بر این اساس، این سه بانک پس از پایان تستهای اولیه، فرآیند انعقاد قرارداد با سکوهای خرید و فروش آنلاین طلا و نقره را آغاز خواهند کرد. ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز در اسفندماه سال گذشته در نامهای به بانک مرکزی، خواستار اعلام فهرست خزانههای مورد تأیید برای خرید و فروش برخط طلا و نقره شده و از این بانک خواسته بود دستکم پنج خزانه معتبر، علاوه بر بانک کارگشایی، به عنوان خزانههای مورد تأیید معرفی کنند.
با اتصال این بانکها، امکان استفاده از چند خزانه مورد تایید بانک مرکزی برای سکوهای طلا فراهم میشود و انحصار نگهداری ذخایر طلا در خزانه بانک کارگشایی عملا وارد مرحله پایان خواهد شد؛ هرچند به دلیل حساسیتهای امنیتی و الزامات فنی، اجرای کامل این فرآیند به زمان نیاز دارد.
این تحول ادامه مسیری است که بانک مرکزی از ۲۵ خرداد امسال با ابلاغ ضوابط فعالیت خزانههای نگهداری شمش طلا و نقره برای سکوهای معاملات برخط آغاز کرد. در آن دستورالعمل، بانک مرکزی امکان فعالیت چند خزانه را پیشبینی کرد و اعلام شد مؤسسات اعتباری دارای تاییدیههای امنیتی و انتظامی و تایید بانک مرکزی میتوانند به عنوان خزانه فعالیت کنند.
پیش از ابلاغ این ضوابط، نگهداری ذخایر طلای پلتفرمها عملا در بانک کارگشایی متمرکز بود؛ موضوعی که طی ماههای گذشته با انتقاد گسترده فعالان این بازار و برخی نهادهای دولتی مواجه شده بود. فعالان این حوزه معتقد بودند تمرکز تمام ذخایر در یک محل، علاوه بر ایجاد انحصار، ریسکهای امنیتی و عملیاتی قابل توجهی ایجاد میکند و در شرایط بحرانی میتواند دسترسی کاربران و سکوها به داراییهایشان را با مشکل روبهرو کند.
پیشتر محمدرضا حاجیجعفری، معاون مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسبوکار، نیز در گفتوگو با پیوست این تمرکز را فاقد پشتوانه قانونی دانسته و تاکید کرده بود که از منظر کسبوکار و حتی پدافند غیرعامل نیز نگهداری تمام ذخایر طلای پلتفرمها در یک بانک قابل دفاع نیست. به گفته او، مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسبوکار نیز در این زمینه با بخش خصوصی همنظر است و از ایجاد امکان فعالیت چند خزانه حمایت میکند.
با این حال، ضوابط ابلاغی بانک مرکزی اگرچه مسیر تعدد خزانهها را باز کرد، اما دایره خزانهداران مجاز را همچنان به بانکها و مؤسسات اعتباری مورد تأیید بانک مرکزی محدود نگه داشته است.
طبق این ضوابط، خزانهها موظفاند تمامی فرآیندهای دریافت، اصالتسنجی، نگهداری و تحویل شمشهای استاندارد را از طریق سامانه ناظر ثبت و مدیریت کنند. همچنین تحویل طلا به مشتریان، ثبت اطلاعات مالکیت، بیمه داراییها و مدیریت ظرفیت فروش سکوها نیز از طریق همین سامانه انجام خواهد شد.
اکنون با نزدیک شدن اتصال بانکهای ملت، سامان و صادرات به سامانه ناظر، ضوابطی که در خردادماه ابلاغ شده بود وارد فاز اجرایی میشود و سکوهای معاملات آنلاین طلا میتوانند پس از نهایی شدن قراردادها، از خزانههای جدید مورد تأیید بانک مرکزی برای نگهداری ذخایر طلای کاربران خود استفاده کنند.
منبع: پیوست
