به گزارش سایت دیدبان ایران، چین جراحی پیوند لنفاوی برای درمان آلزایمر را که روی بیش از دو هزار بیمار انجام شده بود، به دلیل فقدان شواهد کافی درباره ایمنی و اثربخشی ممنوع کرد. بیش از دو هزار نفر در چین، یک جراحی آزمایشی برای درمان آلزایمر را پشت سر گذاشتهاند؛ روشی که گفته میشود به مردی مبتلا به این بیماری که پیشتر زمینگیر بود، کمک کرد دوباره راه برود. این فرایند که با وصلکردن دستگاه لنفاوی به وریدهای نزدیک برای خارجکردن پروتئینهای مرتبط با آلزایمر انجام میشود، حالا در این کشور ممنوع شده است.
استیون پرولکس از دانشگاه برن در سوئیس، میگوید وقتی نخستینبار دربارهی این عمل جراحی شنید، شوکه شد و افزود که عملاً هیچ شواهدی برای پشتیبانی از آن وجود ندارد. بااینحال، نتایج اولیهی کارآزماییهای کوچک نشان میدهد این رویکرد تا شش ماه ایمن بوده و نشانههایی از بهبود شناختی هم دیده شده است.
بهگزارش نیوساینتیست، در حال حاضر، یک کارآزمایی تصادفیسازیشده با هدف مقایسهی جراحی و یک فرایند ساختگی در حال انجام است تا شواهد روشنتری درباره ظرفیت این روش به دست آید؛ بااینحال، برخی پژوهشگران درباره ملاحظات اخلاقی چنین مطالعهای و میزان ارزش علمی آن تردید دارند. این جراحی که «آناستوموز لنفوونوس گردنی عمیق» (DCLVA) نام دارد، با هدف تقویت تخلیه مواد زائد مغز از مسیر دستگاه لنفاوی انجام میشود؛ دستگاهی متشکل از شبکهای از رگها و گرهها که مواد زائد را از بافتها جمعآوری میکند تا در بدن تجزیه یا دفع شوند.
ایدهی اصلی، این است که با ایجاد یک اتصال جراحی میان این شبکه و وریدهای مجاور، تخلیه مواد زائد مغز تسریع شود و پروتئینهای مرتبط با بیماری آلزایمر، از جمله بتا-آمیلوئید و تاو، با کارایی بیشتری از مغز خارج شوند.
شیِه چینگپینگ، جراح بیمارستان چیوشی هانگژو در چین، این روش را با الهام از یک درمان رایج برای تورم مزمن اندامها توسعه داد. چینگپینگ و همکارانش در سال ۲۰۲۴ در مجله «جراحی پلاستیک و بازسازی» گزارش کردند که DCLVA را روی ۵۰ فرد مبتلا به آلزایمر انجام دادهاند.
دانشمندان چینی ویدیوی مردی مبتلا به آلزایمر را منتشر کردند که نشان میداد او هشت ماه پس از جراحی با سرعتی قابلتوجه راه میرفت
دانشمندان همچنین ویدیویی منتشر کردند که مردی مبتلا به آلزایمر را نشان میداد که هشت ماه پس از جراحی، با سرعتی قابلتوجه راه میرفت؛ در حالی که پیش از آن قادر به راهرفتن نبود. بااینحال، برخی پژوهشگران دربارهی اعتبار این گزارش موردی نیز تردید دارند؛ زیرا نمیتوان ویدیوی یک بیمار را بهعنوان شواهد قابلاعتماد در نظر گرفت و پژوهشگران تغییرات احتمالی دیگر، از جمله هرگونه بهبود در اسکنهای مغزی این بیمار را نیز بررسی نکردهاند.
