به گزارش تجارت نیوز، تولید جهانی مواد معدنی در سال ۲۰۲۴ بهشدت در چند کشور خاص متمرکز بود؛ بهطوریکه چین بهتنهایی بیش از یکچهارم تولید جهان را در اختیار داشت و پنج تولیدکننده بزرگ، ۶۱ درصد کل تولید معدنی جهان را به خود اختصاص دادند.
رتبهبندی اینفوگرافی بالا بر اساس مجموع تولید مواد معدنی هر کشور در سال ۲۰۲۴ و با واحد تن متریک انجام شده است. دادهها از وزارت دارایی اتریش گرفته شده و همه فلزات، مواد معدنی صنعتی مانند بوکسیت و الماس، و سوختهای معدنی مانند زغالسنگ، نفت خام و گاز طبیعی را دربرمیگیرد.
از آنجا که مبنای تحلیل، حجم تولید است نه ارزش اقتصادی مواد معدنی، کالاهای حجیمی مانند زغالسنگ وزن بسیار بیشتری در رتبهبندی دارند و فلزات گرانبهایی مانند طلا سهم کمتری در تعیین جایگاه کشورها ایفا میکنند. چین: پیشتاز تولید جهانی
چین در سال ۲۰۲۴ با فاصلهای قابلتوجه در صدر تولیدکنندگان معدنی جهان قرار گرفت و ۵.۳ میلیارد تن ماده معدنی تولید کرد. این رقم معادل ۲۶.۹ درصد از کل تولید جهانی بود. بخش عمده این حجم به تولید زغالسنگ مربوط بود که در چین به نزدیک ۴.۸ میلیارد تن رسید.
ایالات متحده با تولید ۲.۴ میلیارد تن در رتبه دوم قرار گرفت و ۱۲.۱ درصد از تولید جهانی را به خود اختصاص داد. تولید آمریکا کمتر از نیمی از تولید چین بود، اما جایگاه بالای این کشور به تولید گسترده سوختهای فسیلی، بهویژه نفت خام و گاز طبیعی، ارتباط داشت.
روسیه، هند و استرالیا نیز پنج تولیدکننده نخست جهان را تشکیل دادند. روسیه تولیدکننده مهم سوختهای فسیلی، طلا و فلزات پایه است. هند دومین تولیدکننده بزرگ زغالسنگ جهان محسوب میشود و استرالیا در تولید بوکسیت، سنگآهن و لیتیوم جایگاه نخست جهانی را دارد. نقش سوختهای فسیلی در رتبهبندی
در این رتبهبندی، چند تولیدکننده بزرگ انرژی نیز در میان ۱۰ کشور نخست قرار گرفتند. عربستان سعودی ۶۲۰ میلیون تن و ایران ۵۴۰.۳ میلیون تن تولید کردند. علت حضور این کشورها در رتبههای بالا، ناشی از محاسبه سوختهای معدنی است.
اندونزی در رتبه ششم قرار گرفت. این کشور علاوه بر تولید قابلتوجه سوختهای فسیلی، بزرگترین تولیدکننده نیکل جهان نیز به شمار میرود. ایران: رتبه نهم جهان در حجم تولید معدنی
ایران در سال ۲۰۲۴ با تولید ۵۴۰.۳ میلیون تن مواد معدنی، حدود ۲.۷ درصد از کل تولید معدنی جهان را به خود اختصاص داد و در میان کشورهای بررسیشده، در رتبه نهم جهان قرار گرفت. این حجم تولید، ایران را بالاتر از کشورهایی مانند برزیل و قطر و حتی آفریقای جنوبی قرار میدهد.
با این حال، جایگاه ایران در این رتبهبندی بیش از هر چیز بازتابدهنده حجم بالای تولید سوختهای معدنی، بهویژه نفت خام و گاز طبیعی است. ازاینرو، این رتبه را نباید معادل جایگاه ایران در تولید فلزات، مواد معدنی صنعتی یا مواد معدنی راهبردی تلقی کرد.
ایران افزون بر منابع هیدروکربوری، از ظرفیتهای قابلتوجهی در زنجیره معدن و صنایع معدنی برخوردار است؛ از جمله در سنگآهن، مس، سرب و روی، زغالسنگ، کرومیت و سنگهای تزئینی. با وجود این، ماهیت حجمی شاخص مورد استفاده باعث میشود سهم مواد انرژیبر و حجیم در تعیین رتبه نهایی کشورها بسیار پررنگتر از مواد معدنی با ارزش اقتصادی بالاتر اما تناژ پایینتر باشد. آسیا-اقیانوسیه: تولیدکننده نیمی از مواد معدنی جهان
منطقه آسیا-اقیانوسیه در سال ۲۰۲۴، ۵۰.۳ درصد از تولید معدنی جهان را به خود اختصاص داد. این رقم نزدیک به ۱۰ میلیارد تن بود. چین، هند، استرالیا و اندونزی مهمترین عوامل این سهم بالا بودند.
حتی بدون احتساب چین، تولید آسیا-اقیانوسیه به ۴.۷ میلیارد تن، معادل ۲۳.۴ درصد تولید جهانی، میرسید. این موضوع نشان میدهد برتری این منطقه تنها به عملکرد این کشور وابسته نیست.
آمریکای شمالی با سهم ۱۵.۹ درصدی در رتبه دوم مناطق جهان قرار گرفت. پس از آن، اروپا ۱۲ درصد و خاورمیانه ۱۱.۶ درصد از تولید جهانی را در اختیار داشتند.
آفریقا با وجود نقش مهم در تولید موادی مانند کبالت و فلزات گروه پلاتین، که حجم تولید پایینتری دارند، تنها ۵.۵ درصد از کل تولید جهان را به خود اختصاص داد. آمریکای جنوبی نیز با وجود جایگاه مهم در تولید مس و لیتیوم، سهمی معادل ۴.۷ درصد داشت. تمرکز شدید تولید در چند کشور
۲۵ کشور نخست در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۹۰ درصد تولید معدنی جهان را در اختیار داشتند. بنابراین، بر اساس حجم تولید، بخش عمده مواد معدنی جهان از گروه نسبتا کوچکی از کشورها تامین میشود.
این تمرکز به تفاوتهای زمینشناختی، ذخایر انرژی، ظرفیت صنعتی و اندازه تقاضای داخلی کشورها مربوط است. در نتیجه، تولیدکنندگان بزرگ همچنان نقش محوری در زنجیرههای جهانی تامین انرژی، زیرساخت و صنایع تولیدی دارند.
