اگرچه در سالهای اخیر بخش عمده توجه رسانهها و مسئولان آموزش و پرورش بر جلوگیری از دریافت وجه هنگام ثبتنام متمرکز بوده است اما بررسیهای میدانی نشان میدهد مشکل اصلی بسیاری از خانوادهها، موضوع دیگری است یعنی محدودهبندی جغرافیایی مدارس. محدودههایی که به گفته والدین در برخی مناطق با واقعیت جغرافیایی و فاصله مدارس تا محل سکونت همخوانی ندارد و هر سال گروهی از دانشآموزان را میان مدارس، مناطق آموزش و پرورش و ستادهای ثبتنام سرگردان میکند.
هر سال با آغاز فصل ثبتنام بسیاری از خانوادهها همچنان با همان مشکلات تکراری دستوپنجه نرم میکنند. گویی مسئله محدودهبندی مدارس و سرگردانی خانوادهها میان مدرسه، منطقه و ستادهای ثبتنام به معضلی مزمن در نظام آموزشی کشور تبدیل شده است و حتی تغییر دولتها نیز تاکنون نتوانسته گره آن را باز کند. ۱۰ دقیقه تا مدرسه اما خارج از محدوده
مهسا مادر دو دانشآموز یکی از همین والدین است. او میگوید: به دلیل مشکلات ثبتنام، فرزند اولش را ناچار شده در مدرسه غیردولتی ثبتنام کند اما دیگر توان پرداخت شهریه برای فرزند دوم را ندارد.
او توضیح میدهد: دخترم سه سال اول ابتدایی را در یکی از مدارس منطقه ۱۳ تهران درس خوانده است. امسال چون مدرسه فقط تا پایه سوم دانشآموز میپذیرد باید به مدرسه دیگری منتقل شود. فاصله خانه ما تا مدرسه جدید حدود ۱۰ دقیقه پیاده است اما چون خانه ما در سمت دیگر خیابان پیروزی قرار دارد، مدرسه اعلام کرد خارج از محدوده هستید.
به گفته او، برخلاف سایر دانشآموزان، پرونده تحصیلی دخترش نیز به مدرسه مقصد ارسال نشد بنابراین مجبور شد برای تعیین تکلیف به اداره آموزش و پرورش منطقه ۱۳ مراجعه کند.
این مادر میگوید: اواخر اردیبهشت درخواست ثبت کردیم اما تا پایان تیرماه منتظر پاسخ ماندیم. در نهایت اعلام کردند ستاد ثبتنام با ثبتنام دانشآموز موافقت نکرده است با اینکه گفتند مدرسه ظرفیت هم دارد. مرز ۲ منطقه بلاتکلیفی یک دانشآموز
خانه این خانواده در محدوده مرزی مناطق ۱۳ و ۱۴ تهران قرار دارد، موضوعی که به گفته این مادر خود به مشکلی مضاعف تبدیل شده است.
او میگوید: به منطقه ۱۳ گفتیم دخترم سه سال دانشآموز همین منطقه بوده است اما پاسخ دادند باید به منطقه محل سکونت مراجعه کنید. منطقه ۱۴ نیز اعلام کرد منطقه ۱۳ باید وضعیت دانشآموز خود را مشخص کنددر نهایت تنها مدرسهای که معرفی شد، حدود نیم ساعت با خودرو از محل زندگی ما فاصله دارد!
به گفته این مادر، مدرسه نزدیک محل سکونت در منطقه ۱۴ نیز میگوید: جای خالی نداریم و ثبتنام نمیکنیم.
او میافزاید: مدرسهای که معرفی کردند ۳۰ دقیقه با ماشین تا خانه ما فاصله دارد و پیاده که حدود ۵۰ دقیقه میشود. یک دانشآموز دبستانی چگونه میتواند هر روز این مسیر را طی کند؟ اگر سرویس مدرسه بگیریم، هزینه آن در این شرایط اقتصادی برای خانواده بسیار سنگین است. دو ماه میان مدرسه و اداره آموزش و پرورش رفتوآمد کردیم، اما هنوز موفق به ثبتنام نشدهایم. روایتی که تنها یک نمونه است
بررسیهای میدانی نشان میدهد روایت مهسا تنها یکی از دهها و شاید صدها پرونده مشابه در تهران است. خانوادههایی که میگویند نزدیکترین مدرسه به محل زندگی آنها به دلیل محدودهبندی یا تکمیل ظرفیت از پذیرش دانشآموز خودداری میکند و در مقابل، مدارسی با فاصله بسیار بیشتر به آنها معرفی میشود.
