مرتضی جوهری در اطلاعات آنلاین نوشت: سبلان، این کوهستان مرتفع و باشکوه، پس از دماوند مرتفع ترین و معروف ترین قلة آتشفشانی در ایران به شمار می رود که خاموش سر به فلک کشیده و از فراز شمال غربی سومین دژبان مرتفع ایران است. سبلان و دامنه های آن به قدری سرسبز و با طراوت است که اگر بگویند سبلان کوهی است که از بهشت به روی زمین فرود آمده باور کردن آن راحت است. وجود دریاچه ها، برکه های آب، انواع چشمه های جوشان زلال و خنک برای این کوه مقدس سرسبزی و نشاط را به ارمغان آورده است.
کوهستان سبلان یا ساوالان در استان اردبیل و شهرستان اردبیل قرار دارد. این کوهستان در ۳۵ کیلومتری غرب اردبیل، مرکز شهرستان واقع شده است. مرتفع ترین قله آن معروف به سلطان سبلان یا سلطان ساوالان با ۴۸۱۱ متر ارتفاع و همچنین قله هرم داغ با ۴۶۵۰ متر و کسری داغ با ارتفاع ۴۶۰۰ متر (گردنه یخچال آن ۴۱۰۰ متر) از مهم ترین ارتفاعات آن به شمار می روند. جهت کوهستان شمال شرقی ـ جنوب غربی و مختصات جغرافیایی آن به طول ۴۷ درجه و ۵۰ ثانیه و عرض ۳۸ درجه و ۱۶ ثانیه است.
مساحت کوهستان سبلان حدود ۴۰۰۰ کیلومتر مربع است. ارتفاعات سبلان از گمش آباد واقع در شرق راه تبریز ـ اهر شروع می شود و به طول ۱۱۵ کیلومتر تا غرب شهر اردبیل از غرب به شرق امتداد یافته و دامنه های شمالی آن به دره قره سو و ابهرچای محدود می شوند.
از نظر تقسیمات کشوری، دامنه های شمالی به شهرستان های مشکین شهر و ابهر و دامنه های جنوبی به شهرستان سراب و دامنه های شرقی به شهرستان اردبیل مشرف هستند. روستاهای فراوانی در دامنه های این کوهستان قرار گرفته اند.
اعتدال آب و هوا و رطوبت کافی در بخش مهمی از استان اردبیل از برکت وجود این کوهستان است. دریاچه زیبایی در قله این کوه (سلطان ساوالان) و در دهانه آتشفشانی آن وجود دارد که دریاچه سبلان نامیده می شود. این دریاچه بیش از شش ماه از سال یخبندان است. چشمه های آب گرم زیادی در دامنه های کوهستان سبلان واقع شده اند. ارتفاعات سبلان از شرق به کوه های طوالش و از غرب به ارتفاعات قوشه داغ و ارسباران (قره باغ) محدود است.
کوهستان سبلان به دلیل قرارگیری در مقابل دشت مغان و دره قره سو و جلگه آستارا از نظر استراتژی دارای اهمیت فوق العاده ای در برابر همسایگان شمال ایران است.
زمین شناسی
توده …
