روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: براساس آمارهای اعلامی مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه به نقطه از بهمن ماه ۱۴۰۳ و همزمان به قدرت رسیدن دونالد ترامپ در آمریکا تا خردادماه امسال بیش از دو برابر شده است. با این حال، تورم نقطه به نقطه در تیرماه پس از گذشت ۲۰ماه، کاهش یافت. این متغیر مهم در اقتصاد ایران در تیرماه با کاهش ۰.۷ واحد درصدی نسبت به ماه گذشته به ۸۷.۹ درصد رسید. در تیرماه ۸ استان و یک دهک تورم نقطه به نقطه سه رقمی را تجربه کردند و این وضعیت باعث شده برخی رسانهها و فعالان اقتصادی مدعی ظهور ابرتورم در اقتصاد ایران شوند. این در حالی است که تعریف متعارف ابرتورم با شرایط کنونی اقتصاد ایران متفاوت است و برخی عوامل در اقتصاد کشور تاکنون مانع از رسیدن شرایط اقتصادی ایران به ابرتورم شدهاند. به طور کلی، اقتصاددانان بین تورمهای بسیار بالا و ابرتورم تفکیک قائل هستند و اقتصاد ایران در حال حاضر در حال حرکت به سوی تورم بسیار بالا قرار دارد و ابرتورم با آنچه در ایران رخ داده متفاوت است.
تعریف ابرتورم چیست؟
معتبرترین تعریف از ابرتورم، تعریفی است که فیلیپ کاگان در کتاب پویایی پولی ابرتورم (۱۹۵۶) ارائه کرد. بر اساس این تعریف، ابرتورم زمانی آغاز میشود که نرخ تورم ماهانه به ۵۰ درصد یا بیشتر برسد و تا زمانی ادامه یابد که این نرخ دستکم برای یک سال متوالی به کمتر از ۵۰ درصد در ماه کاهش نیابد. تورم ماهانه ۵۰ درصد به این معناست که سطح قیمتها هر ماه ۱.۵ برابرمیشود و اگر این روند به مدت یک سال ادامه یابد، نرخ تورم سالانه بهصورت مرکب به حدود ۱۲ هزار و ۹۰۰ درصد خواهد رسید. این تعریف امروزه معیار استانداردی است که اقتصاددانان دانشگاهی، مورخان اقتصادی و نهادهایی مانند صندوق بینالمللی پول در بررسی تجربههای تاریخی ابرتورم از آن استفاده میکنند.
آستانه ۵۰ درصد در ماه یک معیار عملی و قراردادی برای تفکیک تورمهای بسیار بالا، از دورههایی است که در آنها پول بهسرعت کارکردهای اصلی خود، یعنی وسیله مبادله، واحد سنجش ارزش و ذخیره ارزش را از دست میدهد. در چنین شرایطی، مردم تلاش میکنند پول نقد خود را هرچه سریعتر خرج کنند، ارزهای خارجی یا مبادله کالا به کالا جایگزین پول ملی میشود و اقتصاد با اختلالات شدید روبهرو میشود. برخی پژوهشگران تعریفهای دیگری …
