یونسکو در بیانیهای تأکید کرد زنان و دختران افغانستان طی پنج سال گذشته با نقض مستمر حقوق و آزادیهای اساسی خود روبهرو بودهاند و علاوه بر محرومیت از آموزش متوسطه و دانشگاه، از بیشتر مشاغل درآمدزا و حرفههای دارای حضور عمومی نیز کنار گذاشته شدهاند.
این سازمان هشدار داد ادامه محرومیت دختران و زنان از آموزش، نقض جدی حق بنیادین آنان برای یادگیری است و میتواند افغانستان را با دههها از دست رفتن ظرفیتهای انسانی، تشدید فقر و آسیبهای جبرانناپذیر مواجه کند. یونسکو همچنین گفت این محدودیتها دو دهه پیشرفت در زمینه گسترش دسترسی به آموزش را معکوس کرده است.
بر اساس بیانیه یونسکو، در حالی که دسترسی دختران به آموزش در سال 2001 بهشدت محدود بود، تا سال 2021 نزدیک به یک میلیون دختر در دوره متوسطه تحصیل میکردند. این سازمان همچنین تأکید کرد محرومیت از آموزش، در شرایطی که نزدیک به نیمی از جمعیت افغانستان زیر خط فقر زندگی میکنند، توانایی زنان برای حمایت از خانوادههایشان و مشارکت در آینده اقتصادی کشور را کاهش میدهد.
یونسکو افزوده محدودیتهای آموزشی پیامدهای منفی بر رفاه و سلامت روانی و جسمی زنان و دختران دارد و میتواند خطر ازدواج زودهنگام را افزایش دهد. این سازمان همچنین تصمیم مقامهای طالبان برای جلوگیری از تدریس معلمان زن به پسران را عاملی برای تشدید کمبود معلم و کاهش کیفیت آموزش در افغانستان دانسته است
یونسکو اعلام کرد برای حمایت از دختران و زنان افغان، برنامههای آموزش مبتنی بر جامعه، سوادآموزی، توسعه مهارتها و حمایت روانی-اجتماعی را دنبال میکند. این سازمان تأکید کرد که این برنامهها جایگزین آموزش رسمی نیستند، اما تا زمان ادامه محدودیتها، امکان تداوم یادگیری را فراهم میکنند.
بر اساس این بیانیه، تاکنون نزدیک به 70 هزار نفر از برنامههای یونسکو بهرهمند شدهاند که 73 درصد آنان زن هستند. یونسکو همچنین اعلام کرد مطالعات اخیر نشان میدهد برنامههای سوادآموزی و مهارتآموزی میتواند به افزایش درآمد خانوارها و بهبود معیشت کمک کند.
یونسکو در پایان با تأکید بر اینکه حق آموزش قابل مذاکره نیست، خواستار احیای فوری و بدون قیدوشرط حق آموزش دختران و زنان افغان شد و اعلام کرد به همکاری با جوامع محلی و شرکای خود برای حفظ مسیرهای ممکن آموزش، کرامت و فرصت برای افغانها ادامه خواهد داد.
«ذبیحالله مجاهد» سخنگوی حکومت طالبان پیش از این درباره انتقادات درباره محدودیتها پیرامون تحصیل دختران گفته بود «هبتالله آخندزاده» رئیس طالبان، مخالف تحصیل دختران نیست اما تأکید دارد آموزش باید در شرایطی انجام شود که «مناسب و امن» باشد.
وی تصریح کرده بود: «همانطور که برای دختران و خواهران خود محیط امن فراهم میکنیم، پیش از اجازه دادن به همه دختران کشور برای ادامه تحصیل، باید محیط امن مشابهی برای آنان ایجاد شود.»
مجاهد گفته بود اولویت اصلی طالبان در موضوع آموزش دختران، حفظ حجاب و عفاف آنان است و چارچوب آموزشی مورد نظر، پس از تأمین شرایط امنیتی و فرهنگی مدنظر، اجرایی خواهد شد.
منبع: تسنیم
