههای گذشته، برنامه حمایت دولتی از باشگاههای فوتبال مورد بازنگری قرار گرفت. هدف اصلی این اصلاحات، کاهش وابستگی پروژههای ورزشی به منابع دولتی و حرکت به سمت درآمدزایی پایدار عنوان شده است. مسئولان صندوق سرمایهگذاری عمومی تأکید کردهاند که باشگاهها باید بیش از گذشته بر درآمدهای تجاری، اسپانسرها، حق پخش، فروش محصولات و سرمایهگذاری بخش خصوصی تکیه کنند.
به بیان دیگر، دولت عربستان دیگر تمایلی ندارد مانند سالهای ابتدایی پروژه، هر ستارهای را با هر مبلغی جذب کند. اکنون اولویت، ساختن مدلی اقتصادی است که در بلندمدت بتواند بدون تزریق دائمی سرمایه دولتی به فعالیت خود ادامه دهد.
این تغییر سیاست، دلیل اصلی کاهش فعالیت باشگاههای سعودی در بازار نقلوانتقالات و یکی از مهمترین عوامل منتفی شدن انتقال محمد صلاح به لیگ این کشور محسوب میشود
نشانههای بحران مالی؛ از اعتراض رونالدو تا تغییر مالکیت باشگاهها
در کنار تغییر سیاستهای اقتصادی، طی ماههای اخیر نشانههایی نیز از فشارهای مالی بر برخی باشگاههای بزرگ عربستان مشاهده شده است؛ موضوعی که چند سال پیش کمتر کسی تصور میکرد.
یکی از مهمترین اتفاقات، حواشی مربوط به کریستیانو رونالدو در ابتدای سال 2026 بود. رسانههای پرتغالی گزارش دادند که بخشی از نارضایتی ستاره پرتغالی تنها به مسائل فنی و نقلوانتقالات مربوط نمیشد و تأخیر در پرداخت برخی تعهدات مالی نیز در این ماجرا نقش داشته است. هرچند باشگاه النصر تلاش کرد این اخبار را کماهمیت جلوه دهد اما انتشار چنین گزارشهایی نشان داد حتی ثروتمندترین پروژه فوتبالی آسیا نیز با چالشهای مالی بیگانه نیست.
در ادامه نیز رسانههای عربستانی از افزایش بدهیهای النصر و بررسی گزینههای مختلف برای جذب سرمایهگذار و واگذاری بخشی از سهام باشگاه خبر دادند. این اتفاقات نشان میدهد مدیران فوتبال عربستان بهدنبال کاهش اتکا به بودجه دولتی و جذب سرمایههای خصوصی هستند.
نمونه دیگر، تغییر ساختار مالکیت الهلال بود. بخش عمده سهام این باشگاه به شرکت Kingdom Holding واگذار شد؛ اقدامی که در راستای خصوصیسازی باشگاههای بزرگ عربستانی انجام گرفت. البته صندوق سرمایهگذاری عمومی همچنان از طریق سهام خود در این شرکت، نفوذ قابل توجهی در مدیریت باشگاه حفظ کرده است اما هدف اصلی، کاهش هزینههای مستقیم دولت و افزایش مشارکت بخش خصوصی عنوان میشود.
بسیاری از کارشناسان معتقدند اصلاحات اخیر بیارتباط با تجربه ناموفق فوتبال چین نیست. لیگ برتر چین نیز در نیمه دوم دهه 2010 با جذب ستارههای بزرگی مانند هالک، کارلوس توس، اسکار و چندین بازیکن سرشناس دیگر، توجه فوتبال جهان را به خود جلب کرد اما هزینههای سنگین، نبود درآمد پایدار و وابستگی کامل باشگاهها به سرمایه مالکان، در نهایت باعث فروپاشی بخش مهمی از این پروژه شد.
تعطیلی برخی باشگاهها، بحران مالی و خروج ستارههای خارجی، فوتبال چین را وارد دورهای از رکود کرد؛ تجربهای که اکنون عربستان تلاش میکند از تکرار آن جلوگیری کند.
به همین دلیل، پروژه فوتبال عربستان وارد مرحله تازهای شده است؛ مرحلهای که در آن توسعه زیرساختها، افزایش درآمد باشگاهها، جذب سرمایهگذاران خصوصی و حرکت به سمت خودکفایی اقتصادی، جایگزین خریدهای پرهزینه و تبلیغاتی شده است.
در چنین شرایطی، تصمیم محمد صلاح را میتوان نمادی از تغییرات جدید فوتبال عربستان دانست. اگر این انتقال دو یا سه سال زودتر مطرح میشد، احتمالاً باشگاههای عربستانی برای جذب او هر رقمی را پرداخت میکردند اما امروز شرایط کاملاً متفاوت است.
البته این به معنای پایان جاهطلبیهای فوتبال عربستان نیست. این کشور همچنان یکی از مهمترین بازیگران بازار فوتبال جهان محسوب میشود و با میزبانی جام جهانی 2034 قصد دارد جایگاه خود را بیش از پیش تثبیت کند. با این حال، به نظر میرسد مدیران عربستانی به این جمعبندی رسیدهاند که موفقیت پایدار تنها با جذب ستارههای گرانقیمت به دست نمیآید.
از این پس احتمالاً شاهد پروژهای خواهیم بود که بیش از گذشته بر توسعه اقتصادی باشگاهها، سرمایهگذاری بلندمدت و پرورش فوتبال داخلی تمرکز دارد؛ رویکردی که شاید هیجان نقلوانتقالات گذشته را کاهش دهد اما میتواند آیندهای باثباتتر برای فوتبال عربستان رقم بزند.
منبع: تسنیم
