به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از وال استریت ژورنال، به گفته منابع آگاه، میانجیهای منطقهای در تلاش هستند آمریکا و ایران را به آتشبسی جدید سوق دهند. میانجیهای قطری روز شنبه پیشنهادی تازه برای بازگشایی تنگه هرمز به ایران ارائه کردند و واکنش دیپلماتهای ایرانی نسبت به آن مثبت بود؛ موضوعی که امیدها به دستیابی به یک مصالحه را افزایش داده است.
یک دیپلمات ایرانی هم تأیید کرد تهران نسبت به پیشنهاد ارائهشده از سوی میانجیها رویکرد مثبت داشته، هر چند هنوز مشخص نیست که ایران در نهایت با آن موافقت خواهد کرد یا خیر. بر اساس این پیشنهاد، الگوهای جدیدی برای عبور کشتیها از تنگه هرمز ایجاد خواهد شد؛ آبراهی که از شمال به ایران و از جنوب به عمان محدود میشود. ایران هفته گذشته تأکید کرده بود که باید دستکم بخشی از هر دو مسیر کشتیرانی در این تنگه را تحت کنترل داشته باشد.
با این حال، هنوز مشخص نیست پیشنهاد جدید چگونه یکی از مهمترین نقاط اختلاف را حل میکند، یعنی خواسته ایران برای دریافت عوارض یا حق عبور از کشتیهایی که از این آبراه عبور میکنند؛ موضوعی که آمریکا به شدت با آن مخالفت کرده است.
به گفته مقامهای منطقهای، دیپلماتهای ایرانی روز جمعه همچنین ایدههایی تازه برای بازگشایی این گذرگاه راهبردی و لغو تحریمهای نفتی علیه ایران ارائه کردهاند. تنها چند ساعت پیش از اعلام لغو حملات، محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در تماس تلفنی با دونالد ترامپ از او خواست با گفتگو مانع تشدید تنشها در منطقه شود.
در پشت پرده، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از آنچه نبود یک راهبرد روشن از سوی آمریکا در ادامه جنگ میدانند، ناراضی هستند. به گفته منابع آگاه، ادامه درگیریها موجب شده سرزمینهای این کشورها بارها هدف حملات ایران قرار گیرد. مقامهای آمریکایی هم گفتهاند متحدان عرب واشنگتن در هفتههای اخیر درخواست سامانههای رهگیر پدافندی بیشتری کرده و خواستار تضمینهای مستمر درباره حفاظت نظامی آمریکا در صورت ادامه درگیریهای متقابل شدهاند.
با این حال، همه کشورهای عربی خواهان کاهش تنش نیستند. برخی کشورها از جمله امارات متحده عربی در روزهای اخیر ترامپ را برای اتخاذ اقدامات قاطعتر علیه ایران تحت فشار قرار دادهاند. به گفته مقامهای ارشد کشورهای عربی، این کشورها معتقدند سپاه پاسداران تا زمانی که آمریکا تنش را افزایش ندهد، کنترل تنگه هرمز را در دست نگیرد و حتی عملیات زمینی را بررسی نکند، حاضر به مصالحه نخواهد شد.
در مقابل، عربستان سعودی همواره از کاهش تنش حمایت کرده است. این کشور پیشتر هم با تلاش نظامی آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز مخالفت کرده بود؛ اقدامی که به شکاف دیپلماتیک میان ریاض و واشنگتن انجامید. هر چند عربستان در نهایت از موضع خود عقبنشینی کرد، اما مقامهای آمریکایی گفته بودند آسیب به روابط دو کشور به آسانی جبران نخواهد شد.
به گفته یک منبع آگاه، مقامهای اسرائیلی دریافتهاند که ترامپ همچنان ترجیح میدهد به جای بازگشت به یک جنگ تمامعیار که هزینههای سنگینی برای کشورهای منطقه خواهد داشت، به توافقی با ایران دست یابد. یک دیپلمات ایرانی گفته است مقامهای تهران از آسیبپذیری سیاسی ترامپ آگاهند و در صورت لزوم تلاش خواهند کرد از آن بهرهبرداری کنند.
دنی سیترینوویچ، مقام پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل و پژوهشگر ارشد اندیشکده امنیت ملی در تلآویو، معتقد است گرچه اسرائیل در آغاز جنگ توانست برخلاف هشدار کشورهای عربی ترامپ را به آغاز عملیات نظامی متقاعد کند، اما اکنون شرایط تغییر کرده است.
او گفت کشورهای عربی حوزه خلیج فارس اکنون نفوذ بیشتری بر ترامپ دارند، در حالی که نفوذ نتانیاهو در حال کاهش است. سیترینوویچ افزود: «همه میدانند اگر زیرساختهای ایران هدف حمله قرار گیرد، ایران هم زیرساختهای کشورهای عربی را هدف قرار خواهد داد. ایران این درک را به ویژه در میان کشورهای خلیج فارس ایجاد کرده که چنین اقدامی هزینه بسیار سنگینی خواهد داشت.»