این در حالی است که تأمین ظرفیت جدید برای مدارس و برنامهریزی برای ثبتنام دانشآموزان، وظیفه آموزش و پرورش است و خانوادهها انتظار دارند ستادهای ثبتنام و مناطق آموزش و پرورش آنها را تعیین تکلیف کنند نه اینکه مسئولیت را به اصطلاح از سر خود باز کرده و بگویند جا نداریم و ثبتنام نمیکنیم! پاسخ وزارت آموزش و پرورش
رضا روستایی مدیرکل ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات وزارت آموزش و پرورش با تأکید بر اینکه ثبتنام باید بدون دردسر برای خانوادهها انجام شود، میگوید: امسال در بخشنامه ثبتنام، اختیار بازنگری و تعیین محدودههای جغرافیایی به مناطق آموزش و پرورش واگذار شده است.
به گفته وی، ثبتنام خارج از محدوده تنها با تصمیم ستاد ثبتنام امکانپذیر است.
وی همچنین از پنج مسیر برای ثبت شکایت خانوادهها خبر میدهد که شامل سامانه سامد (۱۱۱)، سامانه پاسخگویی وزارت آموزش و پرورش، سامانه سازمان بازرسی کل کشور، سامانه فوریتهای اداری (فواد) با شماره ۱۲۸ و مراجعه حضوری به واحدهای ارزیابی عملکرد ادارات آموزش و پرورش است. بیشترین شکایت ثبتنام مربوط به محدودهبندی مدارس
مدیرکل ارزیابی عملکرد وزارت آموزش و پرورش اعلام میکند: از ابتدای سال تاکنون ۱۷۸ شکایت مرتبط با ثبتنام در سامانه این وزارتخانه ثبت شده که ۶۰ مورد مربوط به رعایت نشدن محدودهبندی مدارس و تنها ۱۰ مورد مربوط به دریافت وجه بوده است.
وی میگوید: مدارس موظف به رعایت ضوابط ثبتنام هستند و در صورت تخلف، مطابق قانون با آنها برخورد خواهد شد.
روستایی همچنین از اجرای طرح نظرسنجی از اولیا خبر میدهد و میگوید: تاکنون ۴۱ هزار و ۵۵۰ نفر از والدین با اسکن QR Code نصبشده در مدارس، میزان رضایت خود از روند ثبتنام را ثبت کردهاند، هرچند به گفته او میزان مشارکت هنوز پایین است. آمار شکایتها چه میگوید؟
بررسی آمارهای رسمی نیز نشان میدهد آموزش و پرورش همچنان یکی از دستگاههای پرتقاضا در سامانههای رسیدگی به شکایات است.
براساس اعلام مسئولان، در سامانه سامد ۲ هزار و ۹۲۵ درخواست مرتبط با آموزش و پرورش ثبت شده که شامل ۲ هزار و ۳۱۶ درخواست، ۴۱۳ شکایت، ۶۸۴ مورد مربوط به تبعیض استخدامی، ۲۱۰ مورد آزمونهای تحصیلی و ۲۰۸ مورد تبدیل وضعیت شغلی است.
در سامانه پاسخگویی وزارت آموزش و پرورش نیز از ابتدای سال یکهزار و ۹۷۱ مورد ثبت شده که بیشترین آنها مربوط به حوزه آموزشی با ۳۸۴ مورد و پس از آن حوزه اداری با ۳۴۵ مورد بوده است.
به گفته مدیرکل ارزیابی عملکرد، پاسخگویی به شکایتها باید حداکثر ظرف هفت روز انجام شود و شهروندان در صورت نارضایتی از روند رسیدگی، امکان طرح شکایت در دیوان عدالت اداری را نیز دارند. مسئلهای که همچنان پابرجاست
سالها پیش بسیاری از خانوادهها برای ثبتنام در مدارس خاص و پرمتقاضی تلاش میکردند اما امروز به گفته والدین، حتی ثبتنام در یک مدرسه دولتی عادی و نزدیک محل سکونت نیز به چالشی جدی تبدیل شده است.
پرسشی که همچنان بیپاسخ مانده این است که اگر اختیار اصلاح محدودههای جغرافیایی به مناطق واگذار شده چرا همچنان خانوادههایی که نزدیکترین مدرسه به خانهشان چند دقیقه بیشتر فاصله ندارد، ناچارند برای ثبتنام فرزند خود هفتهها میان مدرسه، اداره آموزش و پرورش و ستادهای ثبتنام رفتوآمد کنند و در نهایت به مدرسهای در فاصلهای بسیار دورتر هدایت شوند؟
منبع: فارس
