به گزارش اطلاعات آنلاین، ستارهشناسان شاهد بودهاند که یک سیاهچاله با شدت تمام، یک ستاره بزرگ را تکهتکه کرده و یکی از پرانرژیترین انفجارهای ستارهای مشاهده شده تاکنون را ایجاد میکند. این رویداد که با نام مستعار "ویپت" شناخته میشود، برای مدت کوتاهی حدود ۴۰۰ میلیارد برابر انرژی خورشید را آزاد کرد و موج ضربهای را با سرعت یک پنجم سرعت نور به بیرون فرستاد. ماهها بعد، دانشمندان هلیوم را که به طور غیرمنتظرهای سریع در حال حرکت بود، مشاهده کردند که نشان میدهد ممکن است برخی از ساختارها از این تخریب جان سالم به در برده باشند.
ستارهشناسان در سراسر جهان این برخورد شدید را مشاهده کردند و این رویداد در کنفرانس AAS در فینیکس، آریزونا ارائه شد. محققان این ستاره را "از هم پاشیده" توصیف کردند، زیرا گرانش عظیم سیاهچاله آن را از هم جدا کرده و مواد آن را تکه تکه مصرف کرده است.
«دانیل پرلی»، دانشیار اخترفیزیک از دانشگاه جان مورز لیورپول، پژوهشگر اصلی در این کنفرانس گفت: "ما چیزی را کشف کردیم که فکر میکنیم یک سیاهچاله است که با یک ستاره همراه عظیم ادغام میشود و آن را به دیسکی تبدیل میکند که سیاهچاله را تغذیه میکند. این یک پدیده نادر و شگفتانگیز است."
این تخریب یکی از قدرتمندترین رویدادهای کیهانی ثبت شده تاکنون را ایجاد کرد. برای مدت کوتاهی، انرژی آزاد شده تقریباً به ۴۰۰ میلیارد برابر خروجی خورشید زمین رسید و حتی از قدرتمندترین ابرنواخترهای شناخته شده برای ستارهشناسان نیز پیشی گرفت.
سیاهچاله یک ستاره عظیم را میبلعد
ستارهشناسان پیش از این سیاهچالههایی را مشاهده کرده بودند که ظاهراً در رویدادهایی موسوم به رویدادهای اختلال جزر و مدی، ستارهها را میبلعند. با این حال، محققان هرگز شاهد وقوع چنین رویدادی در چنین مقیاسی نبودهاند.
«آنا هو»، استادیار نجوم در دانشگاه کرنل و پژوهشگر همکار پرلی در این مطالعه، این رویداد قابل توجه را اندکی پس از رسیدن نور آن به زمین شناسایی کرد. او با استفاده از مرکز گذر زویکی در رصدخانه پالومار در کالیفرنیا، این شیء را که رسماً AT2024wpp نامگذاری شده است و با نام مستعار ویپت شناخته میشود، شناسایی کرد.
محققان به سرعت گمان کردند که این پدیده میتواند یک گذر نوری آبی سریع درخشان (LFBOT) باشد؛ نوعی رویداد کیهانی قابل مشاهده نادر و کم شناخته شده که با نابودی ستارگان مرتبط است. در عرض یک روز، مشاهدات تلسکوپ لیورپول در جزایر قناری و ماهواره سویفت ناسا در فضا نشان داد که این شیء ویژگیهای مورد انتظار یک LFBOT را نشان میدهد. این شیء به شدت آبی به نظر میرسید و اشعه ایکس تولید میکرد.
اندازهگیریهای فاصله که توسط نویسندگان همکار، «آر. مایکل ریچ» از UCLA و «یو جینگ کین» از Caltech، انجام شد، نشان داد که این پدیده گذرا انرژی بسیار بیشتری نسبت به یک ابرنواختر معمولی آزاد میکند. این اندازهگیریها، همراه با سایر مشاهدات، از جمله دمای فوقالعاده بالای آن، محققان را به این نتیجه رساند که شاهد از هم پاشیدن و بلعیده شدن یک ستاره توسط یک سیاهچاله هستند.
پرلی افزود: "حتی اگر ما به ماهیت آن مشکوک بودیم، باز هم خارقالعاده بود." «این رویداد چندین برابر پرانرژیتر از هر رویداد مشابه و بیشتر از هر انفجار شناخته شدهای بود که توسط فروپاشی یک ستاره ایجاد شده باشد.»
پرلی افزود: «این رویدادها نه تنها به ما در شناسایی سیاهچالهها کمک میکنند، بلکه راه جدیدی برای شناسایی محل وقوع سیاهچالهها و نحوه شکلگیری و رشد آنها و فیزیک چگونگی وقوع این اتفاق ارائه میدهند.»
سیگنالی عجیب از پسلرزهها پدیدار میشود
مشاهدات رصدخانه کک، رصدخانه ماژلان و تلسکوپ بسیار بزرگ هیچ نشان شیمیایی قابل تشخیصی را در طول ماه اول پس از انفجار نشان ندادند. با این حال، با شروع محو شدن رویداد، نشانههای ضعیفی از گاز هیدروژن و هلیوم ظاهر شدند.
هلیوم سرنخ غیرمنتظرهای را ایجاد کرد. این هلیوم با سرعتی بیش از 6000 کیلومتر در ثانیه در امتداد خط دید حرکت میکرد، که نشان میدهد یک ساختار متراکم ممکن است از انفجار اولیه جان سالم به در برده و اکنون به سرعت به سمت ما در حال حرکت است.
محققان حدس میزنند که این سیگنال میتواند از جریانی از مواد آزاد شده توسط هسته ستاره در حالی که گرانش عظیم سیاهچاله آن را از هم میپاشید، ناشی شود. یک احتمال حدسیتر این است که این مواد از عضو سوم سیستم ناشی میشود که توسط باد سریع ذرات و تابش اشعه ایکس تولید شده توسط سیاهچاله تغذیه کننده منفجر میشود.
این پژوهش در قال مقالهای با عنوان Monthly Notices of the Royal Astronomical Society منتشر شده است.
