[جلال رفیع] پیامبر؛ شمشیر یا تدبیر؟

- «جنگ» در سیره نبوی و تاریخ تکوین جنبش اسلامی، آشکارتر از آن بوده است که بتوان آن را انکار کرد. «غزوه‌»‌ها نام معروفی است برای جنگ‌هایی که محمد(ص) خود در آنها شخصاً شرکت داشته است.

جنگ «بدر» و «اُحد» و «خندق»، مشهورتر از آن است که کسی بتواند در لابه لای صفحات تاریخ پنهان شان کند. طبیعی است که در میدان جنگ، فقط حلوای غنائم را تقسیم نمی‌کنند، بلکه پای جان آدمیان هم در میان است. مسلمانان در صحنه جنگ، هم کشته‌اند و هم کشته داده‌اند. هم اسیر شده‌اند و هم اسیر گرفته‌اند. هم مجروح کرده‌اند و هم مجروح داده‌اند. هم گریانده‌اند و هم گریسته‌اند.

 پس چرا همواره فقط از خندیدن و خوشرویی نشان دادن و بخشیدن و آراسته بودن به عنوان «سیره محمد» سخن گفته می‌شود؟ باید همه واقعیت را گفت. نیمی از واقعیت را آشکار کردن اگر در این لباس، نیمی دیگر از واقعیت پوشیده و پنهان بماند نه تنها کمتر از دروغ گفتن و دغل کردن نیست، که بدتر از آن است.

نتیجه همینطور است، به شرط آنکه مقدّمه هم همینطور باشد. اگر «همواره » و «فقط» چنین باشد، اشتباه است و با واقعیت‌های تاریخی مغایر است، امّا اگر در «جای خودش» از جنگ‌های مسلمانان صدراسلام و غزوه‌های پیامبر(ص) نیز نکات مهمّ بسیاری یادآوری شده و حتی در مقایسه با زندگی مسیح و موسی و در مقام بررسی اتّهامات وارده از سوی مسیحیان و یهودیان مهاجم به پیامبر اسلام نیز واقعیت‌های تاریخی فراوانی مورد توجه قرار گرفته باشد؛ در این صورت دیگر با این مقدمه نمی‌توان آن نتیجه را به دست آورد.

«جنگ بدر» و رویارویی نظامی محمد(ص) و مشرکان مکّه، تابلو نقاشی شده و ثبت شده‌ای است که قابل نفی کردن نیست. «جنگ احد» نیز. «جنگ خندق» نیز. امّا همة اینها دلائل خاص خود را همراه داشته است. در واقع همه اینها نوعی «جنگ تحمیلی» بوده است.

ـ پس، سیره محمدی، جنگیدن هم داشته است.

ـ همینطور است. در جنگ بدر، چند تن از برجسته‌ترین سران و سردمداران قریش به دست مسلمانان کشته شدند. امیّه، عتبه، شیبه، ابوجهل و کسان دیگر. همچنین در جنگ احد، سردار رشید سپاه محمّد(ص) حضرت حمزه سیدالشهداء کشته و مثله شد.

در جنگ خندق نیز علی(ع) بر پهلوان بزرگ عرب یعنی عمروبن عبدود غلبه کرد و وی را با وجود قدرت جسمی فوق‌العاده‌ای که داشت شکست داد و کشت. همه این واقعیت‌ها …