با وجود تردیدها، ویدیو در چین فراگیر شد. تا ماه مه ۲۰۲۵، برآورد میشد هزاران نفر این فرایند را در حدود ۳۰۰ بیمارستان خصوصی و دولتی در سراسر چین انجام داده باشند. گزارشها نشان میدهد که بسیاری از این جراحیها را جراحان پلاستیک انجام دادهاند و هزینهها از دهها هزار تا چند صد هزار یوان چین متغیر بوده است.
در ژوئن ۲۰۲۵، کمیسیون ملی سلامت چین انجام این فرایند را خارج از محیطهای پژوهشی ممنوع کرد و دلیل آن را کمبود شواهد درباره ایمنی و اثربخشی این روش دانست. شیژو گو، پژوهشگر پیشین دانشگاه هاروارد در زمینهی آلزایمر، میگوید تصمیم چین برای متوقف کردن استفاده از DCLVA بهعنوان درمان آلزایمر، تصمیم درستی بوده است.
تا امروز، حدود ۱۲ گزارش موردی و کارآزمایی بالینی، استفاده از DCLVA را در افراد مبتلا به آلزایمر متوسط یا شدید بررسی کردهاند. کارآزماییهای انجامشده در آمریکا و سنگاپور که در نشست اخیر انجمن آلزایمر ارائه شدند، نشان میدهند این روش دستکم در کوتاهمدت ایمن به نظر میرسد. کارآزمایی سنگاپور همچنین نشانههایی از بهبود جزئی عملکرد شناختی را در دو نفر از چهار شرکتکننده نشان داده است.
پِر کریستیان آیده، پژوهشگر در دانشگاه اسلو، میگوید هنوز مشخص نیست بهبودهای مشاهدهشده آنقدر چشمگیر بودهاند که بیماران یا خانوادههایشان متوجه آنها شوند. برای روشنشدن اثربخشی واقعی DCLVA، یک کارآزمایی تصادفیسازیشده و کنترلشده در چین در حال مقایسه این روش با جراحی ساختگی است؛ مطالعهای که هویشنگ چن در بیمارستان عمومی منطقه نظامی شنیانگ رهبری میکند.
هدف کارآزمایی، جذب ۵۰ فرد مبتلا به آلزایمر خفیف تا متوسط است و انتظار میرود نتایج آن سال آینده منتشر شود. با وجود انتقادها از کارآزماییهای پیشین بهدلیل نداشتن گروه کنترل، انجام جراحی ساختگی نیز از نظر اخلاقی محل بحث است؛ زیرا خطرهای ناشی از هر نوع جراحی و بیهوشی در جمعیتی سالمند و احتمالاً ناتوان، توجیه انجام یک مداخله «جعلی» را دشوار میکند. هرچند، وجود چنین گروه کنترلی برای ارزیابی دقیق اثربخشی روش اهمیت زیادی دارد.
انتظار نمیرود چنین مداخلهای در کوتاهمدت اثر شناختی محسوسی ایجاد کند
دانشمندان با اشاره به نگرانیهای اخلاقی دربارهی این کارآزماییها، میگویند بررسی بهبود شناختی در کوتاهمدت پرسشبرانگیز است، زیرا انتظار نمیرود چنین مداخلهای در مدت کوتاه اثر شناختی محسوسی ایجاد کند. بااینحال، پژوهشگران میگویند یکبارهبودن DCLVA میتواند مزیت مهمی باشد؛ بهویژه در مقایسه با درمانهای دارویی مانند لکانمب که برای حذف پلاکهای بتا-آمیلوئید از مغز به تزریقهای مکرر نیاز دارند.
با وجود تأیید داروها در آمریکا و بریتانیا، اثربخشی و هزینه بالای آنها همچنان محل بحث است. به همین دلیل، پژوهشگرانی نیز DCLVA را روشی شایسته برای بررسی بیشتر میدانند. بااینحال، اینکه جراحی بتواند در آینده به درمانی روتین برای آلزایمر در چین یا سایر نقاط جهان تبدیل شود، همچنان به نتایج کارآزماییهای دقیقتر و شواهد قویتر بستگی دارد.
